Кіріспе

Уильям Хоуп Ходжсонның ойдан шығарған кейіпкері Томас Карнаки – ағылшын фантастикалық жазушысы Уильям Хоуп Ходжсонның ойдан шығарған мистикалық детективы. Карнаки 1910 және 1912 жылдар аралығында «The Idler» журналында және «The New Magazine» журналында жарияланған алты қысқа әңгіменің басты кейіпкері болды. Бұл әңгімелер 1913 жылы «Карнаки, әуесте іздеуші» деген атпен бірге басылды. 1947 жылы «Mycroft & Moran» (Аркхэм Хаустың баспасы) Август Дерлеттің редакциялаған «Carnacki, the Ghost Finder» басылымына үш әңгіме қосылды: «The Haunted Jarvee» – 1929 жылы жазушының өлімінен кейін «The Premier Magazine» журналында жарияланған; «The Hog» – 1947 жылы «Weird Tales» журналында жарияланған; және «The Find» – бұрын жарияланбаған әңгіме.

Серияға қатысты ескертулер

Бұл әңгімелер Шерлок Холмс сияқты ойдан шығарылған детективтер дәстүрінен шабыттанды. Карнаки Челсидегі Cheyne Walk, 427 нөмірдегі бакалавр пәтерінде тұрады; оқиғалар Карнакидің «қатаң шектеулі дос айналымының» мүшесі Доджсонның көзімен, бірінші тұлғада баяндалады, дәл Холмс туралы оқиғалар доктор Уотсонның баяндауындай (оның басқа достары Джессоп, Аркрайт және Тейлор). Холмс әңгімелерінде паранормальды құбылыстар тек жаңылыстыру үшін қолданылса, Карнаки әңгімелерінде бұл орталық тақырып болып табылады, бірақ бірнеше әңгімелерде паранормальды емес шешімдер кездеседі. Карнаки кейіпінің қалыптасуына ирланд фантастикалық жазушысы Шеридан Ле Фанудың әңгімелерінде, әсіресе ерте және әсерлі вампирлер туралы «Кармила» әңгімесінде пайда болған паранормальды ғылымға бейімді доктор Гесселиус әсер еткен. Карнаки сондай-ақ Альджернон Блэквудтың Джон Силленс кейіпімен үлкен ұқсастықтарды көрсетеді.

Жалпы құрылым

Әңгімелер шеңберлік құрылымда ұсынылады: Карнацки төрт досына үнемі шақыру қағаздарын жібереді, оларды кешкі асқа келіп, соңғы хикаясын тыңдауға шақырады. Олардың бірі – Доджсон, ол хикаяның тікелей баяндаушысы және әрбір Карнацки хикаясының өте шағын бөлігін құрайды. Карнацки кешкі ас дастарқанында осы мәселені талқылауға тыйым салады. Кешкі ас біткен соң Карнацки түтінін жағып, әркім өз сүйікті орындығына жайғасып, ол хикаяны үзіліссіз айта бастайды. Карнацкидің әр хикаясы ерекше құбылыстарды зерттеу туралы болады, оларды анықтау және тоқтату міндеті Карнацкиге жүктеледі. Ол зерттеулерінде түрлі ғылыми әдістерді қолданады, сонымен қатар дәстүрлі халық мұрасына да жүгінеді. Ол фотосуретке түсіру және өзінің ойдан шығарған құрылғысы – Электрлік Пентакл сияқты технологияларды пайдаланады. Ол өзіне сенімсіздік танытпайды және әрқашан соңғы қорытындысына жететін дәлелдерді қолданады, сондықтан кейбір хикаяларда құбылыстардың нақты екенін шешеді, ал басқаларында олар қарсыласының сахналаған немесе жалған екенін анықтайды. Бұл алуан түрлілік хикаяларды қызықты етеді, себебі көрермендер әуесқойлардың нақты екеніне ешқашан толық сенімді болмайды: Карнацкидің тоғыз хикаясының біреуінде табиғаттан тыс элемент жоқ, төртеуі шынайы паранормальдық оқиғаларды қамтиды, екеуінде құбылыстар адамның әрекеттерін жасыру үшін қолданылған, ал екеуінде адам жасаған алдауы бар, олар нақты құбылыстармен қатар жүреді. Хикая аяқталғаннан кейін Карнацки қонақтарының бірнеше сұрақтарына жауап береді және тиісті естеліктерді ұсынуы мүмкін, бірақ мәселені ұзақ талқыламайды. Ол әдетте қонақтарын «Сыртқа шығыңдар!» деген сөзбен шығарып салады.

Өнертабыстар

Электрлік пентакльден басқа, Ходжсон Карнаки әңгімелерінде кездесетін бірнеше рәсімдер мен көне мәтіндерді ойлап тапты. Карнаки өзін табиғаттан тыс ықпалдардан қорғау үшін "Сигсэнд қолжазбасы" деп аталатын көне мәтінді пайдаланады. Карнаки "Аэйри" және "Сайити" көріністеріне сілтеме жасайды, екіншісі қауіптірек және Карнакидің қорғау құралдарын жеңуге қабілетті, сондай-ақ бірнеше рәсімдерге, оның ішінде "Saaamaaa Ritual" рәсіміне, оның құпия "сегіз белгісі" мен "белгісіз соңғы жолы" бар, ол "Сыңғырлайтын бөлмеде" белгісіз күшпен шақырылады. "Раааи сиқыры" сияқты одан да құпия туындыларға сілтемелер де бар, бірақ әңгімелерде олар туралы қосымша ақпарат келтірілмейді.

