Кіріспе
Құс шаруашылығында қолдан бір мезгілде ұрық түсіруге итермелеу әдісі Құс шаруашылығында қолдан бір мезгілде ұрық түсіруге итермелеу әдісі қолданылады. Әдетте, 7-14 күнге азық-түлік, кейде суды ұзақ уақытқа қалдыру арқылы ұрық түсіреді. Жұмыртқаның алғашқы кезеңі аяқталып, жұмыртқаның түзілуі азайып бара жатқанда, оны мәжбүрлеп ұрықтандырады. Қажетті түрде ауысқан кезде құстар кем дегенде екі аптаға жұмыртқа шығаруды тоқтатады, бұл құстардың көбею жолдарына регрессия жасауға және жасылдандыруға мүмкіндік береді. Ұрғашы жұмыртқаны өсіргеннен кейін жұмыртқаның сапасы жақсарады. Осылайша, мәжбүрлі түрде ұрықтандыратын ұрықтардың мақсаты - ұрғашыларды екінші немесе одан кейінгі ұрғашылық кезеңінде жұмыртқа өндіруді, жұмыртқа сапасын және табыстылықты арттыру, өйткені бұл жағдайда ұрғашылардың денесі табиғи түрде қауырсын толтыру кезеңінде жасылданбауы тиіс. Бұл тәжірибе дау туғызады. АҚШ-та кең тараған болса да, Еуропалық одақта оған тыйым салынған.
Forced molting, sometimes known as induced molting, is the practice by some poultry industries of artificially provoking a flock to molt simultaneously, typically by withdrawing food for 7–14 days and sometimes also withdrawing water for an extended period. Forced molting is usually implemented when egg production is naturally decreasing toward the end of the first egg laying phase. During the forced molt, the birds cease producing eggs for at least two weeks, which allows the bird's reproductive tracts to regress and rejuvenate. After the molt, the hen's egg production rate usually peaks slightly lower than the previous peak, but egg quality is improved. The purpose of forced molting is therefore to increase egg production, egg quality, and profitability of flocks in their second or subsequent laying phases, by not allowing the hen's body the necessary time to rejuvenate during the natural cycle of feather replenishment. The practice is controversial. While it is widespread in the US, it is prohibited in the EU.
Өмірбаян
Кәсіби тауықтар жұмыртқаны 16-20 аптада шығарады, бірақ 25 аптадан кейін өндіріс біртіндеп төмендейді. Бұл көптеген елдерде 72 апталық жасқа жеткенде мал шаруашылығын экономикалық тұрғыдан жарамсыз деп саналады және жұмыртқа шығарғаннан кейін 12 айдан кейін сойылады, бірақ тауықтар 6 немесе одан да көп жыл өмір сүреді. Алайда кейбір елдерде құс союдың орнына екінші, кейде одан кейінгі жұмыртқа салу кезеңінде жұмыртқа салуды жандандыру үшін құстарды күшпен ұсақтап тастайды. Қатаң түрде құрғақ етін кесу көктемде тауықтардың жаңа қауырсын өсіретін табиғи процесін үлгілейді, бұл процесс әдетте жұмыртқа өндірісін күрт азайтады немесе тоқтатады. Табиғи түлеу күн ұзындығының қысқаруы мен стресс (барлық түрдегі) әсері арқылы ынталандырылады. Жасанды жарықпен жабдықталған үйлер әдеттегідей болғанға дейін күзгі көбею жұмыртқаның маусымдық жетіспеушілігіне және нарықтағы жоғары бағаларға әкелді. Шаруалар мал бағуды тоқтату үшін, мүмкіндігінше ұзақ уақыт бойы мал бағуды тоқтату үшін, жоғары бағаларды пайдалану үшін малдарын бағуды ұйғарды. Қазіргі заманғы бақылаулы ортадағы үйлерде кері проблема бар; әдетте тауықтар табиғи түрде көбеюге жеткілікті стресске немесе белгілерге тап болмайды. Алайда бір жылға жуық күнделікті жаяу жүріп, жұмыртқа шығару жылдамдығы төмендейді, сондай-ақ жұмыртқа қабығының және жұмыртқаның құрамындағы заттардың сапасы төмендейді. Сонымен қатар, тауықтардың салмағы артық. Кейде мәжбүрлі ұрық алу қазіргі заманғы қарқынды шаруашылықтың артефактісі деп айтылады, бірақ бұл практика құс шаруашылығының тік интеграциясынан онжылдықтар бұрын пайда болған; Мэриленд университетінің құс шаруашылығы ғылымдарының бұрынғы меңгерушісі Морли А. Джулл өзінің 1938 жылғы "Көкөмір шаруашылығы" кітабында дәл ұрық алу бағдарламасын жазып берді.
Әдістер
Ұрық түзу жолдарын толық қалпына келтіру үшін, тауықтың дене салмағы мәжбүрлі түрде ауысқан кезде 30 - 35 пайызға дейін төмендеуі керек. Бұл әдетте тауықтың 7-14 күн, кейде 28 күнге дейін азықсыз қалуы арқылы жүзеге асырылады. Бұл құстардың қауырсыннан айырылып, жұмыртқа тастамауына және салмағынан айыруға әкеледі. Кейбір бағдарламаларда жем-шөпті бір мезгілде судан айыруды қосады. Көптеген бағдарламалар сондай-ақ жарықтандыру мөлшерін шектейді, яғни күндізгі жарық уақыты жұмыртқа өндірісін ынталандыру үшін тым қысқа, көктемді симуляциялау, табиғи уақыт және жұмыртқа өндірісі. Кейде мәжбүрлі ұрық бағдарламалары басқа да түрлерге ие болады. Кейбір азықтарды мүлдем алып тастамайды, бірақ аз тығыздықты тамақтандыру арқылы (мысалы, жүзім шүберектері, мақта тұқымы ұны, люцерна ұны) немесе белгілі бір қоректік заттардың тепе-теңдігін жасау үшін тамақтануды өзгерту арқылы көбеюді тудыруы мүмкін. Олардың ішіндегі ең маңыздысы - натрий, кальций, йод және мырыш сияқты минералдарды тамақтан толық немесе ішінара азайту. Бұл әдістер жұмыртқа өндіруші кәсіпорындарда кеңінен қолданылған жоқ.
Өлім-жітім
Кейбір құстар мәжбүрлі түрде сүтін алып тастау кезінде өледі, ал тұқымның өлім-жітімі (жақсылап толық) азықсыздықтың 1~2 аптасында 1,25%-дан аспауы керек, ал жақсы басқарылған тұқымның 0,5-1,0%-ы төмен стресс жағдайында өледі. Қажетті түрде малдың денесін шаюдың толық тамақтандыруды қажет етпейтін, мысалы, тамақтанудағы минералды заттардың тепе-теңдігін бұзуға мүмкіндік бермейтін баламалы әдістері, әдетте, өлім-жітім деңгейін төмендетеді. Қатаң түрде мал шаю Канадада кең таралған емес, өйткені жануарлардың қамын ойлау мәселесі оны негізінен ескірген. Қатаң түрде құс етімен шауып тастау плазмадағы кортикостеронды арттырады, ал бұл гормондар циркуляцияланатын лимфоциттердің және басқа да лейкоциттердің деңгейін төмендетеді, осылайша құстың иммундық жүйесінің тиімділігін төмендетеді. Бұл құстарды мәжбүрлеп ұрықтандырғаны ауруларға, әсіресе сальмонелле инфекцияларына бейімделеді және зақымдалған жұмыртқалар шығарып, халықтың денсаулығына қауіп төндіреді дегенді білдіреді.