Ерте христиан және византия әдебиеті
-
Әулие Павел хаттарына түсіндірме жазған автор: Ambrosiaster жұмбағы
Әулие Павел хаттарына жасалған ежелгі түсіндірмелер, "Ambrosiaster" авторы, Римдегі дін қызметкері және туындылары туралы мағлұмат.
-
Төртінші Евангелияның үйлесімділігі: Татианның Диатессарон шығармасы
Таттың Диатессарон жазбасы – ерте христиандық жаңа өсиеттердің үйлесімді нұсқасы. 2 ғ-да жасалған, төртінші Евангелияны біріктірген Сирия тіліндегі маңызды шығарма.
-
Секстус Юлий Африкан: Саяхатшы, тарихшы және христиан ғалымы
Секст Юлий Африкан (160-240 ж.ш.) – христиан саяхатшысы, тарихшы. Еңбектері шіркеу тарихына зор әсер етті, сондай-ақ тарихи Жерұйық географиясын зерттеді.
-
Татиан Адиабенский: ІІ ғасыр христиан жазушысы және теологы
Татиан Адиабенский: 2 ғ. христиан жазушысы, теологы. Diatessaron шығармасы сириялық шіркеулерде 5 ғ-ға дейін қасиетті кітап ретінде қолданылған. Тарихы, өмірі туралы ақпарат.
-
6-ғасыр латын грамматигі Присциан және оның мұрасы
Присциан: Римдік грамматик, «Грамматика институты» авторы. Орта ғасырдағы латын тілін оқытудың негізгі оқулығы. Өмірінен мәлімет аз.
-
Орта ғасырдағы мифтік христиан патшасы - Престер Жан
Престер Жан: ежелгі христиан патшасы туралы мифтер, 12-17 ғасырлардағы Еуропалық әңгімелер, шығыс елдеріндегі іздестірулер. Тарих, мифология, байлық туралы аңыз.
-
Севильялық Исидордың этимологиялық энциклопедиясы
Исидор Севильский энциклопедиясы: «Этимологии» – көне білімнің, тарих пен тілдің шығу тегін зерттейтін маңызды еңбек. Платоний, Кассиодор еңбектерінен алынған.
-
Кітаптарды жою тарихы мен мәдениетке келтірген зияны
Кітап өртеу – мәдени мұраны жоятын, ақпаратты жасыратын және идеяларға қарсы күрестің символы. Тарихтан мысалдар мен кітаптарды жоюдың салдары туралы біліңіз.
-
Тобит кітабы: Құдайдың сынағы, дұға және ізраилдықтардың аманаттылығы
Тобит кітабы – христиан дініндегі қасиетті мәтін. Израиль отбасының құтқарылуы, Рафаил періштесінің көмегі, және Алланың сынағы туралы баяндайды.
-
Құдайға қарсы сиқыршылар: Жаннес пен Жамбрес туралы аңызтар
Экзодус кітабындағы сиқыршылар: Жаннес пен Ямбрес есімдері, тарихы, мифтер мен діни мәтіндердегі рөлі. Жаңа өсиеттегі аталған сиқыршылар туралы ақпарат.
-
Қызыл теңіздің шопаны: І-ІІ ғасырлар христиандық әдебиеті
«Шеpherd of Hermas» – I-II ғасырдағы христиандық әдебиет. Римде жазылған, алғашқы христиан дінбасылары тарапынан қадірленген маңызды шығарма. Кодекс Синайскийде кездеседі.
-
Мақсимус Плануд: Византия ғалымы және антологтері
Максим Плануд: византиялық монах, ғалым, аудармашы. Латын және грек тілдеріндегі еңбектері арқылы Шығыс пен Батыс арасында байланыс орнатқан. Грек антологиясын жинақтаған.
-
Епфестің жеті ұйықтар тарихы Епфестің жеті ұйықтаушыларының әңгімесі
Жеті ұйықтаушы – христиан және ислам діндеріндегі ежелгі аңыз. Эфес қаласынан діни қудалаудан қашқан жастардың тарихы, Құранда да кездеседі.
-
Томас Апостолдың Әрекеттері: Сирия және Грек қолжазбалары
Томас Апостол әрекеттері – жаңа өсиеттік апокрифтердің ерте 3-ғасырлық мәтіні. Сирия және грек тілдерінде сақталған, Эдессада жазылған.
