Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Л. Франк Баумның 1913 жылғы "Оздың тігілген қызы" романы – Л. Франк Баумның Оз сериясындағы жетінші кітап. Кітапта Вузи, Ожо "Бақытсыз", Нанки аға, Доктор Пипт, Скрапс (тігілген қыз) және тағы басқа кейіпкерлер бар. Кітап алғаш рет 1913 жылдың 1 шілдесінде Джон Р. Нилл салған суреттермен жарық көрді. 1914 жылы Баум кітапты өзінің Oz Film Manufacturing Company арқылы фильмге бейімдеді. Алдыңғы кітапта, "Оздың зәулім қаласында", Озды сыртқы әлемнен оқшаулау үшін сиқыр қолданылған еді. Баум Оз сериясын аяқтау мақсатымен мұны жасады, бірақ қаржылық қиындықтарға байланысты осы кітаппен серияны қайта бастауға мәжбүр болды. Кіріспеде ол Оздың оқшаулануын және жаңа Оз кітабының пайда болуын түсіндіреді, Доротимен Озда сымсыз телеграф арқылы байланысқа шыққанын және ол Озмадан рұқсат алып, Баумға осы оқиғаны айтуға болатынын білдіреді.
1913 novel by L. Frank Baum
The Patchwork Girl of Oz is the seventh novel in L. Frank Baum's Oz series. Characters include the Woozy, Ojo "the Unlucky", Unc Nunkie, Dr. Pipt, Scraps (the patchwork girl), and others. The book was first published on July 1, 1913, with illustrations by John R. Neill. In 1914, Baum adapted the book to film through his Oz Film Manufacturing Company. In the previous Oz book, The Emerald City of Oz, magic was used to isolate Oz from all contact with the outside world. Baum did this to end the Oz series, but was forced to restart the series with this book due to financial hardship. In the prologue, he reconciles Oz's isolation with the appearance of a new Oz book by explaining that he contacted Dorothy in Oz via a wireless telegraph, and she obtained Ozma's permission to tell Baum this story.
Сюжет
Ожо, "Бақытсыз Ожо" деп аталады, Оздың Мунчкиндер елінің ормандарында өзінің қарапайым ағасы Нанкимен кедей өмір сүреді. Олар көршілеріне, алты жылдық өмірдің сиқырлы ұнтағын дайындау процесін аяқтауға жақын болған сиқыршы доктор Пиптке барады, ол жансыз заттарды тірілте алады. Пипттің әйелі тірідей көлемді тоқыма қызды жапсырмадан жасап шығарды және күйеуінің оны үйдің мойынсұнғыш қызметшісі ретінде қызмет етуге ынталандыруын қалайды. Олар Пипттің тағы бір шығармасымен танысады, Бэнгл, шыныдан жасалған өте бос сөйлеуші мысық. Өмір ұнтағы жапсырма қызды сәтті жандандырады, бірақ жазатайым оқиғадан кейін Пипттің әйелі мен Нанки ағасы екеуі де тасқа айналады. Доктор Пипт Ожоға тас қату зақымдануын теріске шығаратын қоспа жасау үшін бес ингредиент алу керектігін айтады. Ожо мен өзін Скрапс деп атайтын жапсырма қыз Бэнглмен бірге сиқырлы ингредиенттерді алу үшін сапарға шығады: алты жапырақты кловер, сары көбелектің қанаты, қараңғы құдықтан су, тірі адамның денесінен бір тамшы май және Уозидің құйрығынан үш тал. Скрапс еріншек, алаңсыз мінез-құлық танытады және ақымақтық поэзияны өздігінен оқуға бейім. Бірнеше оқиғадан кейін олар өздеріне құйрығынан үш түк алуға рұқсат берген төрт аяқты блокты Вуззимен кездеседі. Бірақ олар шашты алып тастай алмайды, сондықтан олар Woozy-ді өздерімен бірге алып кетеді. Партияны үлкен жануарлар тұтқындап алады, бірақ оларды Шашты Адамның кездейсоқ келуі құтқарады. Ол оларды Смарагд қаласына Princess Ozma-мен кездесуге алып барады, бірақ Ожоны алты жапырақты кловерді жинау заң бойынша тыйым салынғандығы туралы ескертеді. Жол бойында олар Scarecrow-мен кездеседі, ол Scraps-пен қатты ұшырайды, өйткені ол онымен бірге. Смарагд қаласының сыртында Ожо жол бойында алты жапырақты жалбырақтан тұратын гүлді көріп, өзін ешкім байқамайды деп ойлап, оны жинап алады. Олар қала қақпасына жеткенде, Жасыл шашы бар сарбаз оларға жақындап, Ожоның тұтқындалғанын хабарлайды. Озманың