Кіріспе

70150 жылы жазылған ежелгі еврей қолжазбасы Ыбырайымның Апокалипсисі - бұл апокалиптикалық еврей псевдопиграфасы (текстінің авторлығы белгісіз) Киелі кітаптағы Ыбырайым туралы әңгімелерге негізделген. Бұл шығарма б.з. 70-150 жылдары аралығында І немесе ІІ ғасырда жазылған болуы мүмкін. Ол тек ескі славян тілінде сақталған. Бұл кітапты яһудилер де, христиандар да жазба деп қарамайды, бірақ ол қазір жойылған Богомил сектасының жазбасы болды.

Қолжазба дәстүрі

Ыбырайым Аян мәтіні тек славян тілінде сақталған; ол Толковая Палежада (немесе түсіндірме Палежада, Яковтың сатысын сақтаған әртүрлі ежелгі еврей мәтіндері мен түсініктемелерінің ортағасырлық жинағында) кездеседі. Бұл мәтіннің бастапқы тілі еврейше болғанға ұқсайды: ол славян тіліне тікелей еврейшеден немесе жоғалған аралық грек аудармасынан аударылған. Бүкіл мәтін әдетте екі отбасында жиналған алты қолжазбада сақталған: бірінші отбасының негізгі қолжазбасы 1863 жылы Тиксонравов редакциялаған S деп аталады, ал екінші отбасының негізгі қолжазбалары, Толковая Палеяның басқа материалдарына біріктірілген мәтінді сақтаған, А, В және К деп аталады. Алғашқы ағылшын аудармасын Э. Х. Андерсон мен Р. Т. Хаг шығарды және 1898 жылы "Айқын заман" журналында "Абырайымның аян кітабы" деген атпен жарық көрді. Ал тағы бір ерекше ағылшын аудармасын жиырма жылдай өткен соң Г.

Күні

Ыбырайымның Апакалипсисі әдетте 70 және 150 жылдар аралығында жазылған. Мәтін 70 жылы ғибадатхананың қирауы туралы білімінің арқасында 70 жылды жариялауы керек, ең бастысы жиырма жетінші тарауда. Басқа әдебиеттерге қарағанда, Апокалипсис Юбилейлер кітабынан кейін пайда болған көрінеді, бірақ ол авторға да белгілі және Клементиндік мойындаулардың авторы цитата жасаған. 3233, төртінші ғасырдың ортасында құрастырылған мәтін және Апокалипсис туралы белгілі деп сеніммен айтуға болатын ең көне дереккөз ретінде қызмет етеді. Осы себепті және басқа апокалиптикалық мәтіндермен салыстырғанда, мәтін қазіргі түрінде әдетте 150-ден бұрын (немесе жалпы алғанда, екінші ғасырдың ортасында) жазылған деп саналады. 70-150 жылдар аралығында бірнеше ғалымдар ғибадатхананың жойылғаннан кейін көп ұзамай болатын күндерді болжады. Мәтінде Богомилдік шығу тегі бар деп күдікті кейбір интерполяциялар бар, негізінен 20:5.7, 22:5, 9:7 және 23:4 10 Рубинкевичтің айтуынша, бұл позиция Саччидің таласына ұшырады.

1-бөлім (1-ден 8-ге дейінгі тараулар)

