Кіріспе
Американдық аэродинамикалық инженер (1938-2012) Роджер Марк Бойсжоли (, / b / oʊ /ʒ / ə / ' / l / eɪ / BOHzhəLAY,; 25 сәуір, 1938 - 6 қаңтар, 2012) - американдық инженер-механик, сұйықтық динамигі және аэродинамик. Ол 1986 жылы қаңтарда ғарыш кемесінің және оның экипажының жоғалуына дейін Challenger ғарыш кемесінің ұшырылуына қарсылық білдіргені үшін белгілі. Бойшоли бұрынғы ұшу деректеріне сүйене отырып, егер шаттл суық ауа райында ұшырылса, зымыран бустерлеріндегі О-қосқыштар бұзылады деп дұрыс болжаған. Мортон Тиокольдің менеджерлері оның ескертулеріне қарамастан шатлл ұшыруды шешті, бұл апатты сәтсіздікке әкелді. Ол жоғары деңгейдегі хабаршы ретінде танылды.
Roger Mark Boisjoly (,/b//oʊ//ʒ//ə/'/l//eɪ/ BOHzhəLAY,; April 25, 1938 – January 6, 2012) was an American mechanical engineer, fluid dynamicist, and an aerodynamicist. He is best known for having raised strenuous objections to the launch of the Space Shuttle Challenger months before the loss of the spacecraft and its crew in January 1986. Boisjoly correctly predicted, based on earlier flight data, that the O rings on the rocket boosters would fail if the shuttle launched in cold weather. Morton Thiokol's managers decided to launch the shuttle despite his warnings, leading to the catastrophic failure. He was considered a high profile whistleblower.
Ерте өмір және білім
Бойшоли 1938 жылы 25 сәуірде Массачусетс штатының Лоуэлл қаласында дүниеге келген. Ол Белвидер маңында өскен, ол фабрика жұмысшысының ұлы және үш ағайындылардың бірі. Мектепте теннис ойнады.
Мансап
Бойшоли өзінің мансабын Массачусетс штатының батысындағы пайдаланылған ұшақ компаниясында бастады, кейін Калифорнияға жұмысқа көшіп барды. Кейбір қосымша ескертулерден кейін мәселені тексеру үшін арнайы топ құрылды, бірақ бір айдан кейін Бойшоли жұмыс тобының билігі, ресурстары және басқарушылық қолдауы жоқ екенін түсінді. 1985 жылдың соңында Бойшоли өз менеджерлеріне егер проблема шешілмесе, шаттл миссиясының апатқа ұшырауының айқын мүмкіндігі бар екенін айтты. Ешбір әрекет жасалмады.
"Шелленджер" апаты
1986 жылдың 28 қаңтарында "Челленджер" миссиясы расталғаны туралы хабарланғаннан кейін, Бойшоли мен оның әріптестері ұшуды тоқтатуға тырысты. Ауа температурасы түнде төмендейді. Бойшоли бұл О-сақинаның қауіпсіздігіне және ұшуға қауіп төндіреді деп санайды. Бұл мәселе Мортон Тхиоколь менеджерлерімен талқыланды, олар мәселе ұшақты кейінге қалдыруды ұсынатын жеткілікті түрде маңызды екендігіне келісті. НАСА-ның протоколы бойынша, әрбір ұшақпен жұмыс істейтін барлық субподрядшылар ұшуға келісім беруі керек. Ұшырудың алдындағы күні НАСА басшылығымен телефон арқылы келісу/келісу туралы конференция кезінде Мортон Тиокол НАСА-ға ұшыруды кейінге қалдыру туралы ұсыныстарын білдірді. NASA қызметкерлері бұл ұсыныстарды күмәнге ұшыратып, Мортон Тиоколды өз шешімін қайтаруын сұрады (кейбіреулері қысым жасады дейді). Мортон Тиоколь менеджерлері соңғы позициясын талқылау үшін бірнеше минутқа телефоннан шыққысы