Америкалық индуисттік құқық қорғау ұйымы

Кіріспе

Американдық индуисттік адвокаттық ұйымы

The Hindu American Foundation (HAF) – 2003 жылы құрылған американдық индуисттік коммерциялық емес адвокаттық тобы. Ұйымның бастаулары индуисттік ұлтшыл ұйым Vishwa Hindu Parishad America және оның студенттік бөлімі Hindu Students Council-ге тікелей байланысты. HAF-тың қызмет салаларына АҚШ-та индуистердің құқықтарын қорғау, басқа елдерде индуистерге жасалған қудалауды жария ету, йоганың мәдени тұрғыдан тартылып алуына қарсы тұру және касталық дискриминацияға қарсы заңдарға қарсылық көрсету кіреді. Бірқатар ғалымдар HAF-тың қызметі индуисттік ұлтшылдық идеологиясына сай келеді және академиялық бостандыққа нұқсан келтіреді деген пікірде.

Құру

Хинду-американдық қоры (ХАФ) 2003 жылдың қыркүйегінде шұғыл көмек көрсету дәрігері Михир Мегани, урологиялық хирургияның доценті Асим Шукла, адвокат Сухад Шукла, еңбек құқығы адвокаты Никил Джоши және тіл дамытушы Адеети Джоши құрды. Ұйым өзін адам құқықтары мен қорғау тобы ретінде сипаттайды және "индуизм мен американдық идеалдардың түсіністікке, төзімділікке және көп түрлілікке" баса назар аударатынын атап көрсетеді. Кәсіби ұйымдық құрылымы мен толық уақытты қызметкерлері бар алғашқы американдық индуистерді қорғау ұйымы, Америкадан жұмыс істейтін ең белгілі индуистерді қорғау ұйымы деп саналады. Ғалым Винай Лал бұл ұйым индуизмнің төзімділік және діни көп түрліліктегі ерекшелігі туралы мәлімдемелерін, сондай-ақ Ғандидің Батыс елдерінде құрған үлкен жақсылығын пайдаланғанын айтады.

Индустар ұлтшылдық байланыстары

HAF-тің негізін қалаушы Михир Мегани 1991 жылы Мичиган университетінің индуист студенттер кеңесінің (HSC) бөлімшесін құрды. Ол VHPA басқару кеңесінде қызмет етті және тіпті Бхаратия Джаната Партиясы (БЖП) үшін эссе жазды. Эсседе ол индустарды – Үндістандағы діни көпшілікті – еврейлер, афроамерикандықтар және отарланған халықтармен салыстырды, олардың бір мың жылдан астам уақыт бойы жиналған ашуы БЖП-ның күшеуі мен Бабри мешітінің қирауында өрнек тапты деп көрсетті. 2002 жылғы Гуджараттағы индуист ұлтшыл зорлық-зомбылығына қарсы құрылған Геноцидке қарсы коалиция (CAG) – осы оқиғалардың нәтижесінде құрылған платформа. Джорджтаун университетінің Bridge Initiative жобасы ХАФ басқарма мүшесі Риши Бхутаданың 2020 жылдың 22 қыркүйегінде Хьюстон қаласында өткен «Хауди Моди» митингісінің ресми өкілі болғанын анықтады, бұл митингі RSS қолдауымен Үндістанның қазіргі премьер-министрі Нарендра Модиді қолдау мақсатында ұйымдастырылды. 2019 жылдың қыркүйегінде ХАФ конгрессмен Ро Ханнаның Хиндутваны қабылдамау туралы ашық шақыруын сынаған ашық хат жариялады. Bridge Initiative және бірнеше журналист ХАФ-тың бұрынғы және қазіргі басшыларының, сондай-ақ ХАФ шақырған адамдардың мұсылмандарға қарсы мәлімдемелерін құжаттады. Академиктер мен журналистер ХАФ-ты донорлары арқылы басқа Sangh Parivar ұйымдарымен байланыстыратын қаржы ағындарын да анықтады. Батлер университетінің дін профессоры Чад Бауман ХАФ индуизмді бейнелеуін саяси мақсаттарға қызмет ету үшін қате және біртекті етіп көрсеткенін айтады. Боулдердегі Колорадо университетінің гендерлік және сексуалдық зерттеулерге маманы Нишант Упадьяй бұл ұйымның индуизмді квир-достырықшылдық тұрғысынан көрсетуі Хиндутва гомонационализмінің дискурсына енгенін санайды. Денвер университетінің дін және цифрлық мәдениет зерттеушісі Дипа Сундарам бұл ұйымның индуизмді тазалауға бағытталғанын, оның ішінде деколонизациялық лексикадан қарыз алып, индуизм, брахманизм сияқты терминдерді шығыстың қарапайым емес ұғымдары ретінде қате көрсеткенін атап өтеді. Алайда, Йорк университетінің дін және саясат антропологы Арун Чаудхури мұндай жарылыстарды ХАФ-ты индуизмнің жағымсыз коннотацияларынан алшақтатуға бағытталған әрекеттер ретінде қарастыру керек екенін ескертеді. Сент-Мэри университетінің (Халифакс) профессоры, Оңтүстік Азия диаспорасының діни дәстүрлерін зерттейтін Сайлажа Кришнамурти ХАФ-тың консервативті ұйым ретінде бедел алғанын айтады, ал Вермонт университетінің Оңтүстік Азия діндері тарихшысы Ильзе Моргенштейн Фуэрст ХАФ-ты «өте консервативті» ұйым деп сипаттайды. Рутгерс университетінің Оңтүстік Азия тарихшысы Одри Трушке ХАФ-ты АҚШ-тағы «кеңейтілген Sangh Parivar» және индуист оңшылдарының ажырамас бөлігі деп санайды, сонымен қатар ұйымның «жоғары білімге шабуыл жасауға басымдық бергенін» атап өтеді.

