Кіріспе

Британдық жүнді маркетингтік кеңес (қазір British Wool деп те аталады) Ұлыбританияның қой жүнін орталықтандырылған сату жүйесі арқылы басқарады. Фермерлер басқаратын British Wool ұйымы 1950 жылы өндірушілерге ең жоғары таза кіріс табу мақсатымен құрылды. Бұл әлемдегі жалғыз ұйым, ол қой жүнін жинап, сапалап, сатады және ілгерілетеді, сондай-ақ Ұлыбританиядағы жалғыз қалған ауыл шаруашылығы тауарлары жөніндегі кеңес болып табылады. Коммерциялық түрде жұмыс істесе де, ешқандай қаржылық қолдау алмайды. British Wool – коммерциялық емес ұйым, ол өндірушілерге жүннің нарықтық бағасын, өз шығындарын шегергеннен кейін қайтарады.

Ұйымдастыру құрылымы

British Wool компаниясы төрт немесе одан көп қой өсіретін барлық өндірушілерді тіркеуге міндетті, бірақ Шетландтағы өндірушілер кооператив арқылы сатудың жеке жүйесіне ие. Бұл жүйе Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін фермерлер жүнін ашық нарықта сатуға тырысқан кезде құрылды. Бұл жүйе бұрын "хаостық және кемсітуші" деп сипатталған. British Wool мәліметінше, 2015 жылы 40 000-нан 46 000-ға дейін тіркелген өндірушілер болды. Өндірушілер саны азайып келеді: 1995 жылы 91 000 болса, 2012 жылы 75 000-ға дейін төмендеді. Бұл көрсеткіш қолда бар қой санының азаюымен де сәйкес келеді: 1990 жылы жүн өндіру үшін 65 миллион қой болса, 2012 жылы бұл көрсеткіш 40 миллионға дейін төмендеді.

COVID-19 салдарынан өндіріс төмендеп, одан әрі нашарлап келеді

Синтетикалық талшықтарды қолданудың артуы, АҚШ-тан импорттың енгізілуі және жүн өнеркәсібінің жеткізу тізбегіндегі қатысушылардың азаюы 1950-ші жылдардан бері британ жүн өндірісінің және оның өнімдерінің танымалдылығының төмендеуіне себеп болды. 2020 жылдың ақпан айында COVID-19 пандемиясы салдарынан әлемдік жүн нарығы жабылуға мәжбүр болды, бұл жыл ішінде өндірілген барлық өнімді сатуға мүмкіндік бермеді. Осының нәтижесінде, сатылмаған жүннің көп мөлшері қоймаларда жиналып, жүн бағасының күрт төмендеуіне алып келді. Басқарма тарапынан тазартылуды күтіп тұрған 14 миллион кг артта қалған өнім бар, ал орташа бағасы бір килограмға өткен жылғы 60 пенстен 32 пенске дейін кеміген. Жүн бағасының қазіргі төмендеуіне Brexit-тен туындаған белгісіздік және АҚШ-Қытай сауда соғысы да себеп болып отыр.