Ықпал

Бұл әңгімелер кейінірек қорқыныш және фантастика жазушыларына әсер етті, әсіресе өзінің табиғаттан тыс детектив кейіпкері (Жюль де Грандин) болған Сибери Квиннге. Саймон Р. Грин "Ghost Finders" сериясымен Ходжсонға құрмет көрсетеді, онда басты кейіпкерлер құпия Карнаки институтында жұмыс істейді. Гриннің сериясына негізделген "Judas Ghost" фильмі 2013 жылдың қараша айында шықты.

Сыншылдық пікір

Ходжсонның кейбір туындыларынан өзгеше, Карнацкий әңгімелері заманауи оқырман үшін өте қолжетімді болып қала береді. А. Ф. Кидд пен Рик Кеннетт «No. 472 Шейн Вок: Карнацки, айтылмаған әңгімелер» кітабына қосымшада: «Томас Карнацкийде көптеген адамдарды қызықтыратын не бар?» – деген сұрақ қояды. Кидд пен Кеннетттің пікірінше, осы серияның ұзаққа созылған тартымдылығы Карнацкийдің өзіне қарағанда, Ходжсонның әлем салу қабілетінен көбірек туындайды:

Мұның себебі оның жарқын тұлғасында емес. Ходжсонның туындысында кейіпкердің айқын белгілері көп көрінбейді: ол – әдеттегі Эдвард дәуірінің ағылшын адамы, бірақ ол тұратын экзотикалық ландшафттар табиғаттан тыс, сонымен қатар оның ерліктері мен олар орын алатын мұқият құрылған орта қызығушылықты оятуда. Олар уақытқа бағынбайды. Ходжсонның туындыларының жанкүйері болғанымен, Х. П. Лавкрафт «Карнаки, Жітіктерді іздеушіні» өзінің бұрынғы романдарына қарағанда «өте төмен» деп санады, оны «оның ең нашар жұмысы» деп атап, ал Карнакидің өзін «өте әлсіз, жасалма және стереотиптік», «әрине, Джон Силленстің қарапайым көшірмесі» деді. Табиғаттан тыс көркем әдебиет туралы мақаласында Уильям Роуз Бенет: «Элинор Уайли маған ұсынған «Карнаки, Жітіктерді іздеуші» кітабындағы әңгімелерден қатты ләззат алған есімде, бірақ Говард П. Лавкрафт осы кітапты Ходжсонның басқа туындыларынан төмен бағалайтынын байқадым» деді. Ellery Queen осы кейіпкерді «Худдинидің руындағы рухтарды жоюшы» деп мақтап, 1947 жылғы «Карнаки» басылымын негізгі детективтік туындылардың тізіміндегі 53-ші орынға қойды. Чайна Миэвилл Карнаки әңгімелерін «күшті Эдвардтық психологиялық детективтер» деп бағалады.

Ходжсонның Карнаки оқиғаларының түйіндемелері

Алғашқы алты әңгіме алғаш рет жарияланған тәртібімен келтірілген, олардың бесеуі 1910 жылғы «The Idler» журналының ай сайынғы санында, ал «The Thing Invisible» – 1912 жылғы қаңтардағы «The New Magazine» журналында жарық көрген. «The Thing Invisible» әңгімесі 1913 және 1947 жылдары жинақталған ретімен келтіріледі. Көптеген жинақтар осы тәртіпті сақтайды, бірақ «Project Gutenberg Ebook #10832» (2004) жинағына дейін журналда жарияланған тәртіп бойынша алғашқы алты әңгіме ғана енген. «The Thing Invisible» әңгімесі қайта жөнделді және шамамен екі есеге дейін кеңейтілді, бұл 1913 немесе 1947 жылғы жинақ үшін жасалған болуы мүмкін. «Forgotten Futures» жинағында «The Thing Invisible» әңгімесінің екі нұсқасы және басқа әңгімелердегі шағын өзгерістерді көрсететін жарияланым тарихы туралы жазбалар бар.

"Жұртшаның кіреберіс жолы"

Ежелгі сарайда "Сұр бөлме" деп аталатын жатын бөлмесі бірнеше ұрпақ бұрын болған қорқынышты қылмыстың куәсі болды. Карнаки төсек-орынын жыртып, есіктерді жабатын дауысты рухты зерттеу үшін шақырылады. Көрініс ол күткеннен гөрі әлдеқайда күшті болып шығады, ол электрлік пентаклінде азапты, қорқынышты түнді өткізеді, ал алып адам қолы пішініндегі қорқынышты аспап оның қорғанысына шабуыл жасайды. Келесі күні Карнаки аңызға толы "бақыт сақинасын" табады және оны пентакльге алып кіреді. Бұл қате шешім болады, себебі түн құлпыра бастағанда, зұлым күш сақинадан құйылып шығады және Карнаки оның ішінде қалып қояды. Ол өмірін сақтап қалу үшін күреседі, ал күш тұтқында қалады. Соңында ол сақинаны қорғаныш барьерінің ішінде балқытып, шлакқа айналдырып, осылай шақыруды тоқтатады.

