Кіріспе

Солтүстік Америкалық қой тұқымы.
Динé тілінде осы тұқымды атауға қолданылатын "Дибе дит’ози" сөзі "ұзын жүнді қой" деген мағынаны білдіреді. "Та Дибе" деген сөз де кейде қолданылады, ол "алғашқы қой" дегенді білдіреді.

Тарих

Испандық чурра (америкалық шекарашылар оны Чурро деп атады) алғаш рет 1598 жылы Хуан де Онате Солтүстік Америкаға әкелді және испан әскерлері мен қоныс аударушыларын азықтандыру үшін қолданылды. 17 ғасырда чурро Рио-Гранде аңғарының жоғарғы бөлігіндегі испан қоныс аударушылары арасында танымал болды. Дине тайпасы чурро қойын сауда арқылы алған. Чурро Дине экономикасы мен мәдениетінің маңызды бөлігіне айналды. Лайл Макнил басқарған Навахо қой жобасы осы тұқымды өсіруді бастаған алғашқы ұйым болды.

Мәдени рөл

Дине тоқымашылары 1600 жылдардың соңынан бері Churro жүнін кілемдер, қабырғаға ілінетін туындылар және басқа да өнімдер жасау үшін пайдаланып келеді. 20 ғасырдың басына дейін көптеген Дине халқы егіншілік және мал шаруашылығымен айналысып, осы еңбекпен күнкөріс жасады. Кілемдер мен жамылғылар сияқты тоқыма өнімдер маңызды экспорт тауарлары болып табылды және қазір де солай болып келеді. Көптеген қошқарлардың мүйізі болады, екі немесе төрт мүйіз кездеседі. Қошқарларда мүйіздің орнына сүйекті өскіндер немесе мүйізі болмауы да мүмкін. Едіктерде мүйіздің орнына сүйекті өскіндер немесе мүйізі болмауы жиі кездеседі, бірақ оларда да екі немесе төрт мүйіз болуы мүмкін. Екі мүйізден артық мүйізі бар қойлар полицератты деп аталады. Бұл көбінесе қошқарларда байқалатын болса да, полицераттық қасиет едіктерде де кездеседі. Churro қойларының түсі алуан түрлі: қызыл, қоңыр, қара, ақ және олардың қоспалары. Түсі жасқа байланысты өзгеріп, жүннің түсі мен дене мүшелерінің (аяқтары мен басы) түсіне бөлінеді. Сонымен қатар, қойлардың көз айналындағы дақтар мен жамбастағы нүктелер сияқты әртүрлі түс үлгілері болуы мүмкін.

Жүн және ет

Навахо чурросы екі қабатты жүндік жануар, оның ішкі және сыртқы қабаттары бар. Жүннің түсі мен дене мүшелерінің түсі бөлек болады. Жүн көбінесе қозыдан ересекке дейін өзгеріп отыруы мүмкін. Мысалы, қара түсті қойлар қартайғанда ақ түске айналуы жиі кездеседі. Еті майға шалыспайды, азықталған. Ет күнкөріс үшін жеуге жарамды, сондай-ақ дәстүрлі медицинада қолданылады. Бұл жануарлар Slow Food ұйымының "Дәмді тағамдардың сандығы" деп аталатын, жоғалуға жақын тұрған мұралық тағамдар тізіміне енген.