-
Аристос хаты: еврей заңын грек тіліне аудару тарихы
Құдайлық заңның тегі туралы грек хаты: Арiстей хаты, Александрия кітапханасы, 72 аудармашы, Septuagint, еврей Библиясы. Тарих және дін.
-
6-ғасырдағы Византия тарихшысы Иоанн Эфесский
Жохан Эфесский – 6 ғ. Византия тарихшысы, Сирия Православ шіркеуінің басшысы. Оның еңбектері 536 жылғы апатты жыл мен оба эпидемиясы туралы маңызды деректер береді.
-
Византия-Парсы соғысы тарихын баяндайтын Сирия жылнамасы
Византия-Парсы соғысы (502-506 жж.) тарихын баяндайтын ежелгі Сирия хроникасы. Жошуа Стилитінің еңбегі – маңызды тарихи құжат, куәгердің баяны.
-
Кассия: Византиялық әнші, гимнограф және ақыны
Кассия – византийлік грек композиторы, гимнограф, 810-865 ж. өмір сүрген. Византия әдебиетіндегі әйел сазгер ретіндегі бірегей тұлға. Гимндері сақталған.
-
Сивиллалық Нақылдар Жиынтығы
Сивиллалық Нақылдар: ежелгі грек пророчестволары, мифология, гностицизм, еврей және христиан діни көзқарастары. Тарих пен дін зерттеушілерге арналған маңызды дереккөз.
-
Жалған авторлыққа жатқызылған шығармалар
Жалған авторлыққа жатқызылған шығармалар – псевдепиграфтар. Бұл авторлығы нақты емес, немесе тарихи тұлғаға таңылған мәтіндер. Библиялық зерттеулерде маңызды.
-
Мануил Мосхопул: Византиялық грамматик және комментатор
Мануил Мосхопул: византиялық грамматик, 13-14 ғ. сардарларының өкілі. «Граматикалық сұрақтар» еңбегі, білім берудегі рөлі туралы ақпарат. Византия тарихы.
-
Соломонның даналығы кітабы: грек тіліндегі еврей шығармасы
«Соломон даналығы» кітабы – б.з.д. I ғасырында жазылған грек тіліндегі еврей шығармасы. Құдайға жақындықты, білімділік пен әділеттілікті көрсетеді.
-
Құдай кітаптарының ежелгі тарихының авторы (Quday kitapтарыnıñ jeңel tarihınıñ avtorı)
Псевдо-Филон: кім болды? «Библиялық Ескіліктер Кітабы» авторының кім екені, шығу тегі, латын тіліндегі қолжазбалары және «Жерамеел шежіресімен» байланысы туралы ақпарат.
-
Жалған «Жасер кітабы»: Яков Иливтің XVIII ғасырлық әдеби жалғандығы
Жалған "Жасер кітабы" – Яков Иливтың 18 ғасырдағы әдеби жалғандығы. Моисейдің серкесі Жасер ұлының өмірбаяны деп таныстырылады, бірақ шындық емес.
-
Әулие Августиннің Өмірбаяндық Шығармалары
Әулие Августинның «Құпиялары» – өмірбаяндық шығарма. Жастық шақтағы күнәлары мен христиан дініне келу жолы, рухани өркендеуі жайлы баяндайды.
-
Манассия патшаның тәубесі туралы дұғасы
Манассия патшаның өкінішті дұғасы – б.з.д. II-I ғасырларда грек тілінде жазылған, кейін славян, эфиоп, армян тілдеріне аударылған рухани мәтін.
-
Финикиялық жазушы Санхуниатон және оның шығармалары
Санхуниатон – финикиялық жазушы, діни көзқарастары грек тілінде сақталған. Финикия тарихы, мифологиясы туралы маңызды мәліметтер береді.
-
Жон Никийскийдің жылнамасы: Египет тарихының көзі
Египеттік копт дінінің тарихы: Иоанн Никийскийдің жылнамасы – Адамнан бастап Египеттің мұсылман басып алуына дейінгі маңызды деректер. Копт тарихы, Египет.
-
II ғасырдағы Сириялық грек жазушысы Ямблих және оның «Вавилондық әңгімелері» романы
Иамблих – сирийский греческий романист II века, автор «Вавилоники». Ранний греческий роман, повествующий о приключениях в Вавилоне. История и литература.
-
Исаның балалық шағы туралы сириялық аңыздық жазбалар
Жәсірдің бала кезі туралы Сириялық Інжіл – жаңа өсиеттік апокрифтік жазу. 6 ғ-да құрастырылған, Құранның ықпалымен жазылған. Тарихы, мазмұны туралы біліңіз.
