Кіріспе

Қорқынышты доктор Хичкок (Италиялық атауы: L'orribile segreto del Dr. Hichcock, аудармасы: "Доктор Хичкоктың қорқынышты құпиясы") – 1962 жылы Риккардо Фреда режиссерлік еткен және Эрнесто Гастальди жазған итальяндық қорқыныш фильмі. Фильмде Барбара Стил мен Роберт Флеминг түскен.

Сюжет

Бұл оқиға 1885 жылы орын алған және доктор Бернард Хичкок (Роберт Флеминг) туралы, оның "құрқын құпиясы" өзінің әйелі Маргаретқа (Мария Тереза Вианелло) жыныстық жерлеу ойындары үшін есірткі беруді қамтиды. Бір күні ол жаңылыстан жүрек соғуын баяулататын жаңа дәрі-дәрмектің шамадан тыс мөлшерін береді және оны өлтірді деп санайды. Оны күмбезге көміп, Лондоннан кетеді. Он екі жылдан кейін ол қайтадан үйленіп, бұрынғы үйіне оралады. Оның жаңа әйелі Синтия (Барбара Стил) Маргареттаны үйде көріп тұрғанына сенуде. Синтия доктор Хичкоктың ескі ойыншықтарының құрбаны болғаннан кейін, ол оны өлтіруге тырысып жатқанын күдіктенеді, бірақ шындық одан да жаман екенін біледі. Маргаретаның әлі тірі екенін, бірақ азаптан шаршағанын түсінген доктор Хичкок Синтияны өлтіріп, оның қанын Маргаретаның сұлулығын қалпына келтіру үшін қолдануды жоспарлайды.