"Лаурь гүлдерінің арасындағы үй"

Ирландиядағы айналада адам жоқ үйдің ішінде қорқынышты оқиғалардың белгілері байқалады, оның ішінде төбеден қан тамған сияқты көрініс бар, сондай-ақ үйде бірнеше ер адам өлі күйде табылған. Бұл әзіл ме, әлде рухтардың іс-қимылы ма? Карнаки бірнеше мықты жергілікті ер адамдар мен бірнеше иттің көмегімен тергеу жүргізеді, және олар түнімен осы үйдің ішінде қалуға тырысады. Олардың басынан өткен оқиғалар кезінде есіктер күшпен жабылады, от сөніп қалады, бір ит өлтіріледі, және бүкіл топ үрейлене үйден қашып шығады. Карнаки түсірілген суретін зерттегеннен кейін, олардың бәрінің алданып, ақымаққа салынғанын түсінеді. Оның суретінде қараңғыда көрінбейтін сымның төбеден төмен түсіріліп, есікті ашық ұстап тұрған ілмектің алынып тасталғаны көрсетілген. "Қан тамшылары" - боялған су, ал "перілер" - шындығында осы үйдің құпия бөлмелерінде жасырынып отырған қылмыскерлер тобы, олар Карнакиді алдап, жергілікті аңыздарды пайдаланып, үйге кіргендерді қорқытып, өздеріне пайда келтіруді көздейді.

"Сыңғырлау бөлмесі"

Бір үйдің бөлмесінен қатты, қорқынышты сыбызғы естілгенде, Карнакиді тергеуге шақырады. Ол бөлмені өте мұқият іздестіреді, бірақ ешқандай түсіндірме таба алмайды. Бөлмеден естілген дауыстың табиғаттан тыс екеніне ол әлі де толық сенбегендіктен, сырттағы баспалдаққа көтеріліп, терезеден бөлмеге қарайды: бөлменің едені қорқынышты, ісінген еріндердей бүкіріп, қисайған. Ол үй иесі Тассоктың көмекке шақырып дауысын естіп, терезе арқылы бөлмеге кіреді. Бірақ Тассок бөлмеде жоқ – тек өте қауіпті табиғаттан тыс бір күш бар. Карнакиді белгісіз екінші бір күш араласып ғана құтқарады, ол Саама ритуалының белгісіз соңғы шумағын оқиды, соның арқасында сыбызғы тартып тұрған күш уақытша әлсірейді. Содан кейін Карнаки терезеден секіріп қашып құтылады. Осыдан соң ол бөлмені бұзып, барлық бөліктерін қорғаныш пентаграммасының ішінде, кельт тіліндегі ежелгі жазуы бар қазандыққа лақтырып өртеді. Аңыз бойынша, бұл бөлменің оттығында бір әзілкеш өлтіріліп, өртеу кезінде сыбызғы тартып өлген екен.

"Көрінбейтіннің аты"

Хисгинс отбасы дәстүріне сәйкес, кез келген тұңғыш қыз балаға оның махаббаты кезінде арбақ ат аңшылық етеді. Бұл оқиға ұзақ жылдар бойы аңыз ретінде саналды, бірақ енді жеті буыннан кейін алғаш рет тұңғыш қыз дүниеге келді, ал оның күйеуі құпия шабуылдан кейін қолы сынды. Карнаки тергеу үшін шақырылады. Ол, Мэри және оның күйеуі Бомонт түнде атының қадамдарын естиді, бірақ жылқыны көре алмайды. Көптеген адамдар қадамдарды естиді, бірақ ешкім түсіндіре алмайды; Карнаки Мэридің төсегінің айналасына электрлік бейнелеу орнатады. Түнде атының қадамдары қайта естіледі, бірақ басқа ештеңе болмайды. Ертесіне үйдің ауласында атының ізі табылмады. Келесі күні кешке үйдің ауласында атының қадамдары мен ыңғуы естіледі, және Мэридің айқайлағаны естіледі. Карнаки камерасымен сыртқа жүгіріп шығып, суретке түсіреді, бірақ жарықтан кейін ештеңе көріп қалмайды. Бомонттың басына соққы тиеді, бірақ ол ауыр жарақат алмайды; ол үлкен жылқы басын көргенін айтады. Түнде атының қадамдары қайта естіледі. Тойды жылдамдату туралы шешім қабылданады, себебі махаббат сәтті аяқталған жағдайда арбақ жоғалатынына үміттеніледі. Ертесі күні Карнаки Мэриді үйдің ішінде айналып, суреттерге түсіріп, фильмде қандай да бір көрініс көріне ме деп тексереді. Ескірмеде қорқынышты ыңғуы естіледі, бірақ ештеңе көрінбейді. Бірақ, дамытылған суреттердің бірінде үлкен аттың жалағы көрінеді. Түн қайтадан оқиғасыз өтеді. Бірақ, ертесі күні таңертең, көрінбейтін жылқының тікелей шабуыл жасағанындай, атының қадамдары мен ыңғуы бірден естіледі; Карнаки қаруын атып, Мэридің әкесі қылышымен шабуыл жасайды. Жарық әкелгенде, олар бұрын қабылданбаған күйеуге үміткер Парскетті, үлкен ат костюмі мен жалағын киген күйінде табады. Парскетті сұраққа тартып жатқанда, үйде қайтадан атының қадамдары естіледі, және бұл жолы ол алдау емес; Парскет қорқып көз жұмады. Той жоспарланғандай өтеді, және арбақ ешқашан қайта естілмейді.