-
Ежерияның қажынаты: 381-384 жылдардағы Палестина саяхатының жазбалары
Егерия – 4 ғ. римдік жазушы, қасиетті жерлерге саяхаты туралы ең алғашқы еңбек авторы. "Peregrinatio Egeriae" саяхат баяны, христиандық тарих.
-
Езра кітабының апокрифтік қосымшасы
2 Ездрa: Апокрифтік кітап, Ездрa пайғамбарға жатқызылады. Вулгатa қосымшасы, Эфиопия православие канонында. Тарихы, мазмұны туралы ақпарат.
-
Беатус Лиебанский: Теолог және «Жаңа өсиет» бойынша түсіндірмелер авторы
Беат Лиебанский – испандық монах, теолог, «Жаңа өсиет» бойынша түсіндірмелер авторы. Әулиелік оқу, қасиеттілік, қабылдаушылыққа қарсы күрес туралы білесіз бе?
-
Бабилонның бірінші епископы және Жетізгі Апостолдардың бірі Абдия
Абдиас – Вавилонның бірінші епископы, 70 апостолдың бірі. Өмірі, шығармалары, апостолдар тарихы және христиан дініндегі орны туралы ақпарат.
-
Андреас Дивус: Гомерді латын тіліне аударған Ренессанс ғалымы
Андреас Дивус – 16 ғ. итальян ғалымы, Гомерді латын тіліне аударған. Аудармасы сөздік, дәлдігімен ерекшеленеді, бірақ авторлығы күмәнді. тілі
-
Седулий: 5 ғасыр христиан ақыны
Седулий – 5 ғ. христиан ақыны. Өмірі, шығармашылығы, "Carmen paschale" поэмасы және христиан дініне келген жолы туралы ақпарат. Тарих, әдебиет.
-
Әулие Лукиан Антиохиялық: Ұлы мартир, теолог және ғылым иесі
Лукиан Антиохиялық – 312 ж. шейіт болған христиан ділдары, теолог және ғалым. Өмірі, білімі және әскетикалық соғымы туралы ақпарат.
-
Серапион Тмуисскийдің құдай қызметтері жинағы
Святой Серапион Тмуисский: его сакраментарий – важный источник раннего христианства. Поддержка Афанасия, борьба с арианством, богослужебные тексты.
-
Орта ғасырдағы әңгімелер авторы Синтипас
Синтипас – ежелгі үнді автор, "Жеті данагөй" ортағасырлық әңгімелерінің авторы. Тарихы, шығу тегі, әдебиеттегі орны туралы біліңіз.
-
Achmet (oneiromancer)
Ахметтің түс жору жөніндегі еңбегі, «Oneirocriticon», Ибн Сириннен өзгеше. Грек тілінде сақталған, ежелгі мәдениеттерден (үнді, парсы, египеттік) аударма.
-
Аэтий Истр: Саяхаты мен шығу тегі жөніндегі зерттеулер
Аэтикус Истер: 7-8 ғасырлардағы "Cosmographia" авторы, саяхаттары, әлем халықтары сипаттамасы, және ежелгі түркі жазуымен байланысы туралы ақпарат.
-
Жалған Авторлыққа Жататын Ескі Есімдер Жинағы
Жалған авторлыққа жатқызылған псевдепиграфтар – тарихи тұлғаларға дұрыс емес тағайындалған кітаптар. Ерте еврей және христиандық мәтіндері зерттеледі.
-
Дикуил: Ирландиялық монах және географияшы
Ирландиялық монах Дикуил 8 ғ-да өмір сүрген география саршысы. Оның еңбектері астраномия, география саласындағы білімдерін қамтиды.
-
Томас апокалипсисі: әлем соңы туралы көріністер мен орта ғасырлық болжамдар
Томас апокалипсисі – жаңа өсиеттен тыс жазу, соңғы күн туралы айтады. 1600-1900 жылдарға дейін белгісіз болған, қазір манускрипттері табылды.
-
Жәңілдік псевдо-Мефодий: 7 ғасырлық сириялық христиандық мәтін
7 ғ. Сириялық христиан мәтіні – Псевдо-Мефодий аяны. Орта ғасырлардағы христиан эсхатологиясына әсер еткен, Ислам жаулап алуын түсіндіруге тырысқан кітап.
-
Жозеф пен Асенат: ежелгі грек мәтінінің тарихы
Жозеф пен Асенат – б.з.д. 200-б.з. 200 аралығында жазылған ежелгі грек мәтіні. Құдайға сену, махаббат, отбасы тарихы туралы баяндайды.
