Кіріспе

Фонетикада деназализация – мұрын дыбысында мұрын арнасынан ауа ағынының жоғалуы. Бұл сөйлеу патологиясының салдары болуы мүмкін, бірақ сонымен қатар, жалпы суық тигенде синустар бітелген кезде де кездеседі, мұндай жағдайда бұл «мұрын дауысы» деп аталады, бірақ бұл лингвистикалық термин емес. Акустикалық тұрғыдан алғанда, бұл «күтілетін мұрындық резонанстың болмауы». Кеңейтілген ХФА-да (IPA) символы:
Адам суық тигенде сөйлегенде мұрын жолдары әлі де резонанстық қуыс ретінде жұмыс істейді, сондықтан деназализацияланған мұрын дыбысы дауысты тілдік кедергіге ұқсамайды, ал деназализацияланған дауысты дыбысы дауысты дыбысқа ұқсамайды. Дегенмен, ауызша кедергілерді тудырған тарихи немесе аллофониялық деназализация жағдайлары бар. Мысалы, Паиси тілі сияқты мұрындық дауыстыларға ие тілдерде мұрындық дауыстылар тек мұрындық дауыстылардан бұрын ғана кездесуі мүмкін; ал ауызша дауыстылардан бұрын преназализацияланған кедергілер кездеседі. Бұл аллофониялық өзгеріс тарихи процестің нәтижесінде, ішінара деназализациядан туындауы мүмкін. Сол сияқты, Пьюгет-Саунд айманындағы бірнеше тіл шамамен 100 жыл бұрын деназализация процесінен өтті. Тарихи мәліметтерге сүйенсек, бұл процесте преназализацияланған немесе постстоппен жасалған кедергілердің аралық кезеңі болған. Ұқсас жағдай корей тіліндегі сөз басындағы мұрын дыбыстарында да орын алады; кейбір контекстерде мұрын дыбыстары деназализацияланады. Бұл процесс кейде ХФА (IPA) арқылы бейнеленеді және , ол негізгі фонеманы көрсету үшін ХФА деназализация диакритикасын ғана қояды. Сөйлеу патологиясында, практика ішінара деназализацияланған дыбыс екендігіне, толық деназализацияланған дыбыс екендігіне, немесе мақсатты дыбысқа ие екендігіне қарай өзгереді – яғни, ішінара деназализацияланған немесе толық деназализацияланған дыбыс.