"Төбе үйін іздеуші"

Карнаки өз анасының үйіндегі қорқынышты оқиғаны зерттейді. Бірдеңе дұрыс емес екенін бірінші болып байқаған Карнаки, кешкісін оқып отырғанда анасының есік тіреуіне соғып, төсегіне баруын айтқанын естиді. Ол ертесі күні оны істегенін есіне түсірмейді, ал келесі түнде оқиға қайталанады. Карнаки оған қараса, есігі ашық, ал анасы тығырықтап ұйықтап жатыр. Жатын бөлмеде ерекше саңырауқұлақ иісі сезіледі. Карнаки үйді, соның ішінде үш жертөлені зерттейді, бірақ ешқандай түсіндірме таба алмайды. Есік ашылу оқиғасы келесі түнде де қайталанады, бұл жолы Карнаки анасымен сөйлесіп тұрғанда екеуі төмен қабатта екі рет есік қағылғанын естиді. Карнаки үйді тексергенде, көкбауырдың иісі күшейеді. Түн бойы есіктердің қағылғаны естіледі, бірақ Карнаки ештеңе таба алмайды. Келесі күні ол үй иесімен кеңеседі және үйдің құпия тарихы туралы біраз ақпарат алады, оның ішінде бұрынғы тұрғын капитан Тобиас және әуесқой әйел туралы әңгімелер бар. Бұрынғы бірнеше тұрғындар осы көріністі көріп үйден шығып кеткен. Үй иесі түнгісін үйде де болуға келіседі. Түннің ортасында олар үйді аралап жүгіріп келе жатқан жалаңаш баланы көреді. Олар бұл құбылыстың табиғаттан тыс екеніне көз жеткізеді. Үй иесі баланы іздеп жүрген әйелді көргенін айтады, бірақ Карнаки оны көре алмайды. Есіктердің барлық мөрлері бұзылмаған. Олар көргендерін талқылап жатқанда, көкбауырдың иісі бұрынғыдан да күштірек сезіледі. Төменгі қабаттар ылғалды және ерекше пішіндес іздермен толы. Үй иесі қатты қорқып, қаруынан оқ атып алады. Ешкім зардап шекпейді, бірақ полиция тергеу үшін жетеді. Физикалық дәлелдер полиция қызметкерін тергеу қажеттігіне көндіреді. Олар тексеруді аяқтағанда, екінші офицер әуесқой әйелді көреді. Адамдар ылғалды іздерді және иістің көзін іздеп жертөлелерге түседі; ең жоғарғы сатыда олар қозғалмалы құртты табады. Үшінші жертөлені зерттеу барысында олар іздердің сумен толы, пайдаланылмаған құдыққа жеткенін анықтайды. Олар түннің қалған бөлігінде құдықты бақылайды, бірақ ештеңе болмайды. Келесі күні кешке адамдар шамдармен, құдық үстіне орнатылған сыммен және сым тормен жертөледе қайтадан жиналады. Карнаки есіктерді құлыптап, мөрлейді. Күзетте тұрғанда, әуесқой бала қайтадан пайда болады, көрінбейтін біреуден қаша жатқандай. Карнакиден басқа барлық қатысушылар әйелді көргенін айтады, бірақ ол жертөледегі барлық металл заттардың ерекше жарқырағанын көреді. Олар қарап тұрғанда құдықтан бірдеңе шығатыны естіледі, бұл қорқынышты иіс шығарады; Карнаки торды төмендетеді, ал адамдар шамдарды жаққанда капитан Тобиасты ұстағанын, оның бүлінген қой етімен аяқтайтынын көреді. Ол құдықтың түбіндегі құпия жол арқылы кірді. Біз капитан Тобиас бірнеше апта бұрын түрмеден босатылғаннан кейін контрабанда жасағаны үшін іздестіріліп жатқанын білеміз. Ол контрабандалық тауарларын алу үшін ескі үйінің тұрғындарын қуғынмен шығаруға тырысады; дыбыстар Карнакидің анасының жатын бөлмесіндегі жасырын жолға кірген кезде пайда болды. Ағаш панельдер ескіргендіктен бұзылып, содан да шырылдап тұрған дыбыс шығарады. Ал әуесқой туралы айтатын болсақ, капитан Тобиас та оны және баланы көргенін хабарлайды. Карнакидің пікірінше, "Әйел мен Бала екі толық және әртүрлі тұлға ғана емес, тіпті олардың әрқайсысы бір-бірінен өзгеше жағдайда болды". Ол адамдар табиғат әлеміне туылмауға қарсы болған және осылайша Сигсанд "ағалар" деп атаған күштер кері тартқан туылмаған баланың рухын көрген болуы мүмкін деп санайды. Карнаки "бұл бізді екі өмірдің арасында жартылай жүретін баланың жаны туралы түсінікпен қалдырады және мәңгілік бойы біздің сезімдерімізге түсініксіз және түсініксіз (себебі түсініксіз) нәрседен қашады" деп жалғастырады.

"Көрінбейтін нәрсе"

Эдвард дәуіріндегі сарайға жалғастырылған шіркеуде ежелгі, қарғыс атқан қанжар бар, ол жақында дерлік өздігінен бір адамды өлтіруге талпынды, сондықтан Карнакиді тергеуге шақырады. Ол түнді шіркеу ішінде, камерасымен, кез келген құпия құбылысты суретке түсіруге дайын күйде өткізеді. Түн бойы ол түсініксіз дыбыстар естиді. Ол құрбандық тақтасына жақындағанда, қанжар оны өлтіре жаздады. Алайда, фотосуреттер мәселені шешеді – рационалды түсіндірме табылады. Сарайдың ескі әміршісі құрбандық тақтасын қорғайтын ежелгі тұзақты орнатқан: құрбандық тақтасының қақпасы ашылғанда қанжарды лақтыруға арналған серіппелі механизм. Карнаки шындықты ашады, себебі құрбандық тақтасының темірден жасалған әшекейлерінің "бұрынғы" және "кейінгі" суреттері арасындағы көзге көрінбейтін айырмашылықты байқайды.

