Кіріспе

Рут Пламли Томпсонның 1926 жылғы кітабы «Оздың ашыққан жолбарысы» (1926) – Л. Франк Баум және оның ізбасарлары жазған «Оз» кітаптарының жиырмасыншы кітабы, ал Рут Пламли Томпсонның жазған алтыншы кітабы. Оның суреттерін Джон Р. Нилл салған.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Томпсон узурпациялық тиран, Ырша Қатты, Раш пашасынан басталады, ол Евтің оңтүстік-батысындағы шағын патшалықтың билеушісі. Пашаның бір мәселесі бар: оның түрмесі Раш халқымен тым толып кеткен. Оның визирінің шешімі – жақын орналасқан Оздан қатыгез жануар алып, бақытсыз тұтқындарды жеуге мәжбүрлеу. Визир өзінің сиқырлы "жедел таяғымен" Смарагд қаласына сапар шегіп, Рашқа Аштық жолбарысын (алғаш рет Озманың Озында көрінген) әкеледі. Бірақ, тарихынан күткендей, Аштық жолбарысының тұтқындарды жеуге жүрегі жетпейді. Темірқасықпен бұралаған жол мен Жылдам сандалдардың салдарынан туған бірқатар бақытсыз оқиғалар нәтижесінде Бетси Боббин (Оздың Тик-Тогында таныстырылған) және оның жаңа танысы Картер Грин, Көкөніс шебері, Рашқа келіп, әлдеқашан толған түрмеге тасталады. Сол жерде олар Раштың заңды билеушісі, Қызыл ханзада Эверед (Редди деп аталған)пен кездеседі. Жолбарыспен бірге олар қашып, үш сиқырлы рубин іздеуде Ұлы билер мен Гномдармен түрлі оқиғаларға қатысады. Оз қаласында принцесса Озманың да өз қиындықтары бар: ол жоғары стратосферада тұратын, атмосфералық шарға ұқсас жаратылыс – Атмос Феремен бетпе-бет келеді. Оның жоспары – оны өз патшалығына алып барып, Жер бетінде тірі жандардың бар екенін сенбеушілерге дәлелдеу. Бірақ Озманың құпия қаруы бар (түйреуіш). Біраз уақыттан кейін авантюристтер сиқырлы рубиндерді табады, ал Редди Рашиан тағына қайта оралады. Паша мен оның зұлым визирі Ненестика мұхитындағы шөл аралында қалып қояды.

Жылжыту

Баспасөз компаниясы Рейли мен Ли кітапты насихаттау үшін ерекше ойластырылған кампания ұйымдастырды. Компания Эмеральд қаласының газеті деп есептелінетін «Озмаполитан» үлгісінде баспасөз хабарламаларын тарату тактикасын қайта қолданды. Олар сондай-ақ балаларға арналған «Ozmite Club» атты жанкүйерлер клубын құрды, бірақ ол тек екі жыл ғана өмір сүрді.