Секстус Юлий Африкан: Саяхатшы, тарихшы және христиан ғалымы
Sextus Julius Africanus
Секст Юлий Африкан (160-240 ж.ш.) – христиан саяхатшысы, тарихшы. Еңбектері шіркеу тарихына зор әсер етті, сондай-ақ тарихи Жерұйық географиясын зерттеді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Грек-римдік христиан саяхатшысы және тарихшы (шамамен 160–240 жж.)
Greco Roman Christian traveller and historian (c.160–c.240)
Секст Юлий Африкан (шамамен 160–240 жж.; Σέξτος Ἰούλιος ὁ Ἀφρικανός немесе ὁ Λίβυς) – екінші ғасырдың соңы мен үшінші ғасырдың басында өмір сүрген христиан саяхатшысы және тарихшы. Ол негізінен тарихшы әріптесі Евсевийге, шіркеу аталары арасындағы шіркеу тарихын жазған кейінгі жазушылардың барлығына және грек жылнамашыларының тұтас мектебіне тигізген әсерімен маңызды.
Sextus Julius Africanus (c. 160 – c. 240; Σέξτος Ἰούλιος ὁ Ἀφρικανός or ὁ Λίβυς) was a Christian traveler and historian of the late second and early third centuries. He is important chiefly because of his influence on fellow historian Eusebius, on all the later writers of Church history among the Church Fathers, and on the whole Greek school of chroniclers.
Өмірбаян
Суда Африканусты "Ливиялық философ" деп атаса, Гелзер оны римдік және эфиопиялық текті деп санайды. Юлий өзін Иерусалимнің тумасы деп атады – кейбір ғалымдар оны осылай туған жері деп есептейді – және көршілес Еммауста тұрды. Оның жылнамасы ежелгі Яһудеяның географиясын жақсы білгенін көрсетеді. Африканус өмірінен көп мәлімет белгілі емес және барлық даталар нақты емес. Бір дерек оны император Гордиан III (238–244) тұсында, ал екіншісі – Северус Александр (222–235) тұсында көрсетеді. Ол VIII Абгарды (176–213) білген сияқты. Африканус 195 жылы Осроендерге қарсы Септимий Севердің әскерінде қызмет еткен болуы мүмкін. Ол Еммаусты қалпына келтіру үшін император Северус Александрға елшілікпен барды, ол қирап қалған еді. Оның миссиясы сәтті аяқталды және Еммаус осыдан кейін Никополь деп аталды. Африканус Грекия мен Римге сапар шекті және 215 жыл шамасында оның катехизистік мектебінің даңқына тартылып, Александрияға оқуға барды. Ол грек (осы тілде жазған), латын және еврей тілдерін білген. Ол бір кезде әскерде болған және бұрын язычник болған; ол барлық еңбектерін христиан ретінде жазды. Африканус дін қызметкері ме, әлде қарапайым адам ба екені әлі де даулы мәселе. Луи Себастьен Ле Найн де Тиллемонт Африканус дін қызметкері Оригенді "құрметті бауырлас" деп атағандықтан, Юлийдің өзі де дін қызметкері болған деп тұжырымдады, бірақ Гелзер мұндай аргументті нақты дәлел емес деп атап көрсетті.
The Suda claims Africanus was a "Libyan philosopher", while Gelzer considers him of Roman and Ethiopian descent. Julius called himself a native of Jerusalem – which some scholars consider his birthplace – and lived at the neighbouring Emmaus. His chronicle indicates his familiarity with the topography of historic Judea. Little of Africanus's life is known and all dates are uncertain. One tradition places him under the Emperor Gordianus III (238–244), others mention him under Severus Alexander (222–235). He appears to have known Abgar VIII (176–213). Africanus may have served under Septimius Severus against the Osroenians in 195. He went on an embassy to the emperor Severus Alexander to ask for the restoration of Emmaus, which had fallen into ruins. His mission succeeded, and Emmaus was henceforward known as Nicopolis. Africanus traveled to Greece and Rome and went to Alexandria to study, attracted by the fame of its catechetical school, possibly about the year 215. He knew Greek (in which language he wrote), Latin, and Hebrew. He was at one time a soldier and had been a pagan; he wrote all his works as a Christian. Whether Africanus was a layman or a cleric remains controversial. Louis Sébastien Le Nain de Tillemont argued from Africanus's addressing the priest Origen as "dear brother" that Julius must have been a priest himself but Gelzer points out that such an argument is inconclusive.