"Шошқа"

Бұл әңгіме алғаш рет "Шығанақ әңгімелер" журналында (қаңтар, 1947) жарияланды. Карнацкий өзінің ең күшті қарсыласымен бетпе-бет келеді: біздің әлемге енуге тырысатын, қорқынышты түстер тізбегі арқылы көрінетін, алып өлшемдегі алаңдататын шошқа рухы. Ол электрлік пентаклдің жаңа түрімен қаруланған, ол – жалқыраған түсті түтіктерден тұрады. Түс көрушінің басына қосылғанда, түтіктердің түсі мен жарық қарқындылығы өзгеріп тұрады. Карнацкий түтіктерді баяу жылжып тұратын қағаз жолағына түсіріп, оны арнайы өңдеу арқылы көтеріңкі бейнелер жасайды. Бұл қағазды арнайы өзгертілген граммофонның репродукторы арқылы өткізгенде, түс көруші естіген дыбыстар қайта жаңғырылады – осы жағдайда, зұлым шошқалардың дыбыстары.

"Қырылысқан жарви"

Карнаки өзінің ескі досы капитан Томпсонның көне кемесі "Жарвиде" қайта жаңарту мақсатымен, сонымен қатар досының біраз уақыттан бері айтып жүрген әбесті жандардың шағымдарын зерттеу үшін саяхат жасауға шешім қабылдайды. Карнаки әдеттегідей, кемедегі әбесті құбылыстардың физикалық себептерін жою үшін мұқият іздестіру жүргізеді. Ешқандай себеп таба алмағаннан кейін, Карнаки күтуге мәжбүр болады. Төрт күннен соң, капитанмен бірге кеме палубасындағы әдеттегі патрульде жүргенде, ескі досы мұхит бетінде кемеге қарай жылдам қозғалып келе жатқан көлеңкелерді көрсетеді. Ол кемеге барлық жақтан ұқсас көлеңкелердің жинала бастағанын байқайды. Көлеңкелер "Жарвиге" жақындаған сайын, оларды көру қиындап, ақырында көзден жоғалады. Карнаки, капитан және экипаж қалғаны бөлмелеріне шегінеді, түн он сағатқа дейін қалыпты өтеді, содан кейін ешқандай ескертусіз қатты дауыл кемеге ұшырайды. Бұрынғы тәжірибесінде жоғары қарай адамдарды жібергенде олар қаза тапқандықтан, палубадағы мачталарды түсіру үшін адамдарды жоғары көтеруге қарсылық білдірген капитан Томпсон, оларды дауылға мүлдем дайын емес күйде күтуге мәжбүр етеді, нәтижесінде "Жарви" ауыр зардап көреді. Бәрін байқаған Карнаки құбылыстың дірілдерден туындағанын болжайды. Келесі күні көлеңкелердің кемеге жақындағанын көргенде, ол қарсы діріл шығаратын құрылғыны орнатады. Содан кейін кемеге қатты жел соғып, бір желкен арқаннан жұлып алынады. Дауыл таңғы сағат 2-де ғана басылады, содан кейін бір апта бойы тыныш теңіз орналасады, бірақ әр түн сайын қатты жел соғады. Алайда, осы тыныш апта ішінде Карнаки қарсы дірілдермен тәжірибе жасауға мүмкіндік алады, соңында оның тәжірибелері нәтижелі болып жатқанына көз жеткізеді. Ақырында ол капитан Томпсонды күн батқаннан бастап тоқтамайтын, толық қуатпен діріл шығаратын машинасын орнатуға көндіреді. Өмірлеріне қауіп төнгендіктен, Карнаки экипажға палубаның астында болуға, есіктерді бұғаттап, Саамаа ырым-жырымының бірінші және сегізінші белгілерін жасауға бұйрық береді – әр жеті дюйм сайын қиылысқан үш сызықтан тұратын белгілер. Капитан мен үш серігі оны түнде ертіп жүруді талап етеді, Карнаки мәжбүр болып келіседі. Ол діріл шығаратын машинаның және капитан мен оның серіктерінің айналасына сақина тәрізді пентакул салады. Содан кейін ол Электрлік Пентакулді орнатып, діріл машинасын іске қосады. Бірден ол капитанмен бірге кемеге қарай жылдам қозғалып келе жатқан құпия көлеңкелерді көреді. Содан кейін қызыл түсті найзағайлар пайда болады, бірақ олармен бірге күн күркіремейді. Көп ұзамай кеме бірқатар таңғажайып дірілдерге ұшырайды, содан кейін бір жағына қарай иеліп, Электрлік Пентакулді сығалап жібереді, нәтижесінде Карнаки, капитан Томпсон және оның үш серігі өмірі үшін күреседі. Карнаки машинаны сөндіруге мәжбүр болады. Күткендей, күн күркіреп, қатты дауыл басталады. Таңертең дауыл басылып, көп ұзамай "Жарви" қатты желмен жүзеді, бірақ кемеде тесік пайда болады. Екі күннен кейін олар кемені тастап, қайықтарға отыруға мәжбүр болады. "Жарви" теңіз түбіне батып кетеді. Әңгімесін аяқтағаннан кейін, баяндаушы оның неден қорқып жүргенін сұрайды. Карнаки "фокус" теориясын түсіндіріп, "Жарвидің" қандай да бір себеппен, болсын шебердің шеге қаққандағы көңіл-күйі, болсын белгілі бір тақтаны құрайтын ағаш, "тартымды дірілдердің" орталығы болғанын айтады. Ол "Жарвидің" неге қулыққа ұшырағанын толық білу мүмкін емес екенін және ол тек болжамдар жасауға болатынын қорытындылайды.