-
Стивен бар Судайли және құдай үйінің жасырын сырлары
Стивен Бар Судайле – V ғасырдағы Сирия христиан мистигі, Иерусалемде өркендеген теолог. Доктринасы, кітаптарға түсіндірмелері, сыншылары туралы ақпарат.
-
Екінші Енох кітабы: Апокрифтік аңыз бен космологиясы
Екінші Енох кітабы: апокрифтік мәтін, Енохтың көтерілісі, 8 ғасырдағы христиандық нұсқасы. 1 және 3 Енохтан өзгеше, канонды емес.
-
Аристидтің кешірімі: Тарихы мен жаңадан табылуы
Аристидтің «Тәуелі» - II ғасырдағы христиан жазушысының еңбегі. Әулие Иероним мен Евсевийдің еңбектерінен белгілі, император Адрианға тікелей ұсынылған.
-
Ишаяның Көтерілуі: Патшалық Есімдер Жинағының Тарихы мен Құрамы
Көтерілісі Ишая: еврей-христиан псевдоэпиграф. 70-175 ж. аралығында жазылған, гностицизммен байланысты. Текстің үш бөлімі бар, авторлары әртүрлі.
-
Жерамеел шежіресі: көне еврей тарихнамасының зерттелуі
Жерамеел шежіресі – Библиялық оқиғалар, сондай-ақ Септуагинтаның кейбір кітаптарының ежелгі еврей және арамей нұсқаларын қамтитын көлемді тарихи шығарма.
-
Көшірмелерде автор емес мәтін қосылуы
Көне қолжазбаларда автор еместер қосылған мәтін – интерполяция. Бұл түпнұсқа автор еместердің қосымша жазбалары, түсіндірмелер немесе жалғандықтар болуы мүмкін.
-
Михаил Гликас: Византиялық тарихшы, теолог және ақын
Михаил Гликас – 12 ғ. византиялық тарихшы, математик, астроном, ақын. Мануил I Комненге қарсы шығып, түрмеге түсіп, соқыр болған. Өмірі мен еңбектері.
-
Сирия христиан дінінің аңыздық мәтіндері
Сирий христиан дініндегі "Адай ілімі" – 4-5 ғасырлардағы маңызды мәтін. Эдесса бейнесі, Адай мен Маридің өмірі, Абка́р патша мен Исаның хат алмасуы туралы айтады.
-
Apocalypse of Abraham
-
Commodian
-
Victorinus of Pettau
-
5-ғасырлық христиандық мәтін: Шіркеу тәртібі
5 ғ. христиандық трактат: "Мырзаның өсиеті". Ежелгі шіркеу тәртібі, Сирияда жазылған. Автор белгісіз, бірақ Исаның апостолдарға арналған өсиеті ретінде ұсынылған.
-
Адамнан Титус заманына дейінгі еврей тарихының шежіресі
Жосыппон: еврей тарихының 10 ғасырда Италияда жазылған шежіресі. Адамнан Титус заманына дейінгі оқиғалар, этиопиялық нұсқасы да бар.
-
Гипполиттің III ғасырлық шіркеу тәртібі
3 ғ. христиандық тәртібі: Гипполиттің «Апостолдар дәстүрі». Ерте шіркеу өмірі, діни рәсімдер туралы маңызды мәліметтер. Тарих, литургия, реформалар.
-
Аквила: Еврей библиясын грек тіліне аударған тұлға
Аквила – II ғасырда Еврей Библиясын грек тіліне аударған, Рабби Акиваның шәкірті. Онкелоспен байланысы күмәнді, екеуінің арасындағы қатысы зерттелуде.
-
Орта ғасырлық діни талас: әл-Киндидің христиандыққа қорғанышы
Орта ғасырлық теологиялық пікір-талас: әл-Киндидің христиан дінін қорғауын, Исламдағы кемшіліктерді ашады. Еуропа біліміне маңызды көз.
-
Византия әскери стратегиясы: Маврикийдің «Стратегиконы»
Византия императоры Маврикийдің «Стратегикон» еңбегі – 6 ғасырғы әскери стратегия нұсқаулығы. Тактика, реформалар, соғыс өнері тарихы.
-
Доротей Сидондық: Ежелгі грек жұлдытанушысының өмірі мен еңбектері
Дорфей Сидонский – грек астрологы, біздің заманымызға жеткен «Carmen Astrologicum» поэмасының авторы. Астрология тарихы, грек мәдениеті.
