Кіріспе

Математикада алгебралық құрылым Абстрактілі алгебрада қалдық тор - бұл бір мезгілде тор x ≤ y және x•y моноид болып табылатын алгебралық құрылым, ол x•y-ді тиісінше көбейту немесе біріктіру ретінде қараған кезде x\z және z/y операцияларын қабылдайды. Бұл операцияларды оң және сол қалдықтар деп атайды, олар моноид коммутативті болған кезде сәйкес келеді. Жалпы ұғымды Морган Уорд пен Роберт П. Дилворт 1939 жылы енгізді. Үлгілер, олардың кейбіреулері жалпы тұжырымдамадан бұрын болған, бұлалық алгебралар, Хейтинг алгебралары, қалдықты булалық алгебралар, қатынас алгебралары және MV алгебралары. Қалдық жартылай торлар операциясын, мысалы Клейн алгебрасы мен әрекет алгебрасын қалдырады.

Мысалдар

Қалдық торларды зерттеудің бастапқы мотивацияларының бірі - сақинаның (екі жақты) идеалдарының торлары болды. R сақинасын ескере отырып, R идеалдары, 1=Id(R деп белгіленеді, жиынтық қиылысуымен толық торды құрайды, ол кездесу операциясы ретінде әрекет етеді және қосылу операциясы ретінде әрекет ететін "идеалдық қосу". Моноидтық операция • "идеалдық көбейту" арқылы беріледі, ал 1 = Id ((R) элементі R осы операцияның сәйкестігі ретінде әрекет етеді. 1=Id(R) -де A және B екі идеалдар берілген болса, қалдықтар мынадан беріледі. Бұл қалдық кондуктормен (немесе транспортермен) байланысты, коммутативтік алгебрада (A: B) = A / B деп жазылады. Пайдаланудағы бір айырмашылық - B R идеалы болуы қажет емес: ол жай ғана қосалқы жиынтық болуы мүмкін. Буль алгебрасы мен Хейтинг алгебрасы - коммутативті қалдық торлар, онда x•y = xy (осыдан 1='I' - алгебраның жоғарғы элементі 1) және x\y және y/x қалдықтары бірдей операция, атап айтқанда x → y. Екінші мысал өте жалпы, өйткені Хейтинг алгебрасы барлық шекті үлестіру торларын, сондай-ақ барлық тізбектерді немесе жалпы тапсырыстарды қамтиды, мысалы нақты түзудегі бірлік аралығы [0,1] немесе бүтін сандар және Құрылым (Z, min, max, +, 0, −, −) (екі қалдық үшін де шегеріммен бүтін сандар) - бұл моноидтың бірлігі ең үлкен элемент емес (әрине, ең кіші немесе ең үлкен бүтін сан жоқ), ал моноидты көбейту тордың қосқан операциясы емес. Бұл мысалда теңсіздіктер теңдіктер болып табылады, өйткені − (алу) + -дің жай ғана қосымшасы немесе псевдоинверсі емес, бірақ шынайы инверсі. Осы мысалдағы бүтін сандарды кез келген толық реттелген топ, мысалы, рационалды немесе нақты сандар алмастыра алады. Осы мысалдардың кез келгенінің теріс емес бөлігі мысал болып табылады, егер min және max бір-бірімен алмастырылса және - monus арқылы ауыстырылса, онда (осы жағдайда) x y = 0 болса, x ≤ y және басқа жағдайда қарапайым шегеру. Үлгілердің жалпы класы Буль алгебрасы арқылы беріледі, ол X жиынтығындағы барлық екілік қатынастар, атап айтқанда, X2 күштер жиынтығы, моноидты көбейтуді • қатынастардың құрамы ретінде және моноидты бірлік X-тегі барлық жұптардан тұратын сәйкестік қатынас I болып табылады. (x,x) x үшін X. R және S екі қатынасын X-ке бергенде, R-дің S-дің оң жақ қалдық R\S-і R-дің екілік