Кіріспе

Ежелгі Римнің көліктермен жарысу фестивалі

Эквиррия (сондай-ақ Экуриа, equicurria, "ат жарысы") – бұл Марс құдайының құрметіне өткізілген екі ежелгі Рим фестивалі, көліктермен немесе, мүмкін, аттармен жарысудан тұратын. Олардың бірі 27 ақпанда, екіншісі 14 наурызда ұйымдастырылды.

Сайт

Эквирия Римнің қасиетті шекарасының (помериум) сыртында, Марс алаңында өтті. Нақты маршруты туралы пікірталас бар: мүмкін, алаңдағы Марс құрбандық тағының жанында; немесе Саэкулярлық ойындарға дейін ludi tarentini өткен орында; немесе Тригариумда. Тибр өзені тасыған кезде Эквирия Кель тауындағы Марциальдік алаңға, тұрақты құрылыстары жоқ жерге көшірілді.

Күнтізбеде

"Эквирия" деп Марстың ұлы Ромул құрғандығы айтылады. Екеуі де тасқа жазылған ең көне рим күнтізбесіне енген. Эквирия Михаэль Липканың римдік құдайлық тұжырымдамасындағы "уақыттық назар аудару" деп атаған нәрсенің бір бөлігі болып табылады. Марстың мерекелері – 27 ақпан Эквириясы, наурыздың календріндегі мереке (оның анасы Юнонаға арналған қасиетті күн), 17 наурыздағы Агоналия, 23 наурыздағы Тубилустриум, 15 қазандағы жылқы ритуалы және 19 қазандағы Армилустриум – Марстың айы (латынша Martius) кезеңінде жиі өткізіледі, әскери науқан маусымын аяқтау үшін қазан айындағы Марс мерекелерінен басқа. Күнтізбедегі ең ерте нұсқада жыл наурыз айынан басталатын болған, сондықтан 27 ақпан Эквириясы бастапқыда Жаңа жыл күнінен бұрын өтіп, жылдың Марсқа арналған соңғы мерекесі болған. 14 наурыздағы Эквирия Ид күнінен бір күн бұрын өтеді, сол күні рим халқы Анна Перенна мерекесін тойлайтын, оның аты оның жыл құдайы рөлін көрсетеді (латынша annus; ағылшынша "perennial" сөзімен салыстырыңыз). Наурыз айындағы Эквирия және Регифугиум ("Патшаның қашуы") – жұп санмен белгіленген күніне келетін сирек мерекелер. Ғалымдар көп күш салғандарына қарамастан, осы ығысудың ешқандай түсіндірмесі кеңінен қабылданбады. Георг Виссова наурыз айындағы Эквирияның бастапқыда Ид күніне сәйкес келгенін және осы ритуалдық тұрғыдан қиын уақытта діни шаралардың арасындағы қақтығыстарға байланысты бір күнге ықшамдалғанын ойлады; басқа пікір бойынша, ол "бір ыңғайлы күні" Ноне мен Ид аралығына орналастырылған. Қалай болғанда да, жылқы жарыстары жылдың ритуалдық өзгеруін белгіледі, ал екі Эквирияның орналасуындағы қиындықтар қаңтар айы жылдың бірінші айы болған кезде күнтізбеге енгізілген өзгерістерден туындайды.

Маңыздылығы

Бастапқыда Эквирияда арба жарыстары емес, Консуалия мен Тауриан ойындары сияқты көне фестивальдердегідей ат жарыстары өткен болуы мүмкін. Жер асты құдайлары (ди инфери) Март алаңында ат жарыстары арқылы, Консуалия сияқты "ежелгі және ұмытылған" фестивальдермен құрметтелген, мысалы Тарантум және Тригарий сияқты жерлерде. Хендрик Вагенворт көне Марстың "ат түріндегі өлім және жер асты құдайы ретінде көзге елестегенін" болжады. Уильям Уорд Фаулер Эквирияны әскер үшін "атты тазарту рәсімі" деп түсіндірді. Олар көптеген ғалымдардың Марсқа арналған жалпы "соғыс фестивалі" деп санайтын кезеңде өтеді. Науқан маусымы қазан айында қазан айындағы жылқы рәсімімен, сондай-ақ арба жарыстарымен және 19 қазанда Армилустриуммен аяқталды. Эквирия туралы мәліметтердің аздығы, басқа көне фестивальдер сияқты, олар діни дәстүрді сақтау үшін сақталғанын, бірақ көп адам қатыспағанын көрсетеді.