"Тірі табылған"

Карнаки көрінетін мүмкін емес кітапты жасауды зерттейді. Бұл табиғаттан тыс құбылыстарға ешқандай сілтемесі жоқ Карнакидің жалғыз хикаясы.

"Карнацки: ғажап нәрселерді жазушы"

Уильям Хоуп Ходжсонның түпнұсқа әңгімелерінен шабыттанған "Карнацки: Бейтаныс нәрселерді жазушы" атты Томас Карнацки туралы әңгіменің графикалық романға бейімделуі мен жалғастырылуы қазіргі уақытта жүзеге асуда. Томас Карнацкидің оқиғалары ерекше әдебиет, фольклор, әуесқойлар әңгімелері, мифология және символизмге толы қысқаша әңгімелер түрінде баяндалады. Графикалық романның авторы және суретшісі – М. С. Корли.

472 Шейн-Волк

Кітап No. 472 Шейн-Уолк: Карнаки, А. Ф. Кидд пен Рик Кеннетттің айтылмаған әңгімелері Карнакидің одан әрі бақиғалары туралы жазылған он екі әңгімеден тұрады. Олардың төртеуі 1992 жылы сол атпен 32 беттік кітапша болып жарық көрген. Кітапты 500 данамен шешілген басылым түрінде шығарды. Бұл әңгімелердің көптегені Карнаки өзінің әңгімелерінде кездейсоқ айтқан, бірақ түпнұсқа әңгімелер сериясында толыққанды түсіндірілмеген басқа да қорқынышты оқиғаларға сілтемелерден шабыт алды. 1992 жылғы кітапшаның кіріспесінде авторлар бұл әңгімелерді пастиш деп сипаттайды – бұл түпнұсқаны еске алу немесе құрмет көрсету мағынасындағы еліктеу, ал пародия түпнұсқаны сықақтап көрсетеді (әдемі әзілмен немесе одан да қаталдықпен). Авторлар Ходжсонның Карнаки арқылы өзі жазбаған басқа оқиғаларға кездейсоқ сілтемелер жасауы арқылы оқырмандарын "ортақ әлемге" кіруге және ол тоқтаған жерден жалғастыруға "шақырған" деп санайды. Оқырмандар бұл әңгімелерді "канонға" жата ма, әлде Карнакидің оқиғалар тізбегінің заңды бөлігі ме деп өздері шеше алады; олар Карнакидің түпнұсқа әңгімелерінің негізгі құрылымын ғана емес, сонымен қатар Ходжсонның стилін және сөздік қорын да жақыннан ұстанады.

"Қараңғылық"

"Жарқыраманың қақпасы" және "Көрінбейтін жылқы" шығармаларында Карнацки "Қара перде ісі" туралы айта келеді, онда Астер есімді адам қорғаныш пентаклінің ішінде болу қажеттігін қабылдамағандықтан көз жұмды. "Қараңғылықта" Астер – Карнацкиді алдын ала зерттеуге ертіп жүретін тілші. Терезеден құпия әйелдің көрінісі байқалады, ал терезе алдындағы құпия бөлімшеден шіріген қара перде табылады. Карнаки пердені пентакльдің ішінде өртейді, арбауды тоқтатуға үміттенеді. Бірақ, түн құлағанда Астер пентакльге кірмейді, мұны шарлатандық деп есептейді. Екеуі де көрініс пайда болғанда көру қабілетін жоғалтады, ал Карнаки пентакльдің ішінде Астердің айқай-шумен қыршынып, ақылынан айырылып, өліміне жеткенін әлсіздікпен тыңдайды. Арбауды тоқтатудың жалғыз жолы – үйді толығымен қирату.

"Матесонның мұрасы"

"Жарқыраманың қақпасы" атты еңбегінде Карнацки "Новинг Фур" ісіне сілтеме жасайды. Бұл басу қатесі ме, жоқ па белгісіз, бірақ Ходжсон "Қозғалмалы тері" дегенді ойластырған болуы мүмкін; "Жинақталған шығармалар" басылымы мен "Гутенберг жобасының" электрондық мәтіні осы түзетуді көрсетеді. "Матесонның мұрасы" екі мүмкіндікті де қарастырады, қозғалмалы теріні қамтиды және оқиғаны Уэльстегі Новинг үйінде өткізеді. Матесон барокко стиліндегі сарайға ие болды. Жергілікті аңыз бойынша, бұл үйде бір кезде дьюи (баған) және оның серігі афанк тұрған. Үйдің бір бөлмесінен қорқыныш сезімі таралады. Карнаки мен Матесон бұл құбылысқа табиғи түсіндірме таба алмайды, сондықтан Карнаки түнді сол бөлмеде, өзінің қорғаныш пентаграмының ішінде өткізеді. Оның күткен кезінде шам жалыны кенеттен қара түске айналады, ал еден алып жануардың арқасында болғандай, қозғалатын жүнге толы болады. Қорғаныш кедергісі толығымен күшін жоғалтқаны анық. "Сыңғырлаған бөлмеде" болғандай, екінші күшті күш араласады және шам жалыны көк түске айналады; Карнакиге бөлмеден қашуға мүмкіндік беріледі, ол да қашады, бірақ оның шалбары жыртылып, аяқтары кесіктермен жабылады. Күндіз бөлменің еден тақталарының астынан ескі, таңғажайып сүйектер табылады; бөлмені бұзудың алдында сарайдың сол қанаты өртеніп кетеді. Көк шам жалыны Карнакиді Сигсэнд қолжазбасындағы түстердің қорғаныш күштері туралы естеліктерге қайтарады, бұл Ходжсонның Карнаки әңгімесі "Доңыз" да пайда болатын түсті түтіктердің шығу тегін көрсетеді. Афанк жылқы басы сияқты сипатталады; бұл сипаттама Уэльс аңызымен сәйкес келмейді, сондықтан бұл "Көрінбейтін жылқыға" сілтеме болуы мүмкін. Мотивтер: аңыз; қорғаныш пентаграмы; табиғаттан тыс көрініс; бір табиғаттан тыс күштен, одан да күштірек күштен қорғану; ғылымға белгісіз жаратылыстар; күткен кез.