Жазбалар
Африкан бес томдық «Хронография» атты дүниежүзілік тарих жазған. Бұл шығарма жаратылыстан бастап 221 жылға дейінгі кезеңді қамтиды. Ол жаратылыс пен Иса арасындағы мерзімді 5500 жыл деп есептеп, Инкарнацияны 5501 жылы көктемгі күн мен түн теңелуіне (б.з.д. 25 наурыз, 1 ж.) сәйкес келтірген. Бұл желтоқсанда туғандығын білдірсе де, Африкан Исаның туған күнін нақты көрсетпеген. Мұндай есептеу әдісі Грек Жерорта теңізінің шығысында бірнеше жаратылыс дәуірінің пайда болуына әкелді, олардың барлығы жаратылысты б.з.д. 5500 жылға жуық мерзімге жатқызды. Тарихтың мақсаты – қорғау болғандықтан, қазіргі кезде ол сақталмаған. Алайда, Евсевийдің «Хроника» кітабында одан көптеген үзінділер кездеседі, ол оны ерте епископтар тізімін құрастыруда кеңінен пайдаланған. Георгий Синцелл, Седрен және «Хроника Пашаль» кітаптарында да фрагменттері бар. Евсевий Аристидке жазған хатынан үзінді келтіріп, Мәсіхтің шежіресінде Матай мен Лұқа арасындағы қарама-қайшылықты еврей заңымен – левират некесімен түсіндіреді. Бұл заң бойынша, ер адамның інісі баласыз қайтыс болса, оның жесірін алуға міндетті болған. Оның Оригенге жазған қысқа, бірақ маңызды хатында Даниял кітабындағы Сусанна туралы әңгімеге күмән келтіріледі, ал Оригеннің жауабы да сақталған. Африканға «Кестои» (Κέστοι "Кестеленген") атты энциклопедиялық еңбекті жатқызу, ол ауыл шаруашылығы, табиғат тарихы, әскери ғылым және т.б. туралы мәліметтерді қамтиды, оның діни емес және көбінесе сенімсіз сипатына байланысты дау тудырды. Август Неандер бұл еңбекті Африкан діни тақырыптарға ден қояр алдында жазғанын болжады. «Кестои» фрагменті Оксиринх папирустарында табылды. «Жаңа Шафф Герцогтың діни білім энциклопедиясы» бойынша, «Кестои» материалдық ғылымдардың, математикалық және техникалық салалармен байланысты энциклопедиясы ретінде жоспарланған, бірақ оның құрамында қызықты, маңызсыз немесе керемет оқиғалар көп болған, сондықтан авторлығы Юлийге күмән келтірілген. Жарияланған бөлімдердің арасында ауыл шаруашылығы, литургия, тактика және медицина (соның ішінде ветеринария) бөлімдері бар.
Africanus wrote Chronographiai, a history of the world in five volumes. The work covers the period from Creation to the year AD 221. He calculated the period between Creation and Jesus as 5500 years, placing the Incarnation on the spring equinox in AM 5501 (25 March, 1 BC). While this implies a birth in December, Africanus did not specify Jesus's birth date. This method of reckoning led to several Creation eras being used in the Greek Eastern Mediterranean, which all placed Creation within one decade of 5500 BC. The history, which had an apologetic aim, is no longer extant. But copious extracts from it are to be found in the Chronicon of Eusebius, who used it extensively in compiling the early episcopal lists. There are also fragments in George Syncellus, Cedrenus and the Chronicon Paschale. Eusebius gives some extracts from his letter to one Aristides, reconciling the apparent discrepancy between Matthew and Luke in the genealogy of Christ by a reference to the Jewish law of Levirate marriage, which compelled a man to marry the widow of his deceased brother, if the latter died without issue. His terse and pertinent letter to Origen impugning the authority of the part of the Book of Daniel that tells the story of Susanna, and Origen's lengthy answer, are both extant. The ascription to Africanus of an encyclopaedic work entitled Kestoi (Κέστοι "Embroidered"), treating of agriculture, natural history, military science, etc., has been disputed on account of its secular and often credulous character. August Neander suggested that it was written by Africanus before he had devoted himself to religious subjects. A fragment of the Kestoi was found in the Oxyrhynchus papyri. According to the New Schaff Herzog Encyclopedia of Religious Knowledge, the Kestoi "appears to have been intended as a sort of encyclopedia of the material sciences with the cognate mathematical and technical branches, but to have contained a large proportion of merely curious, trifling, or miraculous matters, on which account the authorship of Julius has been questioned. Among the parts published are sections on agriculture, liturgiology, tactics, and medicine (including veterinary practise)."
Мұсаның атын тексеру
Бұл еңбек Евсевий мен Георгий Синцелл сақтап қалған үзінділер түрінде ғана жетіп келді. Африкан, өз кезегінде, Афиналық Полемонның «Грек тарихы» еңбегінің үзінділерін сақтап қалды. 13-ҮЗІНДІ: Георгий Синцеллдің «Хроникасы», үшінші кітаптан. Евсевий, «Дайындық», X. 40: 6. Мұса пайғамбардан бастап алғашқы Олимпиадаға дейін 1020 жыл, ал сол пайғамбардан 55-ші Олимпиаданың бірінші жылына дейін 1237 жыл, бұл есептеу гректердің есептеуімен үйлеседі. Мысалы, Полемон өзінің «Грек тарихы» атты бірінші кітабында былай дейді: «Аргос патшасы Апис, Форонейдің ұлы тұсында, мысырлық әскердің бір бөлігі Мысырдан шығып, Арабияға жақын орналасқан Сирия деп аталатын Палестинаға қоныстанды. Бұл әрине, Мұсамен бірге болғандар».
This work does not survive except in fragments, chiefly those preserved by Eusebius and Georgius Syncellus. In turn Africanus preserves fragments of the work of Polemon of Athens' Greek History. FRAGMENT 13: From Georgius Syncellus, Chron., Third Book. In Euseb., Præpar., X. 40:
6. And from Moses, then, to the first Olympiad there are 1020 years, as to the first year of the 55th Olympiad from the same are 1237, in which enumeration the reckoning of the Greeks coincides with us. [ ] Polemo, for instance, in the first book of his Greek History, says: In the time of Apis, king of Argos, son of Phoroneus, a division of the army of the Egyptians left Egypt, and settled in the Palestine called Syrian, not far from Arabia: these are evidently those who were with Moses.