Бөлінген Егемендік: Жаңа Әлемдік Рет пен Ұлттық Өкілдіктердің Ықпалдасуы
Disaggregated sovereignty
Бөлшектелген егемендік: мемлекеттердің өзара әрекеттесуі, жаһандық басқару, егемендіктің бөлісуі, Anne-Marie Slaughter теориясы, халықаралық ынтымақтастық.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Таратылған егемендік – орталықтандырылған билік немесе “үкімет” құрмай, бірнеше егемен мемлекеттен жаңа институттарға егемендіктің берілуін қажет ететін, маңызды мәселелер бойынша кең стратегиялық ынтымақтастық қажеттігін білдіреді. Кейбір адамдар бұл – әлемдік басқарудың іс жүзіндегі жағдайы және жалғыз әлемдік үкімет құрудан гөрі артық пайдалы деп санайды. Бұл идеяны алғаш рет 2004 жылы саяси теоретик Энн Мари Слотхер өзінің 2004 жылғы «Жаңа әлемдік тәртіп» кітабында айтты. Онда ол 11 қыркүйекке жасалған террористік шабуылдардан кейін біріккен G8 және G20 сияқты елдердің коалициясы, АҚШ, Канада және Мексиканың экологиялық агенттіктері сияқты, шекаралардың ар жағынан түрлі мәселелер мен қауіптерді шешу үшін бірлесіп жұмыс істейтін көптеген байланысты желілерді талқылады. NAFTA аясында экологиялық құқық қорғау желісін құру да осыған жатады. Слотхер басқа да мысалдар келтіреді, мысалы, бір елдің судьялары сөз бостандығы, жеке өмірге құқық және банкроттық сияқты салаларда басқа елдердің шешімдерін сілтеме ретінде келтіреді. Еуропалық Одақ мемлекеттердің өңірлік басқару құру үшін егемендікті қалай беруіне мысал ретінде жиі, бірақ толық емес салыстырылады. Егемендік туралы дәстүрлі ұғымдар аумақтық жағынан тәуелсіз топтарға бөлінуге баса назар береді. Таратылған егемендік жаһандық және өңірлік проблемаларды шешу үшін көптеген институттар арқылы бірлесіп қатысуға өзара міндеттемелер мен мүмкіндіктерге баса назар береді. Таратылған егемендік идеясын сынаушылар халықаралық құқықтың әртүрлілігі мемлекеттерге, әсіресе жаппай бақылауға қатысты, бостандықтар мен жауапкершіліктер арасалмағын манипуляциялау үшін кең мүмкіндік беретінін айтады. Халықаралық құқықтың кеңеюі, керісінше, жауапкершілікті ауыстыруға және жоққа шығаруға мүмкіндік беретін көптеген қабаттасқан заңдарды құру арқылы заң үстемдігіне қарсы тұрады.
Disaggregated sovereignty refers to the need for broad strategic cooperation on critical issues requiring the ceding of sovereignty from several sovereign entities to new institutions without creating a centralized authority or "government." Some people argue that this is the de facto situation of global governance and actually more desirable than the creation of a single world government. The idea was first invoked in 2004 by the political theorist Anne Marie Slaughter in her 2004 book, A New World Order, which discussed the numerous, interwoven networks of national officials working together across borders on a variety of issues and threats, such as the coalition of nations that came together after the September 11 terrorist attacks, the G8 and G20, and the environmental agencies of the US, Canada, and Mexico working within the NAFTA framework to create an environmental enforcement network. Slaughter provides other examples such as judges of one nation citing decisions from other countries in areas such as free speech, privacy rights, and bankruptcy. A common and imperfect analogy is often made to the European Union as an example of how states can cede sovereignty to create regional governance. Traditional concepts of sovereignty emphasize separation into territorially independent groups. Disaggregated sovereignty focuses on the mutual obligation and positive capacity to participate collectively through multiple institutions to address global and regional problems. Criticisms of the idea of disaggregated sovereignty note that an international legal patchwork creates a larger area for states to manipulate the balances of freedoms and responsibilities, particularly in regards to mass surveillance. The expansion of international law, instead, challenges the rule of law by creating so many overlapping laws that responsibilities can be shifted and disavowed.