Кіріспе

Типикалық антипсихотикалық препарат

Хлорпротиксен, басқалармен қатар Truxal тауарлық атауымен сатылады, тиоксантен тобына жататын типикалық антипсихотик.

Медициналық қолданыстар

Хлорпротиксеннің негізгі қолданылу облыстары – психоздық ауруларды (мысалы, шизофрения) және екіполярлық аурулардың құрамында болатын жедел манияны емдеу. Басқа қолданылулары: операцияға дейінгі және операциядан кейінгі жағдайлардағы алаңдаушылық және ұйқысыздық, ауыр жүрек ауруы / құсу (стационарлық емделудегі науқастарда), депрессияға арналған селективті серотонинді кері сіңіру ингибиторларын қолдану нәтижесінде туындаған алаңдаушылық пен күйбеңдеуді басу және алкоголь мен опиоидты тоқтату синдромын жеңілдету. Педиатриялық науқастарда психоздық емес тітіркену, агрессия және ұйқысыздықты емдеу үшін де сақтықпен қолдануға болады. Хлорпротиксеннің ішкі антидепрессанттық әсері талқыланған, бірақ дәлелденбеген. Сондай-ақ, хлорпротиксеннің нақты (ішкі) анальгетикалық әсерлері бар-жоғы белгісіз. Дегенмен, хлорпротиксенді ауыр созылмалы ауырсындарда қосымша дәрі ретінде қолдануға болады. Сонымен қатар, көптеген антипсихотиктер сияқты, хлорпротиксен де құсуды тоқтату әсеріне ие.

Жанама әсерлер

Хлорпротиксен күшті седативтік әсерге ие, антихолинергиялық қосымша әсерлер жиі кездеседі. Кездесетін қосымша әсерлердің түрлері (ауыздың құрғауы, айқын гипотония және тахикардия, гипергидроз, маңызды салмақ өсімі және т.б.) психоздық аурулардың басылуы үшін толық тиімді дозаны қолдануға мүмкіндік бермейді. Сондықтан, тағы бір, күштірек антипсихотикалық препаратпен бірге емдеу қажет. Хлорпротиксен хлорпромазинмен құрылымдық байланысты, сондықтан олардың барлық қосымша әсерлері ұқсас. Аллергиялық қосымша әсерлер және бауыр зақымдануы азырақ жиілікпен байқалады. Егде саяхастар хлорпротиксеннің антихолинергиялық қосымша әсерлеріне (жабық бұрышты глаукоманың туындауы, ауыр ішек тоқырауы, зәр шығаруда қиындықтар, санасының шатасуы және делирийлік жағдайлар) ерекше сезімтал. 60 жастан асқан пациенттерде дозалар ерекше төмен болуы керек. Ерте және кеш экстрапирамидалық қосымша әсерлер пайда болуы мүмкін, бірақ олар сирек кездеседі (көп қатысушылары бар бір зерттеуде жалпы саны тек 1% құрады).

Өте көп дозалау

Артық дозаның белгілеріне бағдаршаңдық, артериалдық қысымның төмендеуі және жүрек соғудың жылдамдауы жатуы мүмкін. Сотқаннан кейін алынған қанда 0,1-ден 7,0 мг/л дейінгі концентрацияда бірнеше өлім жағдайлары тіркелді, ал уытты емес деңгейі 0,4 мг/кг дейін жетеді.

Өзара әрекеттесулер

Хлорпротиксен бір мезгілде қабылданатын литийдің плазмадағы деңгейін көтере алады. Литийдің уыттануын болдырмау үшін литийдің плазмадағы деңгейі қатаң бақылауда болуы керек. Хлорпротиксенді опиоидтармен бірге қолданғанда, опиоид дозасын төмендету қажет (шамамен 50%-ға), себебі хлорпротиксен опиоидтардың емдік әсерін және қосымша әсерлерін айтарлықтай күшейтеді. Хлорпротиксен мен трамадолды (Ultram) бірдей қабылдаудан сақтаныңыз. Осы екеуінің үйлесімінен ұстамалар пайда болуы мүмкін. Хлорпротиксенді бензодиазепиндермен немесе барбитураттармен бірге қолданғанда, седативтік әсерлердің күшеюіне және сананың шатасуына назар аударыңыз. Бұл препараттардың ең төмен дозаларын таңдаңыз. Хлорпротиксенді басқа антихолинергиялық препараттармен (трициклді антидепрессанттар және антипаркинсонизмдік препараттар) біріктіргенде ерекше сақтық таныту керек: әсіресе егде саяхаттарда сананың шатасуы, жоғары температура, қатырылу, тіпті ішек тоқырауы және глаукома дамуы мүмкін.

Фармакокинетика

Хлорпротиксеннің бір метаболиті – N-десметилхлорпротиксен.

Тарих

Хлорпротиксен тиоксантенді антипсихотиктердің біріншісі болып синтезделді. Ол 1959 жылы Lundbeck компаниясымен ұсынылды. Лометралин, таметралин және сертралин хлорпротиксеннің құрылымдық модификациясы арқылы алынған деген хабар бар.

Брендтер

Хлорпротиксен көбінесе Truxal тауарлық атауымен сатылады.

Қолжетімділік

Хлорпротиксен Еуропа және әлемнің басқа да аймақтарында кеңінен қолжетімді.