Кіріспе

Математикада Куммер–Вандивер болжамы немесе Вандивер болжамы, p-ші циклотомиялық өрістің максималды нақты субөрісінің кластық саны hK-ны p саны бөлмейді деп тұжырымдайды. Бұл болжамды алғаш рет Эрнст Куммер 1849 жылғы 28 желтоқсанда және 1853 жылғы 24 сәуірде Леопольд Кронекерге жазған хаттарында айтқан, және шамамен 1920 жылы Филипп Фуртвенглер мен басқа да ғалымдар тәуелсіз түрде қайтадан ашқан.

2011 жылға дейін болжамды қолдайтын немесе оған қарсы тұратын нақты дәлелдер жоқ, және оның дұрыс немесе бұрыс екендігі белгісіз, бірақ оған қарсы мысалдар өте сирек болуы мүмкін.

Өмірбаян

Циклотомиялық өрістің h кластық саны h1 және h2 екі бүтін санның көбейтіндісі болып табылады, олар кластық санның бірінші және екінші факторлары деп аталады, мұндағы h2 – p-шы циклотомиялық өрістің ең үлкен нақты қосалқы өрісінің кластық саны. Бірінші h1 факторы жақсы зерттелген және оны Бернулли сандары арқылы оңай есептеуге болады, әдетте ол өте үлкен. Екінші h2 факторы жеткілікті зерттелмеген және оны нақты есептеу қиын, ал есептелген жағдайларда көбінесе кішкентай болады. Куммер көрсеткендей, егер p саны кластық сан h-ты бөлмесе, онда Ферманың соңғы теоремасы p дәрежесі үшін орындалады. Куммер–Вандивер болжамы p саны екінші h2 көбейткішін бөлмейді дейді. Куммер егер p саны екінші көбейткішті бөлсе, онда ол бірінші көбейткішті де бөледі деп көрсетті. Атап айтқанда, Куммер–Вандивер болжамы реттелген жай сандар үшін (p бірінші көбейткішті бөлмейтін сандар) қолданылады.

Кумер-Вандивер жорамалдың жақтауы мен қарсылығы

Кумер Кумер–Вандивер болжамын p 200-ден төмен мәндер үшін растады, ал Вандивер оны p 600-ден төмен мәндерге дейін кеңейтті. Бұл 12 миллионнан аз p үшін расталды, содан кейін 163 миллионнан аз алғашқы сандарға дейін, және 231-ден аз алғашқы сандарға дейін кеңейтілді. п-ге қатысты сынып сандарының тең үлестірілуі туралы күмәнді болжамдарға негізделген, ресми емес ықтималдық аргументін сипаттайды. Бұл Кумер–Вандивер болжамына ерекшелік болатын x-тен аз алғашқы сандар саны (1/2)log log x сияқты өсуі мүмкін екенін көрсетеді. Бұл өте баяу өседі және компьютерлік есептеулер Вандивердің болжамына көп дәлел бермейді: мысалы, ықтималдық аргументі (кіші жай сандар үшін есептеулермен біріктірілген) алғашқы 10100 жай сан ішінде шамамен 1 қарсы мысал күтілетінін көрсетеді, бұл одан әрі іздеулерде қарсы мысал табылмауы мүмкін екенін ұсынады, тіпті егер шексіз көп ерекшелік болса да. 10000-ға дейінгі алғашқы сандар үшін нақты циклотомдық өрістердің сынып сандарының болжамды есептеулерін берді, бұл сынып сандарының p модулі бойынша кездейсоқ таратылмағанын анық көрсетеді. Олар көбінесе өте кішкентай және жиі 1-ге тең болады. Мысалы, жалпыланған Риман гипотезасын қабылдағанда, p<163 үшін p негізді нақты циклотомдық өрістің сынып саны 1-ге тең, ал p=163 үшін 4-ке бөлінеді. Бұл Вашингтонның болжамға қарсы ықтималдық аргументінің шатастырушы болуы мүмкін екенін көрсетеді. Вашингтонның эвристикалық аргументінің жетілдірілген нұсқасын ұсынды, бұл Кумер–Вандивер болжамының, басымдықпен, шын екенін көрсетеді.

Кумер-Вандивер жорамалдың салдары

Бұл көрсеткендей, болжам бүтін сандардың алгебралық K-теориясындағы бір мәлімдемемен эквивалентті, атап айтқанда, n саны 4-ке еселік болғанда Kn(Z) = 0. Шындығында, Куммер-Вандивер болжамы және нормалық қалдық изоморфизм теоремасы n-нің барлық мәндері үшін K-топтарының толық болжамдық есептеулеріне алып келеді; толық мәліметтер үшін Quillen-Lichtenbaum болжамын қараңыз.