Өндіріс

Режиссер Риккардо Фреданың бұрынғы готикалық стильде түсірілген "Мен – вампирмін" фильмінен өзгеше, "Қорқынышты доктор Хичкок" Италияда готикалық қорқыныш фильмдерінің көбірек өндірілетін кезеңінде жасалды. Фильм Луиджи Карпентьеридің сценарист Эрнесто Гастальдиге телефон соғып, өзіне ұнаған "Spectral" атты джалло әңгімесін жазуды тапсыруымен басталды. Гастальди өзінің "Раптус" атты жеке сценарийін жазды. Алғашқы сценарийде фильмдегі некрофилия болмаған, Гастальди оны неге қосқанын есіне түсірмейтінін айтып, "мүмкін, серіктестердің бірі одан да ауыр, қорқынышты жағдайды сұрады" деді. Кейін Фреда оқиғаның өзінің идеясы екенін мәлімдеп, "Бұл толығымен менің идеям. Мен оны ұзақ уақыт бойы дамыттым, бірақ оны қалыпқа келтірген – өте жақсы сценарист Эрнесто Гастальди" деді. Гастальди бұған қатысты, Фредамен кездескенде олар фильмді онымен талқыламағанын және продюсер Эрманно Донати Фредаға сценарийді беріп: "Осыны түсіруге батылың бар ма, бұл мәйіттер туралы!" деді. Гастальди Фреданың тіпті сценарийді оқымағанын және "Төлегенше, тіпті телефон кітабын да түсіремін" деп жауап бергенін айтты. Фильмнің қосымша жұлдызы Барбара Стил өзінің рөлін орындау үшін Федерико Феллинидің "8½" фильмінің түсірілімінен 10 күн үзіліс алды. Қосымша жұлдыз Роберт Флеминг, сол кезде көбінесе теледидарда жұмыс істеген, Римге баруға ниеттенгендіктен сценарийді алды. "Раптус" деп аталатын сценарийді оқығаннан кейін, фильмде некрофилия бар екенін біліп, фильмнен бас тартуға тырысты. Оның агенті келісімшартқа қол қойылғандықтан, енді мүмкін емес екенін айтты, сондықтан ол фильмді түсіруді жалғастырды. Актриса Харриет Медин Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан бері Италияда жұмыс істеп келді. Ол түсірілім алдында Флемингтен телефон алып, фильмнің түсірілмеуі үшін олардың нашар ойнауын ұсынды. Ол фильмнің титрлерінде бойжеткен кезіндегі атымен – Харриет Уайт деп көрсетілген. Италиялық актерлер мен түсірілім тобы өздерінің есімдерін британдық есімдермен жасырды; бұл Фреданың Роберт Хэмптон ретінде көрсетілуін, ал декоратор Франко Фумагаллидің Франк Смоуккокс болып өзгеруін қамтыды, бұл оның тегінің сөзбе-сөз аудармасы. Әр актер түсірілім кезінде өз тілінде сөйледі. Фильм Римдегі Пьетро Паоло Рубенс көшесі, 21-үйі орналасқан Вилла Перуччеттиде түсірілді. Фильмнің түсіріліміне кеткен уақытқа қатысты әртүрлі пікірлер бар; кесте 1962 жылдың 9 сәуірінен 5 мамырына дейін, 96 миллион лиралық бюджетпен жоспарланған. Фреда фильмнің екі аптада аяқталғанын айтты, ал кинотарихшылар Алан Апчерч пен Тим Лукас оның 14 күнде түсірілгенін мәлімдеді. Гастальдимен бірге фильмде жұмыс істеген Марчелло Авалоне фильмнің түсірілімі үш аптаға созылғанын айтты. Стил өндірістің ұзақ, 18 сағаттық күндерін еске алды, "самбука мен кофедің көп мөлшерінің арқасында". Доли құлап кетсе, Фреда камераны кілемге иеді. Ешнәрсе сол адамды тоқтата алмады". Барлығын түсіру үшін Фреда үш кішкентай топты бір уақытта жұмыс істеуге жіберді. Топтардың бірін Авалоне басқарды, Фреда оны ат жарысына деген ортақ құмарлығы арқылы байланыстырды. Авалоне уақытты үнемдеу үшін жақын және кесілген кадрларды түсіргенін айтты. Авалоне кейбір сахналардың екі нұсқасы түсірілгенін айтты: итальяндық түпнұсқа, ол көбірек ұсыныс жасайтын және таза болған, ал шетелдік нарықтар үшін одан да тәуекелді нұсқа, өйткені Фреда одан да ашық көріністерді түсіргісі келмеді. 2017 жылға дейін бұл нұсқалар табылған жоқ. Көмекші оператор Джузеппе Маккари екінші топтарды азайтып, бірнеше камералардың тек кейбір сахналарда ғана қолданылғанын, мысалы, Хичкоктың вилласындағы өртпен аяқталатын кульминациялық сахнада ғана қолданылғанын айтты. Фильмнің гримері Эуклид Сантоли Хичкоктың беті камера алдында ісіп, деформацияланатын гротесктік көріністерді еске алды. Бұл эффектіні жасау үшін Сантоли екі маска қолданды, біріншісі қалың және актердің бетіне ұқсас; ол бірінші болып жағылды, содан кейін екінші, жұқа маска біріншісіне жиектерінен ауа үрлеуге арналған түтікшелермен жабыстырылды. Кейін Фреда продюсерлердің осы арнайы эффектімен сахналарды бұзғанын айтты. Фреда продюсерлердің арман сахнасын бір ұзақ түсірілім ретінде жасамай, бірнеше бөлікке бөлуге мәжбүр еткендерін айтты.