"Доктор Хью: Шетелдік шайтандар"

2002 жылы Эндрю Картмельдің повесі «Доктор Ху» сериалының бірі ретінде жарық көрді. «Шетелдік шайтандар» повесінде Карнаки Екінші Доктордың серігі ретінде суреттелген.

" Ерекше мырзалар лигасы "

2007 жылы Алан Мур жазған және Кевин О'Нилл сурет салған «The League of Extraordinary Gentlemen: Black Dossier» атты графикалық роман жарық көрді. Бұл «The League of Extraordinary Gentlemen» сериясының бөлігі және Томас Карнацкиді алғаш рет таныстырады. Карнацки 1910 жылдардағы Вильгельмина Мюррей, Аллан Кватермен, Орландо және А. Дж. Раффлспен бірге Ерекше мырзалар лигасының мүшесі болып табылады. «Қара досье» комикс емес, прозалық әңгімелер, хаттар, карталар, нұсқаулықтар, журналдар және тіпті Шекспирдің жоғалған фолиосы сияқты түрлі туындылармен толтырылған. Карнацки «What Ho, Gods of the Abyss» атты әңгімеде ең басты рөлде көрінеді, онда Джівс пен Берти Вустер (П. Г. Вудхаус) Вустердің тәтесі Далияға барады, сол жерде олар Ми-го және Ктулху культімен бірге Ескі Нәрсені кездестіреді. Карнацки «әпкесінің меншігіндегі оқиғалардың сарапшысы ретінде қаралатын ересек адам» деп сипатталады. Вустерді жан-жақты сұрақтан кейін ол командасының көмегімен Ескі Нәрсені қуу ритуалын орындайды. «Қырағай мақтаудың ең шынайы түрі» деп аталатын «Қара досье» бөлімінде Карнацкидің Король Георг V-нің тәж кию рәсімін бұзу әрекеті туралы болашақтың шашыраңқы көріністерін көрген рухпен кездескені айтылады. Бірінші дүниежүзілік соғысқа байланысты болған көріністерінен кейін денсаулығы нашарлағандықтан Карнацки Лиганың Les Hommes Mysterieux-пен болған шайқасына қатыспады және 1937 жылы қызметтен зейнетке шықты. 2009 жылы жарық көрген «The League of Extraordinary Gentlemen, Volume III: Century» кітабының І бөлімі «What Keeps Mankind Alive» деп аталады, онда Карнацки басты кейіпкер ретінде бейнеленген. 1910 жылы қара кабаль туралы болған көріністерден кейін Карнацки Мина Харкерді, Аллан Кватерменді, Орландо мен А. Дж. Раффлзды кабаль туралы ақпарат іздеп жүрген фантастикалық детективтерге толы эзотерикалық клубқа алып келеді. Бұл оларды В. Сомерсет Моэмнің Алистер Кроулиге ұқсайтын Оливер Хаддо басқаратын кабальды зерттеуге және қарсы тұруға итермелейді. Карнацки олардың Ай баласын жасап, әлемді жоюға тырысып жатыр деп күдіктенеді.

Адалдықты іздеушімен кездесу

"Ghost Finder-мен кездесу", М. Дж. Старлингтің сахналық пьесасы, Карнаки мен Доджсонды басты кейіпкерлер ретінде ұсынады. Оқиға түпнұсқа болғанымен, пьеса Ходжсонның әңгімелеріне жасалған айқын құрмет, кейіпкерлер олардың бірнешеуіне тікелей сілтеме жасайды – әсіресе, оқиғалар пьесаның түйінді бөлігін құрайтын "Көрінбейтін жылқы". Пьеса сонымен қатар Х. П. Лавкрафттың "Ғасырлық үйдің армандары" әңгімесінен алынған бейнелерді де пайдаланады. "Ghost Finder-мен кездесу" спектаклі алғаш рет 2013 жылдың мамыр айында Блэкшоу театрының қойылымымен "Wandsworth Arts Festival and Fringe" фестивалінде көрсетілді. Ол 2013 жылдың қазан айында Лондон қорқыныш фестивалі аясында қайта қойылды.

Диоген клубы

Ким Ньюман Артур Конан Дойлдың Шерлок Холмс әңгімелерінен бастау алған Диоген клубы туралы бірнеше қысқа әңгіме жазды. Ньюманның әлемінде клуб британдық барлау және полиция органдары үшін паранормальды және оккульттік мәселелерді зерттейді. "Аруақ поезден түскен адам" және "Свеллхед" әңгімелерінде Карнацкидің Диоген клубының арнайы оккульттік тергеушісі болғаны айтылады; ол зейнетке шыққанда оның орнын Ньюманның кейіпкері Ричард Джеперсон басты. Карнакидің Шерлок Холмспен бірге бірнеше іске қатысқандығы да еске алынады.