-
Григор Магистрос: Өмір және мұрасы
Григор Магистрос (990-1058) – армянский князь, лингвист и византийский наместник Эдессы. Боролся с ересью тондракиан, укреплял византийскую власть в Армении.
-
Нострадамустың болжамдары: Римдегі суреттер жинағы
Нострадамустың апакалиптикалық жазбалары: Римдегі сирек қолжазба, болашақ Папалар туралы болжамдар, тарих және мистика.
-
Қасиетті Иеронимнің шейіттер тізімі
5 ғ. христиандық мәтін: Әулие Иеронимнің шейіттер тізімі – орта ғасырлардағы ең беделді мартирология. Тарихы, көздері мен маңызы туралы біліңіз.
-
Киприан мерекесі: ежелгі латын прозасы және оның тарихы
Цена Киприана: латын тілінде жазылған ерте христиандық шығарма. 3-ғасырдағы Киприанға жатқызылады, бірақ 400 ж. шамасында жазылған. Аллегориялық тұрғыдан түсіндіріледі.
-
Адсо Монтьердік: Антихрист туралы хабар және оның өмірі
Адсо Монтье дерский (910/920-992) – французский аббат, реформатор, автор агиографий, включая известную работу об Антихристе "De ortu et tempore Antichristi".
-
Иерусалимдік Гесихий: Өмір, шығармалары және жазбаларының тарихы
Иерусалимдық Есихий – 5 ғасырдағы христиан ділдары, жазушы. Өмірі туралы мәлімет аз, шығармаларының бір бөлігі жоғалған, қалғаны басқа авторларға жатқызылған.
-
"Филопатрис: Византиялық әңгіме патриоттық туралы"
Византия әдебиетінен «Отансүйер» диалогы: христиандық пен жазыққылықты талқылайды, әсіресе Константинопольде. Павелға сілтеме бар, үштікке бағыну туралы нұсқаулар.
-
Псевдо-Макарийдің рухани уағыздары және авторлық мәселесі
Псевдо-Макарий: 50 рухани уағыздардың авторлығы туралы мәлімет. Шығыс монахтығы, протестант пиетизмі мен қазіргі харизматтық христиандыққа әсері. Патристикалық зерттеулер.
-
Үш Діннің Қарсыласы: Миф және Тарих
«Үш Алдаушы» трактаты – христиандық, иудаизм және ислам діндерін жоққа шығаратын құпия кітап. Тарихы 13 ғасырдан басталады, авторы белгісіз. Діни сенімдерге сын.
-
Барух апокалипсисінің сириялық нұсқасы
2 Барух кітабы: тарихы, мазмұны, және маңызды ақпарат. 70 ж. дейін бұзылған ғибадатханадан кейін жазылған еврей псевдоэпиграфиялық мәтін. Сирия православиесінде Құдай сөзі.
-
Қоғамдық өсиетнама: Исақ өсиеті
Ескі өсиет апокрифтері: Исақ туралы өсиет – 200-400 ж.ж. аралығында копт тілінде жазылған, Авраам мен Яков өсиеттерімен байланысты маңызды мәтін.
-
Құдіретті пайғамбарлар өмірінің ежелгі әңгімелері
Ескі өсиет пайғамбарларының өмірінен әңгімелер, ислами дереккөздер. Грек қолжазбаларында сақталған, христиандық қосымшалары бар көне шығарма. Пайғамбарлар туралы аңыз.
-
Зосимус әңгімесі: Рехабиттер және ләззатты мекен
Зосимус әңгімесі: 5 ғ. грек мәтіні, кітаби емес әдебиетке жатады. Сирия, араб, грузин тілдеріне аударылған. Рехабиттер тарихы & Құтты мекен жайлы.
-
Седрах апокалипсисі: ежелгі қолжазба және ізгілік туралы ойлар
Седрах апокалипсисі – б.з. 2-5 ғасырлары аралығында грек тілінде жазылған ежегіткі көне мәтін. Бір қолжазбада сақталған, құпия ашып көрсетеді.
-
Теофилакт Симокатта: Византия тарихшысы және оның еңбектері
Теофилакт Симокатта: византиялық тарихшы, 6-7 ғасырлар славян, авариялықтар, парсылар тарихын зерттеген. Маврикий императорының дәуірінен мәліметтер.
-
Teaching of Jacob
-
Antiochus of Palestine
-
Elishe
-
Raymundus Jordanus