HAF co founder Mihir Meghani had also founded the University of Michigan's chapter of the Hindu Students Council (HSC), a nationwide network of student societies affiliated with the Vishwa Hindu Parishad America (VHPA), in 1991. He served on the governing council of VHPA and had even authored an essay for the Bharatiya Janata Party (BJP). In the essay, he compared Hindus—a religious majority in India—with Jews, Black Americans, and colonized groups, whose bottled up anger, for over a millennium, allegedly found a channel of outburst in the rise of BJP and demolition of the Babri Masjid. Coalition Against Genocide (CAG)—a platform established in the aftermath of 2002 Gujarat riots against Hindu nationalist violence directed at minorities

CAG further notes that most of the office bearers of the Hindu American Foundation were drawn from HSC activists. Georgetown University's Bridge Initiative finds the HAF board member Rishi Bhutada to have been the official spokesperson of "Howdy Modi," an RSS backed rally in support of India's incumbent prime minister Narendra Modi held in Houston, Texas on September 22, 2020. In September 2019, HAF published an open letter criticizing congressman Ro Khanna's public plea to reject Hindutva. The Bridge Initiative as well as several journalists have documented anti Muslim statements made by HAF board members, past and present, and individuals invited to speak by HAF. Academic and journalists have also documented money trails linking HAF to other Sangh Parivar groups via their donors. Chad Bauman, a professor of religion at Butler University, contends HAF's portrayal of Hinduism to be misleadingly monolithic and sanitized, in service of a political agenda. Nishant Upadhyyay, a professor at the University of Colorado, Boulder, specializing in gender and sexuality studies finds the group's queer friendly portrayal of Hinduism to be embedded within a discourse of Hindutva homonationalism. Dheepa Sundaram, a scholar of religion and digital culture at University of Denver, notes that the group aimed at sanitizing Hindutva, in part by borrowing from decolonial vocabulary, misleadingly portraying terms like Hindutva, Brahminism etc. as oriental pejoratives. However, Arun Chaudhuri, an anthropologist of religion and politics at York University, cautions that such disavowals are not be taken as face value but rather as efforts at distancing HAF from the negative connotations of Hindu nationalism. Sailaja Krishnamurti, a professor at Saint Mary's University (Halifax) who specializes in religious traditions of the South Asian diaspora, summarizes that HAF has "earned a reputation" of being a conservative group purveying Hindu nationalist politics, as does Ilyse Morgenstein Fuerst, a historian specializing in South Asian religions at the University of Vermont, who qualifies HAF as a "deeply conservative" outfit. Audrey Truschke, a historian of South Asia at Rutgers University, finds HAF to be an integral component of the "wider Sangh Parivar" and Hindu right in the United States; she notes that the organization had "prioritized attacks on higher education."

Басқа елдерде индустарды қудалау

2004–2005 жылдары ұйым американдық индуистерді мазалайтын мәселелер бойынша заң шығарушыларды хабардар ету мақсатында іс-шаралар ұйымдастырды. Олардың ішінде Оңтүстік Азияның мұсылман көпшілігі тұратын аймақтарында индуистерге жасалған зорлық-зомбылық, соның ішінде Кашмир, Бангладеш және Пәкістан да бар. Осыдан кейін, олар "Индуист адам құқықтары" туралы жүйелі есептерді жариялауды жалғастырып келеді. Сондай-ақ, ұйым ислами терроризммен күресу үшін мақсаттасқан Үндістан, Израиль және АҚШ арасындағы берік қарым-қатынастарды қолдайды.