Шығару

"Құрқынышты доктор Хичкок" 1962 жылғы маусымда цензура кеңесіне ұсынылды, онда оған V. M.18 рейтингісі берілді. Бұл 1962 жылғы сәуірде жаңа рейтинг жүйесі енгізілгеннен кейін осы рейтингіні алған алғашқы қорқыныш фильмі болды. Режиссерлер мен басқа да дереккөздердің мәлімдемелеріне қарамастан, цензура кеңесі фильмді қысқартуды талап етпеді. Ол 1962 жылғы 30 маусымда Италияда шықты және Warner Bros. компаниясы тарапынан таратылды. Фильмнің прокаттан түскен жалпы сомасы 142 миллион итальян лирасын құрады. Италиядағы кассалық табыстар осыншалықты жоғары болғандықтан, Рикардо Бласконың "Қылмыскердің аутопсиясы" (1963) испандық фильмі Италияда шыққанда, ол "L'assassino del dott. Hitchcock" деген атаумен жалғасы ретінде насихатталды. Фильм бастапқыда "Raptus: Доктор Хичкоктың құпиясы" деп аталды және Донати мен Карпентьери оны American International Pictures компаниясына ұсынды. Компания оны қабылдамады, себебі оны АҚШ-тағы жалпы көрермендерге арналған нұсқаға өңдеу мүмкін болмады. Ол 1964 жылғы қазанда Америка Құрама Штаттарында "The Horrible Dr. Hitchcock" деген атпен шықты, оны Sigma III Corporation "The Awful Dr. Orloff" фильмімен бірге көрсетті. Америкалық нұсқасы 76 минутқа дейін қысқартылды, онда көріністер қайта ұйымдастырылды, кешігу эффектілері қосылды және Гастальдидің түпнұсқа сценарийіне толыққанды сәйкес келмеді. Британдық көрермендер оны келесі жылы "The Terror of Dr. Hichcock" деген атаумен көрді. 2015 жылы Майкл Р. Хадсонның фильмге негізделген романы Америка Құрама Штаттарында Raven Head Press басылымы арқылы жарық көрді, бұл Гастальдидің бірнеше сценарийлеріне, соның ішінде "Менің атым ешкім емес" және "Қанды Ирис ісі" адаптацияларының сериясының бір бөлігі болды.

Қабылдау

"Нью-Йорк Таймс" газетінде "Қорқынышты доктор Хичкок" және "Қорқынышты доктор Орлофф" фильмдері шолуда, және "Бір рет атаулардағы сипаттамалар ғана емес, сонымен қатар нақты болды" делінген. Францияда "Positif" журналы фильмді "некрофилияға гимн сияқты көрінеді [ ] дауылдар, артық өтулер, стильделген рококо фонды жабу үшін заманауи хирургиялық декорацияның сыртқы жағы, тіпті түсірілімдегі қызықты және жасанды түс шығарып тұрулар" деп сипаттады. "The Monthly Film Bulletin" журналы фильмді "Vampyr, Jane Eyre, Rebecca және доктор Джекил мен мистер Хайдтың екі жақтары" сияқты көптеген көздерден алынған материалдарға қарамастан, "тұрақты түрде қызықты және әсерлі" деп жариялады; "режиссер Риккардо Фреда мен оператор Рафаэль Масчоччидің шеберлігі анық көрінеді" деп атап өтті, сондай-ақ түс, жарық, монтаж және "көрнекі әсерлі композициялардың" қолданылуын баяндады. Гленн Эриксон "Қорқынышты доктор Хичкок: Готикалық құлаудың алдындағы әйелдер" атты эссе жазып, "Қорқынышты доктор Хичкоктің басты мәселесі ешқашан ашық түрде жарнамаланған және көрсетілген фильмге лайық болған емес, тіпті қорқынышты болса да. Некрофилиямен азаматтанған құштарлық туралы фильмнің 1962 жылы экранға шығуы – цензураның өзіне бір құпия, немесе, мүмкін, сол кездегі мәдени деңгейдегі қорқынышты фильмдерге ресми назар аудармаудың айқын дәлелі" деді. Осы арада фильм "нағыз итальяндық готикасы" деп мақталып, шынайы декорациялары, әсіресе Флеминг пен Барбара Стилдің шеберлігімен ойнауы ерекше аталып өтті.