алдында сотталғанда Ожо мойындады, ал Озма оны кешіреді және оған клейверді сақтауға мүмкіндік береді. Дороти мен Қорқытқыш Ожо мен Скрепске қосылып, қалған ингредиенттерді іздестіруді жалғастырады. Жолда олар Джек Кәкүпішпен, ойыншықты, бірақ ашуландыратын Тоттенхоттпен және 21 фут биіктігі алып мырза Юппен кездеседі, содан кейін олардың әрқайсысының бір аяғы бар Хопперлердің жер асты мекендеріне жетеді, ал көршілес Хорнерлер, олардың әрқайсысының басында бір мүйіз бар. Екі топ түсініспеушілікке байланысты соғысқа жақын, бірақ Скрапс оларды татуластырады. Алғыс білдірген Хорнер топты қараңғы радий кенішіндегі құдыққа алып барады, ал Ожо одан су құюды жинап алады. Топ Винки елін басқаратын қалашықтағы қалашыққа жалғасады, өйткені сары көпшілік көпшілік Оздың сары басым квадрантында кездеседі. Ожо қалайы ағаш ұстасымен сөйлесіп жатқанда, оның денесінен тамшылайтын май тамшысын байқайды және оны флаконға ұстап алады. Ол қазір бірін қоспағанда, барлық ингредиенттер бар екенін түсіндіреді. Бірақ соңғысын сипаттағанда, қалайы орманшы бейкүнә көпшілікке өлтіруді ойлап қорқады және оған өз аймағында өлтіруге тыйым салады. Ожо күйзеліске ұшырады, бірақ қалайы орманшы олардың барлығы Зөмірлі қалаға оралып, Озмадан кеңес сұрауын ұсынады. Озма оларға доктор Пипт заңсыз сиқыршылықпен айналысатынын және сол себепті күшінен айырылғанын айтады. Бірақ қорқып қалған Нунки ағамыз бен Пипттің әйелі Изумруд қаласына әкелінді. Барлығы қарап тұрғандай, Оз сиқыршысы оларды қайта тірілтеді. Ожо мен Нанки ағаға Изумруд қаласына жақын жерде жаңа үй беріледі және қалайы орманшы Ожоны "Бақытты Ожо" деп атайды.
Ojo, known as Ojo the Unlucky, lives in poverty with his laconic uncle Unc Nunkie in the woods of the Munchkin Country in Oz. They visit their neighbor, the magician Dr. Pipt who is about to complete the six year process of preparing the magical Powder of Life, which can bring inanimate objects to life. Pipt's wife has constructed a life sized stuffed girl out of patchwork, and wishes her husband to animate her to serve as an obedient household servant. They also meet another of Pipt's creations, Bungle, an extremely vain talking cat made of glass. The Powder of Life successfully animates the patchwork girl, but an accident causes both Pipt's wife and Unc Nunkie to be turned to stone. Dr. Pipt tells Ojo that he must obtain five ingredients to make a compound to counteract the petrifaction spell. Ojo and the patchwork girl, who calls herself Scraps, along with Bungle, embark on a journey to obtain the magic ingredients: a six leaved clover, the wing of a yellow butterfly, water from a dark well, a drop of oil from a live man's body, and three hairs from a Woozy's tail. Scraps exhibits a wild, carefree personality, and is prone to spontaneous recitation of nonsense poetry. After several adventures, they meet a Woozy, a blocky quadruped who agrees to let them have three hairs from its tail. But they are unable to remove the hairs, so they take the Woozy along with them. The party is captured by large animate plants, but they are rescued by the fortuitous arrival of the Shaggy Man. He leads them to the Emerald City to meet Princess Ozma, but warns Ojo that picking a six leaved clover is forbidden by law in Oz. Along the way they meet the Scarecrow, who is quite smitten with Scraps, as she is with him. Just outside the Emerald City, Ojo sees a six leaved clover by the road and, believing himself to be unobserved, picks it. When they arrive at the city gates, the Soldier with the Green Whiskers approaches them and announces that Ojo is under arrest. Brought to trial before Ozma, Ojo confesses and Ozma