Құрама Штаттардағы дін бостандығы мен индустар құқықтары

2004 жылы HAF Техаста он буырманы қоғамдық ортада көрсетуді сынға алды, және Америка Құрама Штаттарының Жоғарғы Сотында Ван Ордэн мен Перри ісінде соттың досы (amici curiae) ретінде қатысты; олар бұл көрсету яһуди-христиан діндеріне басқаларына қарағанда "мүмкіндіктердің артықшылығын" білдіретінін және мемлекетті діни бейтараптылықты сақтау міндетімен қайта еске салу қажет екенін мәлімдеді. 2005 жылы HAF Америка еврей комитетімен (АЕК) бірлесіп, Стэнфорд университетінде "Колледж кампусында индустар мен яһудилерге қарсы көзқарастармен күресу" бағдарламасын ұйымдастырды. 2008 жылы HAF және басқа діни ұйымдар коалициясы сотқа шағымданып, Оңтүстік Каролина штатында христиандық тақырыптағы автокөлік нөмірлерін шығаруға тыйым салды. 2013 жылы HAF христиан, яһуди, индус, сикх және мұсылман ұйымдарының коалициясына қосылып, Әділет министрлігінен Нью-Йорк қалалық полиция департаментінің американдық мұсылмандарды кемсітушілікпен бақылауын тергеуді сұрады. 2015 жылы Жекқұрылыс қылмыстарына қарсы коалиция құрамында HAF индустарға, сикхтерге және мұсылмандарға қарсы жекқұрылыс қылмыстарын тіркеу үшін ФБР нұсқаулығына түзетулер енгізуге қатысты. 2016 жылы HAF, Indiaspora және басқа ұйымдар АҚШ пошта қызметін индустардың Дивали мерекесіне арналған марка шығаруға көндірді.

Нарендра Модиге виза

2002 жылы Гуджаратта Нарендра Модидің бас министрі кезінде қақтығыстар болды; көптеген ғалымдар қазіргі үкіметті және тіпті Модидің өзін осы оқиғаларға қатысқан деп айыптайды. 2005 жылы Моди Азиялық американдық қонақ үй иелері қауымдастығына шақырылғанда, Джон Прабхудосс сияқты белсенділер АҚШ Конгресіне оның осы қақтығыстардағы рөлін сынаған резолюция ұсынуға лобби жасады. HAF бұл резолюцияға қарсы шығып, оны "индуфобиялық" деп атады және Конгресс мүшелерінің "Оңтүстік Азиядағы діни қуғын-сүргінді айыптайтын резолюцияда Үндістанды басты назарға алғанын, ал Пәкістан мен Бангладеште индустарға қарсы дискриминация мен зорлық-зомбылыққа ешқандай назар аудармағанын" айтып, наразылық білдірді. Моди 2014 жылы Үндістанның премьер-министрі болғаннан кейін ғана виза алып, АҚШ-қа сапар шеге алады.

"Йоганы қайтарып ал" акциясы

2010 жылы Фонд йоганың мәдени меншіктілігіне қол сұғу және танымал баспасөз бен жаңа гурулардың йоганы индуизмнен бөліп алып, секулярландыруына жауап ретінде «Йоганы қайтару» науқанын іске қосты. Бұл гурулар йоганың индуизмдегі бастаулары туралы әңгімелеуден жалтарды және индуизм философиялық тәжірибесін тек дене жаттығулары жинағына айналдырды. Йога индуизмнің рухани ізденіс формасы екенін дәлелдеу үшін ғасырлар бойында жазылған йога нұсқаулықтарының индуизмдік екеніне ерекше назар салынды. Лойола Мэримаунт университетінің йога зерттеулерінің профессоры Кристофер Патрик Миллер, христиандық ықпалға қарсы қорғану үшін ХАФ-тың йога канонының қандай болу керектігі туралы христиандық (және отаршылдық) көзқарастарды қабылдауына қарсылық білдіреді.

