Кіріспе
Амброзиастер немесе Псевдо-Амвросий – 366 және 384 жылдар аралығында жазылған, апостол Пауылдың хаттарына түсіндірме жазған белгісіз автордың аты. Александр Сутер осы автордың бұрын әулие Августинге жатқызылған «Ескі және Жаңа өсиеттер сұрақтары» (Quaestiones Veteris et Novi Testament) атты еңбегін жазғанын анықтады. Осы авторға еңбектерін жатқызуға болатын басқа да шығармалар, оның ішінде «Lex Dei sive Mosaicarum et Romanorum legum collatio», «De bello judaico» және кейде Псевдо-Хилариус пен Псевдо-Августинге жатқызылатын «Contra Arianos» фрагменті де бар. Олар Симон Магусты еске алады. Құжаттардың ішкі мәліметтері автордың Рим папасы Дамастың тұсында, әрі дін қызметкері ретінде белсенді болғанын көрсетеді. Бұл еңбек дәстүрлі түрде Амвросийге жатқызылып келген, бірақ 1527 жылы Эразм осы жазудың дұрыстығына күмән келтірді, соның салдарынан автор аты-жөні белгісіз болғандықтан «Амброзиастер» деп аталды. Алғаш Эразм осы атауды өнегелеген деп есептелген, алайда Рене Ховен 1969 жылы мұның дұрыс емес екенін көрсетіп, бұл атаудың мавристерге тиесілі екенін дәлелдеді. Кейінгі ғалымдар Ховеннің бұл тұжырымын қолдады, бірақ бұл атау Франсискус Лукас Бругенсистен шыққан деген пікірлер де айтылды. Амброзиастерді белгілі авторлармен сәйкестендіруге жасалған әрекеттер нәтижесіз аяқталды. Әулие Августин Амброзиастердің «Римдіктерге» (5:12) түсіндірмесін «Илариус» есімімен сілтегендіктен, көптеген зерттеушілер Амброзиастерді сол дәуірдегі «Илариус» атымен белгілі болған жазушылардың бірі деп санауға тырысты. 1899 жылы Жермен Морин бұл автордың Исаак болғанын болжады – ол яһуди дініне кірген, Үштік және Тәңірдің кіруі туралы трактат жазған және 378-380 жылдары Испанияға жер аударылып, кейіннен яһуди дініне қайта оралған адам. Бірақ Морин бұл авторлық теориядан бас тартып, Африка проконсулы Децимус Илариан Илариус пайдасына шешім қабылдады. Қазірге дейін ешбір сәйкестендіру ғалымдар арасында кең танымалдылыққа ие болған жоқ, сондықтан Амброзиастердің кім екені әлі де құпия болып қалуда.
Ambrosiaster or Pseudo Ambrose is the name given to the unknown author of a commentary on the epistles of Saint Paul, written some time between 366 and 384AD. Alexander Souter has established that the same author wrote the Quaestiones Veteris et Novi Testament, which had long been attributed to Saint Augustine. Other works ascribed to the same author, less definitely, are the Lex Dei sive Mosaicarum et Romanorum legum collatio, De bello judaico, and the fragmentary Contra Arianos sometimes ascribed to the pseudo Hilary and the sermo 246 of pseudo Augustine. They mention Simon Magus. Internal evidence from the documents has been taken to suggest that the author was active in Rome during the period of Pope Damasus, and, almost certainly, a member of the clergy. It was traditionally ascribed to Ambrose, but in 1527, Erasmus threw doubt on the accuracy of this ascription, and the anonymous author came to be known as "Ambrosiaster". It was once thought that Erasmus coined this name; however, René Hoven, in 1969, showed that this was incorrect, and that credit should actually be given to the Maurists. Later scholars have followed Hoven in this assessment, although it has also been suggested that the name originated with Franciscus Lucas Brugensis. Attempts to identify Ambrosiaster with known authors has continued, but with no success. Because Augustine cites Ambrosiaster's commentary on Romans 5:12 under the name of "Hilary", many critics have attempted to identify Ambroasiaster with one of the many writers named "Hilary" active in the period. In 1899, Germain Morin suggested that the writer was Isaac, a converted Jew and writer of a tract on the Trinity and Incarnation, who was exiled to Spain in 378–380 and then relapsed to Judaism. Morin afterwards abandoned this theory of the authorship in favour of Decimus Hilarianus Hilarius, proconsul of Africa in 377. No identifications, therefore, have acquired lasting popularity with scholars, and Ambrosiaster's identity remains a mystery.
Басқа жұмыстар
Қазір тек үзінділері ғана сақталған бірнеше басқа еңбектер де осы авторға жатқызылған. Олардың ішінде Матай 24-ші тарауына түсіндірме, ашытқы туралы парабола, Петірдің Исаны жасыруы және Исаның қамауға алынуы туралы талқылаулар бар.
Ықпал
Көптеген ғалымдар Амвросиастрдың еңбектерінің мәні бойынша пелагиандық болғанын айтады, бірақ бұл пікірге қарсы даулар бар. Пелагий оны жиі сілтеме ретінде келтірген. Мысалы, Альфред Смит Пелагийдің "Тағдыр туралы көзқарасын Амвросиастрдан алғанын" айтқан. Оның түпкі күнә туралы доктринасы да осы дереккөзден шыққан сияқты. Дегенмен, Августин да Амвросиастрдың түсіндірмелерін пайдаланған.