Кітаптың алғашқы сегіз тарауының мазмұны кіріспе болып табылады. Мұнда Ыбырайымның жас кезінде өмір сүргендері баяндалады. Мұнда Ибраһимнің көп тәңірлерге табынудан бір тәңірге табынуға көшуі туралы әңгіме жазылған, бірақ кейін болатын ақырет оқиғасынан мүлдем басқа. Бұл еңбек тәңірлерге табынудың жамандықтарын дәріс беруімен ерекшеленеді. Бұл жазба орнында Ыбырайымның тәңір мүсіндерін жасаған әкесі Тараға көмектескені жайлы айтылады. Ыбырайымның жалған тәңірлерге табынуға күмәндануы, оның Меруматтың тас мүсінін және басқа бес тәңірсінін сындырып, оны сатуға тиіс болған оқиғалар арқылы оянады. Осыны ойлап, ол әкесіне осындай жалған тәңірлер туралы наразылық білдіріп, оның ашуын туғызды. Ыбырайым тәңірлердің құдіретін сынап, отқа жақын Барисат мүсініне ағаштан жасалып, оған отты күтіп-бағуды тапсырады. Қайтып келгенде, Барисаттың өртелгенін көреді. Ол әкесіне осындай жалған тәңірлердің пайдасыздығын тағы да қатты түсіндіреді, бірақ нәтиже жоқ (1-ші тарау). От, су, жер және аспан денелері жалған тәңірлерден артық екені көрінеді, бірақ осы элементтердің әрқайсысы басқа күшке бағынады, сондықтан олардың ешқайсысы Құдай деп айта алмайды (7-тарау, мүмкін кейінірек қосылған). Ыбырайым әлі де әкесі айтқан сөздерді ойлап тұрғанда, көктен бір дауысты естіп, оны әкесінің үйінен кетуін сұрады. Ол Терахтың үйін (8-тарау) өртеп жіберген кезде, ол араға шықпаған еді.

Жахоел

Яхуил (немесе Яоил) - Ыбырайымның Аян кітабындағы Ыбырайымға басшылық ету үшін жіберілген құдіретті періште. Яхуил өзін "Алланың есімі сияқты" деп аталатын, сөзбен айта алмайтын есімнің құдіретіне ие болғанымен таныстырады. Яхуил Құдайға жақын періште ретінде, немесе Құдайдың құдіретін білдіретін періште ретінде, ол періштелерге ән үйрететін көктегі хордың жетекшісі, "жануарлардың қатерлері мен шабуылдарын" бақылайтын періште, Исраилді қорғау мен күзетудің басты міндеті. Бұл функциялар дәстүрлі түрде Михаилға тиесілі және Михаилдың, бастапқыда Исраилдің қорғаушы періштесінің, Меṭaṭron-ға біртіндеп өзгеруін белгілейді. Жахоилдің денесі сапфир, бет-әлпеті хризолит, шашы қар, шапаны жаңбыр, киімі қызыл түсті, оң қолында алтын таяқ. Яоэль және Яхоэль метатронның баламалы атаулары ретінде де қолданылған.

Асазель

Ыбырайымның Аян кітабында Азазелді таза емес құс ретінде бейнелейді, ол Ыбырайымның құрбандығына түседі. Бұл Жаратылыс 15:11-ге қатысты: "Абырам құстарды қуып жіберіп, жыртқыш құстар ұшып келіп, мәйіттерге қонды". Сонда ол маған былай деді: "Ей, Ыбырайым, мына қасиетті төбелерде не істеп жүрсің? Бұл жерде ешкім тамақ та ішіп-жемейді. Ал бұлардың бәрі де отқа өртеніп, биікте құриды. Олар сені құртады". Мен құстың сөйлеп тұрғанын көріп, періштеге: - Мырзам, бұл не? - деп сұрадым. "Бұл - қорлық, бұл - Азазел!" деді. Сонда ол: "Азаз, өзің де ұят бол! Ыбырайымның үлесі көкте, ал сенің үлесің жерде. Сен осы жерді таңдап алдың, (онда) өзіңнің арамдықтарыңның мекеніне құмар болдың. Сондықтан да Құдай, Әлемнің Әміршісі, Сенің жер бетінде тұрағың болсын деп бұйырды. Сенің артыңнан әрбір зұлым рух өтірікші болып шығады. Ыбырайым Аян 13:49 Ыбырайым Аян да Азазлды тозақпен байланыстырады. Сонда Ыбырайым оған: "Отпен қонып, өртеп жіберген оттың оты бол! Ендеше, Азазел, жер бетінің жаңбырсыз жатқан жерлеріне бар! Сенің мұраң - өзіңмен бірге жүргендерің" (14:56). Сондай-ақ, Құдайдың мұрасы (жаратқан әлем) жамандықтың билігінде деп ойлау да бар. Ол "Азаселмен бөлінеді" (20:5). Сондай-ақ, Азазұл Хауаны азғырған жыланмен бірдей. Оның бейнесі "адамның қолы мен аяғы сияқты, оң және сол жақта алты қанаты бар" айдаһар тәрізді сипатталады. (23: 7)