Касталық

2010 жылы ХАФ «Хиндуизм: Кастаға тоғыстырылмаған» атты есеп жариялады. Онда христиан миссионерлері өздерінің дінге өтушілік күндерін тек Үндістанда касталық кемсітушілік кең таралғандықтан іске асыра алды деп айтылды. 2021 жылы, Далиттердің ұзаққа созылған халықаралық деңгейдегі белсенділігінен кейін, «каста» Калифорния мемлекеттік университетінің кемсітушілікке қарсы саясатына қорғалатын санап ретінде қосылды. ХАФ мұндай саясаттың үнді индуист ғалымдарын қастандықпен нысанаға алуға мүмкіндік беретінін сезіп, қатаң қарсылық білдірді; олардың өкілдері кастаны тек Британдық Радж Оңтүстік Азияға таңған «стереотип» деп мәлімдеді. Гарвард университетінің Оңтүстік Азия зерттеулерінің профессоры Ажанта Субраманиям ХАФ-тың айыптауларын және дінге байланысты кемсітушілікке ұшырады деген айыптауларын жоққа шығарды; ол және басқа ғалымдар кастаның ежелгі Оңтүстік Азиядан бастап қазіргі Үндістанға дейін, соның ішінде диаспораға дейін маңызды шындық екенін көрсететін зерттеулердің тереңдігін атап өтті. 2022 жылдың қазан айында Калифорния университетінің екі профессоры кастаға негізделген қорғау шараларын енгізуге қарсы сотқа шағымданып, жұмыс берушілеріне талап қойды; ХАФ оларды сот ісінде өкілдік етеді. 2023 жылы ХАФ бірнеше американдық индуист ұйымдарының қатарында Калифорниядағы көптеген кемсітушілік санаттары бойынша шежіренің анықтамасына кастаны қосуға бағытталған SB 403 заң жобасына қарсы болды. Заң жобасы 2023 жылдың мамыр айында Калифорния штатының Сенатында қызу пікірталас өткеннен кейін қабылданды. Заң жобасын қолдаушылар бұл құбылыс туралы хабардарлықты арттыру үшін касталық кемсітушілікке тыйым салу қажет екенін мәлімдеді, бірақ ХАФ бұл ұсыныстың индуистерді әділетсіз нысанаға алатынын және американдық индуистерге қатысты нәсілдік бейнелеуге әкелуі мүмкін екенін айтты. 2023 жылдың қазан айында Калифорния губернаторы Гэвин Ньюсом «касталық кемсітушілікке қатысты қолданыстағы азаматтық құқықтар қорғау шеңберінде тыйым салынған» деп заң жобасына вето қойды.

in 2010, HAF issued a report titled "Hinduism: Not Cast in Caste" alleging that Christian missionaries were able to push their proselytizing agenda only because of the prevalence of caste discrimination in India; it went to argue that caste cannot be considered to be an intrinsic definitional aspect of Hinduism—due to a lack of theological sanction in its most sacred texts—and urged for reforms led by Hindus themselves. In 2021, on the heels of prolonged transnational activism by Dalits, "caste" was added as a protected category to California State University's anti discrimination policy. HAF perceived such policies to have the potential of enabling in the malicious targeting of Indian Hindu academics and lodged stiff opposition; their post bearers argued caste to be a "stereotype", that was imposed upon South Asians only by the British Raj. Ajantha Subramaniam, a professor of South Asian Studies at Harvard University, rejects HAF's charges and accompanying accusations of being discriminated on the basis of religion; she and other scholars emphasize on the depth of scholarship that has held caste to be a reality of central significance from premodern S. Asia to present day India including diaspora. In October 2022, two University of California professors sued their employer to prevent the implementation of caste based protections; HAF is representing them in the lawsuit. In 2023, HAF was among several Hindu American organizations that opposed the SB 403 bill, which was a bill aiming to add caste into the definition of ancestry under multiple discrimination categories in California. The bill was passed by the California State Senate after a divisive debate in May 2023. The proponents of the bill insisted that an explicit ban on caste discrimination was needed to raise awareness on this bias, but HAF contended that this proposal unfairly targeted Hindus; and may result in racial profiling against Hindu Americans. In October 2023, California Governor Gavin Newsom vetoed the bill arguing that "caste discrimination is already prohibited under existing civil rights protections".