қатынасы болып табылады, сондықтан x(R\S) y барлық z-дің X-те zRx zSy-ді білдіреді (импликациямен байланысты байқаңыз). Сол жақтағы қалдық мынаның айналымы: y(S/R) x барлық z үшін xRz ySz дегенді білдіреді. Мұны {0,1} -дегі < және > екілік қатынастармен көрсетуге болады, онда 0 < 1 және 1 > 0 - бұл тек қана қатынастар. x(>\<) y x = 1 болғанда ғана болады, ал x(</>) y y = 0 болғанда ғана болады, бұл < by > резидуациясы оңға немесе солға резидуациялауға байланысты әртүрлі екенін көрсетеді. Бұл айырмашылық <•> және >•< арасындағы айырмашылықтың салдары болып табылады, онда 0 ((<•>) 0 (негізінде 0<1>0) және 1 ((<•>) 1 (негізінде 1>0<1) ғана қатынастар болады. Егер < және > орнына ≤ және ≥ таңдаған болсақ, ≥\≤ және ≤/≥ бірдей болар еді, өйткені ≤•≥ = ≥•≤, екеуі де әрқашан барлық x және y арасында болады (бұл x≤1≥y және x≥0≤y). Алфавит (топ) үстіндегі барлық формальды тілдердің Буль алгебрасы 2Σ* қалдық торды құрайды, оның моноидты көбейтуі тілдік конкатенция LM және оның моноидты бірлігі 1='I' тек бос тізбектен тұратын тіл {ε} болып табылады. Оң жақтағы M\L қалдықтары w мен Σ арасындағы барлық сөздерден тұрады, яғни Mw L. Сол жақтағы L/M қалдықтары Mw орнына wM-мен бірдей. X-тегі барлық екілік қатынастардың қалдық торлары тек X-тің шекті болғанда ғана шекті, ал X-тің ең көп дегенде бір элементі болғанда ғана коммутативті. X бос болса, алгебра деген дегенеративті Буль алгебрасы болады, онда 1=0 = 1 = 'I'. Σ-дегі барлық тілдердің қалдық торлары тек қана Σ-де ең көп дегенде бір әріп болған кезде коммутативті болады. Ол тек Σ бос болған кезде шекті болады, ол екі тілден тұрады 0 (бос тіл {}) және моноидты бірлік Буль алгебрасын құрайтын мысалдар қалдық Буль алгебралары туралы мақалада қарастырылған ерекше қасиеттерге ие. Табиғи тілдерде қалдық торлар "және" логикасын "және содан кейін" деген коммутативті емес мағынамен қолданғанда ресмилендіреді. x = ставка, y = жеңіс, z = бай, біз x•y ≤ z "салым және одан кейін жеңіске бай" деп оқи аламыз. Аксиомалар бойынша бұл 1=y ≤ x→z дегенді білдіреді "жеңіс бай болғанда, бай болғаны", сондай-ақ 1=x ≤ z←y дегенді білдіреді "бет бай болғанда, бай болғаны". Адамдар "сайыс жеңіске жетіп, бай болады" және "еңбек жеңіске жетіп, бай болады" сияқты ойсыз ойларды тез байқайды, өйткені екеуі де "еңбек, содан кейін сайыс бай болады" деген тілекке тең. Ад�...

Қалдық жартылай шөп

Қалдық жартылай тор қалдық торлар үшін бірдей анықталады, тек қана операциясы алынып тасталады. Осылайша, бұл 1=L = (L, , •, 1, /, \) символының пайда болуын қамтитыннан басқа, жоғарыда көрсетілген барлық қалдық торлы теңдеулерді қанағаттандыратын алгебралық құрылым. x ≤ y 1=xy = x деп анықтау мүмкіндігі қол жетімді емес, тек 1=xy = y (немесе оған баламалы) деген басқа нұсқа қалды. Кез келген қалдық торды қалдыру арқылы ғана қалдық жарты торға айналдыруға болады. Қалдық жартысы амал алгебраларымен байланысты пайда болады, олар Клейн алгебрасы болып табылатын қалдық жартысы, олар үшін әдетте қажет емес.