Халықтық фольклордың қолданбалы аспектілері және әлеуметтік мәселелерді шешудегі ролі

Қолданбалы фольклор – халық мəдениетін қоғамдық мəселелерді шешуге қолдану. Б.А.Боткин бастамасымен пайда болған, зерттеулер мен тәжірибелерді қамтиды.

Кіріспе

Қолданбалы фольклор – фольклортанудың, фольклор мен дәстүрлі мәдени материалдарды зерттеу және пайдалану арқылы нақты әлеуметтік проблемаларды шешумен айналысатын саласы. Бұл термин 1939 жылы фольклоршы Бенджамин А. Боткиннің сөйлеген сөзінде пайда болды, ал ол Аллан Ломакспен бірге келесі отыз жылда осы тәсілдің басты жақтаушысы атанды. Қолданбалы фольклор негізі мен тәсілдері жағынан қолданбалы антропология және басқа да қолданбалы әлеуметтік ғылымдарға ұқсас, және осы басқа қолданбалы тәсілдер сияқты, ол проблеманы шешу мақсаты жоқ "таза" зерттеулерден көбінесе ерекшеленеді. Боткиннің осы тәсілді дамытуы Конгресс кітапханасында жұмыс істеген кезде Федералды жазушылар жобасының бұрынғы құлдардың ауызша әңгімелерін жинау жұмысынан туындады. Ол бұл материалдарды таратудың АҚШ-тағы нәсілдік қатынастарды жақсартуға және предубидизмге қарсы күресуге мүмкіндік беретінін сезді. Құлдыққа қарсы қозғалыс өз мақсатын қолдау үшін қашып кеткен құлдардың ауызша әңгімелерін, мысалы Уильям Стиллдің «Underground Railroad Records» жинағын пайдаланды. Боткиннің «Жұмысымды түсірейін» (1945) атты маңызды еңбегі ауызша куәліктерді тарихи дәлел ретінде қарастырған алғашқы американдық кітап болды, және осыдан кейін отыз жыл өткен соң ғана бұл қабылданды. Боткин квакерлық белсенді Рейчел Дэвис Дюбоиспен бірге мәдени тәжірибелер мен материалдарды көршілес шараларға, мысалы фестивальдар мен аулалық мерекелерге енгізу арқылы нәсілдік және этникалық қатынастарды жақсартуға бағытталған қоғамдық бағдарламаларды әзірлеуде жұмыс істеді. Осыған қарамастан, Майлз Хортон, Зилфия Хортон, Гай Караван, Кэнди Караван және Теннессидегі Хайлендр халық мектебіндегі басқалар Роза Паркс және Джон Льюис сияқты азаматтық құқық қорғаушыларын оқытуда халық әндері мен билерін пайдаланды. 1960 жылдары басқа американдық фольклоршылар әлеуметтік мәселелерді шешу үшін фольклорлық көздерден алынған білімді қолдана бастады, ең бастысы медицина мен қоғамдық денсаулық сақтау саласындағы холистикалық және мәдениаралық тәсілдерді оқыту мен тәжірибеде халық медицинасын пайдаланды. Фольклоршылар сондай-ақ қала құрылысы, геронтология, экономикалық даму, көпмәдени білім беру, табиғатты қорғау және басқа да салаларда кеңесшілер ретінде жұмыс істей бастады.

Applied folklore is the branch of folkloristics concerned with the study and use of folklore and traditional cultural materials to address or solve real social problems. The term was coined in 1939 in a talk by folklorist Benjamin A. Botkin who, along with Alan Lomax, became the foremost proponent of this approach over the next thirty years. Applied folklore is similar in its rationale and approach to applied anthropology and other applied social sciences, and like these other applied approaches often distinguishes itself from "pure" research, that which has no explicit problem solving aims. Botkin's development of the approach emerged from his work on the collecting by the Federal Writers' Project of oral narratives of former slaves, when he worked for the Library of Congress. He saw the dissemination of these materials as having the potential to improve race relations in the United States and to combat prejudice. The abolition movement had similarly used the oral narratives of escaped slaves, such as those collected by William Still in his Underground Railroad Records, to draw support for their cause. Botkin's landmark work, Lay My Burden Down (1945) was the first American book to treat oral testimonies as historical evidence, and it was another thirty years before this became accepted practice. Botkin also worked with Quaker activist Rachel Davis DuBois to develop public programs to improve race and ethnic relations by incorporating cultural practices and materials into neighborhood events, such as festivals and block parties. Independent of this, Myles Horton, Zilphia Horton, Guy Carawan, Candie Carawan, and others at the Highlander Folk School in Tennessee incorporated folk song and folk dance into the training of civil rights activists, such as Rosa Parks and John Lewis. In the 1960s, other American folklorists began to apply knowledge gained from folkloric sources to address social issues, most notably drawing on folk medicine in the teaching and practice of holistic and cross cultural approaches to medicine and public health. Folklorists also began to work as consultants in city planning, gerontology, economic development, multicultural education, conservation, and other fields.