Оқулықтарды қайта қарау

2006 жылы ХАФ калифорниялық индуистік оқулықтарға қатысты дауға белсенді түрде араласты. 2006 жылдың 16 наурызында ол Калифорнияның оқу бағдарламасы комиссиясының Ведалық қор мен Индуистік білім беру қоры ұсынған индуизм мен Үндістанға қатысты түзетулердің көп бөлігін қабылдамау шешіміне қарсы сотқа шағым түсірді. Ұсынылған өзгерістерге Майкл Витцель басқарған индологтар, сондай-ақ түрлі индуистік топтар «саяси және діни ықпалдаумен» деп айыптап, ашық қарсылық білдірді. Сот оқулықтарды қайта басып шығарудың қымбат екенін ескере отырып, оларды өз күйінде қалдыруға шешім шығарды. 2016 жылы HAF Калифорниядағы орта мектеп тарих оқулықтарында «үнді» деген сөзді «Оңтүстік Азия» деп ауыстыруға қарсы шықты, бұл өзгеріс Үндістанның өзін жоюға бағытталған деп мәлімдеді. Бұл әрекетке Оңтүстік Азиялық ғалымдар мен Үндістанның аз ұлт өкілдерінен құралған белсенділер наразылық білдірді. Олар HAF жақтастары Калифорния тарих оқулықтарын әдемілеуге тырысып, Үндістанда индуистік касталық жүйенің қалай күшпен жүзеге асырылғаны туралы бұрмаланған, таза көзқарас ұсынуға ұмтылып отыр деген пікірде болды. Сондай-ақ, «Оңтүстік Азия» термині Үндістанның Пәкістан және Бангладеш сияқты елдермен ортақ тарихын дұрыс көрсетеді деп атап өтті. Бұл мәселе бойынша Калифорния штатының білім беру кеңесіне жолданған, мыңдаған қол жинаған хатты HAF бастап берді.

2021 жылғы жамандау туралы іс

2021 жылдың мамыр айында "Хинду Американ Фонды" Сунита Вишванат пен Раджу Раджагопал ("Хиндулар адам құқықтары үшін" ұйымынан), Рашид Ахмед (Үнді Америка мұсылман кеңесінен), Джон Прабхудосс (Үнді Америка христиан ұйымдары федерациясынан) және Рутгерс университетінде Оңтүстік Азия тарихын зерттейтін Одри Трускеге қарсы қорлау туралы сотқа шағым түсірді. Шағым "Аль-Жазираның" екі мақаласындағы ХАФ-тың "хинд үстемдігі мен діни топтармен" және RSS-пен байланысы бар деген мәлімдемелерге негізделген. 2022 жылдың 15 наурызында судья Амит Мехта жауапкерлердің істі қараусыз қалдыру туралы өтініштерін тоқтатты, себебі ол HAF-тың әртүрлілік юрисдикциясын қолданудың екінші талабын орындағандығын – ақшалай зиянның сомасы 75 000 АҚШ долларынан асып кеткенін дәлелдеу арқылы – процедуралық мәселе ретінде, істің мәні бойынша қарау алдында шешілуі керек деп сарды. Сайып келгенде, сот ісін жүргізуге бұйрық берді және судья Мехта ХАФ ұсынған дәлелдерді қабылдады. Дегенмен, 2022 жылдың 20 желтоқсанында ол ХАФ іс қозғауға негіз болған себептерді, тіпті олардың айыптауларының шындыққа сәйкес екенін, сондай-ақ соттың жауапкерлердің біреуінен басқаларына қатысты жеке юрисдикция құқығы бар екенін дәлелдеуде сәтсіз болды.

Дүниежүзілік хиндутва конференциясын жою

2021 жылдың тамыз-қыркүйек айларында «Гинду Американ Фонды» американдық университеттердің біріккен ұйымы ұйымдастырған «Жаһандық индуизмді жою: көп салалы перспективалар» атты онлайн конференцияға қарсы наразылық науқанын бастады. Жауап ретінде Америка тарихи қауымдастығы академиялық бостандыққа жасалған шабуылдарды айыптап, ал Азия тану қауымдастығы Хиндутваны индуизмнен өзгеше «басым идеологиялық доктрина» деп атады, оның күшейе бастауы «көптеген ғалымдарға, суретшілерге және журналистерге қарсы шабуылдардың күшеюімен» бірге жүрді. Конференция жоспарланғандай өтті. Содан бері HAF Пенсильвания университетіне қатысты АҚШ Білім беру департаментінің Азаматтық құқықтар бюросына VI тармақ талаптарын бұзды деген шағым түсірді – олар университет «бір жақты» конференцияны қолдау арқылы индуист ғалымдары туралы жағымсыз «стереотиптер мен қаралаған сөздерді» таратып, оларды кемсітті деп мәлімдеді. Пенсильвания университетінің бірнеше индуист профессорлары бұл айыптауларды жоққа шығарып, сөз бостандығын шектеу үшін трансұлттық индуизмнің қалай пайдаланылғанын көрсетті.