келді. Басқару тобы инженерлік топты, оның ішінде Бойшоли мен басқаларды атаулы түрде алып тастаған кездесу өткізді. Мортон Тиоколь менеджерлері НАСА-ға өздерінің деректері дәлелсіз екенін айтты. NASA қарсылық бар ма деп сұрады. Ешқайсысын естімеген соң, НАСА STS 51 L Challenger миссиясын іске қосуды шешті. Тарихшылар бұл NASA-ның ірі мердігерден нақты ұсыныс алғаннан кейін миссияны алғаш рет бастағанын және ұсынысты күмәнге ұшыратып, қайта қарауды сұрауы өте сирек кездесетінін атап өтті. Көптеген адамдар "жоқ" деген ұсыныстың күмәнге ұшырауы, ұсынысты "жоқ" деп өзгерткен кездегі бірден және сұрақсыз қабылдаумен салыстырғанда ерекше екенін атап өтті. Бойшолидің уайымдары дұрыс болып шықты. Бастапқыда Бойшоли ұшақ ұшып кеткенде, SRB ұшып кетпей тұрып жарылады деп болжағандықтан, жеңілдеді. Отынға күйген кезде О-сақина күлге айналып, буында әлсіз тұйықтама пайда болды. Ұшырылғаннан кейін 58 секунд өткенде шатлл биік биіктіктегі желдің соққысына ұшырады, күл тұйығы құлдырап, ыстық газдар буындан сыртқа шығып, сыртқы сутегі резервуарына өртеліп кеткен. 73 секундта жақын орналасқан SRB-дің тұғыры беріліп, оң жақ ракеталық бустер сыртқы отын резервуарына соқтығысып, көлік тез ыдырап кетті.
Кейінгі мансап
Президент Рональд Рейган апатты тексеруге президенттік комиссияны тағайындағаннан кейін, Бойшоли шақырылған куәгерлердің бірі болды. Ол O-сақиналардың қалай және неге сәтсіз аяқталғанын түсіндірді және Мортон Тиоколь менеджерлері шақырған, нәтижесінде іске қосу туралы ұсыныс жасалған, "клиенттерді қатаң қорқытудың нәтижесінде шешім қабылдаудың этикалық емес форумы" болды деп мәлімдеді. О-қосқышты қайта құрумен айналысқан әріптестерінен оқшауланғандықтан, оның өзін-өзі бағалауы төмендеді және инженер ретінде сенімділігін жоғалтты. Бойшоли қауіпсіз емес ұшырудың ықтимал салдарын түсінген, оны болдырмауға тырысқанда ар-ожданына сай әрекет етті. Бірақ Тиоколь басшылары оны кәсіби маман ретінде бағаламады. Апаттан кейін алты ай өткен соң, Бойшоли ұзаққа созылған науқастық демалысқа кетуді өтінді. Ол енді ешқашан инженер болып жұмыс істемеді. Мортон Тьокольден кеткеннен кейін Бойшоли сот-медициналық инженерия фирмасын құрды және оны басшылық этикасы туралы сөйлеуге жиі шақырды. Бойшоли Мортон Тьокольді тастап кеткенде, жеті жыл бойы алған немесе жіберген барлық жазбалары мен қағаздары бар 14 қорапты алып кетті. 2010 жылдың 13 мамырында ол өзінің жеке меморандумдарын - алты қорап жеке құжаттарын, оның ішінде Конгресстегі куәліктері туралы жазбалар мен жазбаларды Калифорния штатының Ориндж қаласындағы Чепмен университетіне сыйға тартты. Рэнд Бойд, Chapman's Leatherby Library арнайы жинақтары мен мұрағат кітапханашысы, материалдардың каталогталып, мұрағатталатындығын айтты. Оларды кітапханаға келушілер көре алады. Бойшоли 1963 жылы әйелі Робертаға үйленді. Ерлі-зайыптылардың екі қызы және оның өлімінде сегіз немересі болды.
БАҚ-тағы бейнелеу
1990 жылы теледидар үшін түсірілген "Челленджер" фильмінде Бойшолиді актер Питер Бойл ойнады.