29-тараудағы "Адам"

Ыбырайымның Аян кітабында яһуди халқының, яғни Исраилдің болашағы баяндалады. 29-тарауда "адам" деп аталатын екі түрлі кейіпкер пайда болады. Кейінгі христиандық түсіндірмеде ол әдетте антихристке, "күнәнің адамына" теңеледі. Кейбіреулер оған құлшылық етеді, ал басқалары оған тіл тигізеді. Оны тіпті Азазұл да құлшылық етеді. Бұл кісі ақырғы күндері басқа ұлттарға күнәларын кешіруді тапсырған. Якоб Лихт (Тел-Авив университетінің Киелі кітап зерттеулерінің профессоры) айтуынша, бұл еңбек яһудилердің мәтіні, бірақ ол жалпы яһуди раввиндерінің ой-пікірлерін білдірмейді. Лихт былай деп жазады: Бұл үзіндіге ең айқын және, мүмкін, дұрыс түсіндірме оны соңғы христиандық интерполяция деп жариялау, бірақ "адам" Исаның ортағасырлық христиандық тұжырымдамасына сәйкес келмейді. Оның рөлі анық мессиялық емес. Сондықтан бұл қиындықты келтіретін жазба орындары Исаны Мәсіхтің алдын ала келгені деп санайтын кейбір яһуди-христиандық сектадан шыққан болуы мүмкін, немесе ол яһудилер жазбасы болуы мүмкін, бірақ ертедегі христиандық редактор оны нашар қайталап жазған. Бұл түсінік яһудилердің Исаны басқа ұлттарға жіберілген елші ретінде қарастырғанын көрсетеді, бұл түсінік оны ерекше және таңғаларлық етеді.

Раббилердің жазбалары

Апокалипсис кітапта раббилердің әдебиеттерінде кездесетін дәстүрлермен көптеген ұқсас жайттар бар. Тура әсердің бар-жоғы анық болмаса да, раввин авторлары мен Апокалипсис ортақ түсіндіру аясы / мәдениетінде жұмыс істеді деп есептеледі.

Бағдалы

Болгариядағы Богомил сектасы Ыбырайым Апакалипсисі, Енохтың құпиясы және Ишаяның көтерілуі сияқты славян мәтіндерін қолданды.

Соңғы күндердің қасиеттілері

1898 жылдың тамызында Ыбырайым Аян кітабының ағылшын тіліндегі аудармасының бірінші бөлігі (бұрынғы неміс тіліндегі аудармадан жасалған) "Импровиация Эра" журналында "Абырайым Аян кітабы" деген атпен жарық көрді. Редактордың жазбасында Ыбырайымның Мормон кітабымен (Артық бағалы інжу-маржанның бір бөлігі ретінде санатталған) ұқсастықтар, соның ішінде Терахтың жалған тәңірлерге табынуы және өлім алдындағы рухтардың болуы көрсетілген. Келесі айда аударманың қалған бөлігі жарық көрді. Мормон апологеттерінің кейінгі жұмыстары да Абрахамның Аян кітабының Мұса кітабынан алынған таңдаулардың 1-тарауы ретінде LDS шіркеуі канонизациялаған Мұсаның аяндарымен салыстыруға назар аударды. жоғарыда аталған Үлкен құнды інжу-маржанның ішінде, мұндай аргументтер мәтіннің шынайылығы жағында псевдопиграфалардың жұмыстарына ұқсастығын ұсынғаны үшін сынға ұшырады.