Ктулху аңызындағы Карнаки

Барбара Хэмблидің "Антикварианның немере қызының оқиғасы" (Бейкер көшесіндегі көлеңкелер) және А. Ф. Киддтің "Грантчестер Гримуары" (Газлайт Гримуары) әңгімелерінде де Карнаки Шерлок Холмсқа оккульттік мәселені тергеуде көмектеседі.

"Кадданың ұмытылған оқиғасы"

Испан жазушысы Альберто Лопес Арока "Un olvidado episodio caudetano" ("Естен кеткен Каудетан оқиғасы") атты қысқа әңгімесін жазды, ол "Лос Эспектрос Конжурадос" кітабына енгізілген, онда Карнацки испандық Каудете ауылында пайда болады; сондай-ақ осы автордың "Algunos derivados del alquitrán" ("Көмiр шайырының туындылары") атты әңгімесі "Шерлок Холмс y lo Outré" жинағына кірді. Карнацки Лопес Ароканың тағы бір туындысында, "Некрономикон Z" (Ediciones Dolmen, 2012; ) Ктулху Мифосы романында қарт адам ретінде бейнеленеді.

Қабыршақ

2008 жылы Avatar комикстер баспасы Уоррен Эллис пен Майк Вулфердің ұрыс сиқыршысы Уильям Гравелдің оқиғаларын (бұрын Strange Kisses, Stranger Kisses және Strange Killings шағын серияларында баяндалған) «Гравел» комиксі арқылы жариялай бастады. «Гравел» комиксінің алғашқы сюжетінде Эллис пен Вулфер «Сигсэнд қолжазбасын» «Кіші жетілік» (Британияның оккульттік детективтері) деп аталатын топтың әр мүшесіне бөліп жіберді. Топтан қуылғандығы үшін кек алу мақсатымен Гравел осы қолжазбаның әрбір сиқыршыға тиесілі бөлігін жинауға тырысады, бірақ үшінші нөмірдің басым бөлігін Томас Карнаки туралы әңгімелерді тыңдауға жұмсайды, соның ішінде «Сыңғырлайтын бөлме» және Ходжсонның Карнаки әңгімелерін жазғандағы ерекше стильіне жасалған ұзақ құрмет те бар. Бұрын Уоррен Эллис «Сигсэнд қолжазбасын» өзінің «Планеталық» сериясының 13-шы нөміріне қосып шығарған болатын. Оны Шерлок Холмс кітап сөресінен Ілияс Сноу табады. Карнакидің өзі «Конспирация» тобының мүшесі ретінде есімдері аталады, оның құрамында Шерлок Холмс, граф Дракула, Виктор Франкенштейн және жас Сноу зерттейтін Көрінбейтін адам да бар.

Шерлок Холмс: Құдайдың тынысы

2012 жылы Гай Адамстың Шерлок Холмс стилінде жазылған романы жарық көрді, онда Карнаки кейіпкері де кездеседі.

Пародиялар

Дэвид Лэнгфордтың 1988 жылғы пародиялар жинағы The Dragonhiker's Guide to Battlefield Covenant at Dune's Edge: Odyssey Two-да "Есіктің қақпасы" пародиасы бар, онда жаратылыс адам қолы емес, басқа бір дене мүшесі түрінде көрінеді. Рик Кеннетт "Сыбырлайтын бөлме" повесіне "Иіскейтін бөлме" деп аталатын пародия жазды, ол 2000 жылдың сәуірінде "Гоблин Муза" журналында жарияланды. Бұл қысқа әңгімеде шақыру алып, Карнацкидің әңгіме айту кештеріне қуана қатысудың орнына, келген джентльмендер ұрланып, Карнацкидің үйіне сүйретіліп, өздері қаламайтын жағдайда, олардың ақылдан безген деп санайтын адам айтқан әңгімені тыңдауға мәжбүр болады. Осылайша, ол Карнацкидің нақты тергеуінен гөрі, Карнацки әңгімелерінің жалпы құрылымын пародиалайды. Француз жазушысы Жерар Доль Карнацкидің пародияларының жинағын жариялады, онда ол Шерлок Холмс және Сар Дубнотал сияқты тұлғалармен кездеседі, ал тағы екі француз жазушысы Фабрис Колин мен Андре Франсуа Руауд Томас Карнацкиге Уильям Карнацкий деген туысын берді, ол көптеген монстрлар бар параллель әлемдегі өмір туралы ағасына хабарлайды (балалар кітабы Le Livre des monstres—Chroniques du monde noir, 2008). Антон ЛаВей, Шайтан шіркеуінің негізін қалаушы және Бас жұбасы, өз ұлын "Шайтан Ксеркс Карнацки ЛаВей" деп атады.

Қасқырлар дүниесі кітапханасының оқиғасы

Август Дерлетт, оның Аркхам Хаус баспасы Карнацкийдің алғашқы американдық (және кеңейтілген алғашқы басылымын) – "Ghost Finder" шығарды, өзінің "Солар Понс" әңгімелерінің бірінде осы кейіпкерге жылы құрмет көрсетеді. Карнаки оқиғада тікелей қатыспаса да, "Кербез кітапхананың оқиғасы" ("Солар Понс" іс қағаздарында (1965) жарияланған) бірнеше рет еске алынады. Карнаки істі тергеу үшін шақырылған, бірақ оны шеше алмағандықтан, кейіннен оны Солар Понсқа жіберген.