pardons him and allows him to keep the clover. Dorothy and the Scarecrow join Ojo and Scraps as they continue their search for the remaining ingredients. Along the way they meet Jack Pumpkinhead, the playful but annoying Tottenhots, and the man eating 21 foot tall giant Mr. Yoop, before reaching the subterranean dwellings of the Hoppers, who each have just one leg, and the neighboring Horners, who each have one horn on their head. The two groups are on the verge of war due to a misunderstanding, but Scraps reconciles them. A grateful Horner leads the group to a well in a dark radium mine, and Ojo collects a flask of water from it. The group continues to the castle of the Tin Woodsman who rules the Winkie Country, since yellow butterflies are most likely to be found in that yellow dominated quadrant of Oz. While talking to the Tin Woodsman, Ojo notices a drop of oil about to drip from his body, and he catches it in a vial. He explains that he now has all the ingredients except one. But when he describes the last one, the Tin Woodsman is horrified at the idea of killing an innocent butterfly, and forbids them from doing so in his realm. Ojo is devastated, but the Tin Woodsman proposes that they all travel back to the Emerald City to ask Ozma's advice. Ozma tells them that Dr. Pipt has been practicing magic illegally and has therefore been deprived of his powers. But the petrified Unc Nunkie and Pipt's wife have been brought to the Emerald City and as they all watch, the Wizard of Oz restores them to life. Ojo and Unc Nunkie are given a new house to live in near the Emerald City and the Tin Woodsman calls Ojo "Ojo the Lucky".
Бейімделулер
Баум кітапқа негізделген "Оздың пачворкті қызы" атты фильмнің сценарийін жазып, өндірді. Оны Баумның "Оз фильмдерін өндіруші компания" студиясы жасады және ол 1914 жылы көрсетілді. Баум шамамен 1913 жылы композитор Луи Ф. Готтшалкпен бірлесіп кітаптың музыкалық сахналық адаптациясын да жазды, алайда бұл музыкалық қойылымға ие болған емес. Көрсетілімдердің үзінділері кейде "Оздың халықаралық сиқыршысы клубының" жыл сайынғы жиналыстарында орындалады.
Baum wrote and produced a film based on the book, titled The Patchwork Girl of Oz. It was made by Baum's studio The Oz Film Manufacturing Company and was released in 1914. Baum also wrote a musical stage adaptation of the book, circa 1913, with composer Louis F. Gottschalk; however, this musical was never staged. Excerpts have occasionally been performed at annual conventions of The International Wizard of Oz Club.
Сын
Баумның барлық туындылары кейде нәсілдік және этникалық стереотиптерге толы деген сындарға ұшыраса, «Патчворк қыз» ерекше сынға ілікті. Робин Бернштейн «Патчворк қыз» кейіпкеріне «Том ағаның қорасындағы» Топси әсер еткенін айтады және оның доктор Пипттің әйелі құл болу үшін жасағанын көрсетеді. Сонымен қатар, түпнұсқа мәтінде «mah coal black Lulu» деген ән болған (сол сияқты жанды Phonograph орындаған); минестрельді еске түсіретін бұл өлең кейінгі басылымдарда «көзі қисық Lulu» деп өзгертілді. Кітапта Тоттенхоттар деп аталатын жаратылыстар тобының болуы да мәселелі, бұл готтентоттар этностық атауын ойын қылып көрсетуге бағытталған болуы мүмкін.
While Baum's work as a whole is occasionally criticized for using what may be seen as racial and ethnic stereotypes, the Patchwork Girl has come in for particular criticism. Robin Bernstein suggests the Patchwork Girl character was influenced by Topsy in Uncle Tom's Cabin and points out she was created by Dr. Pipt's wife to be a slave. Moreover, the original text included a song (by the similarly animated Phonograph) about "mah coal black Lulu"; the lyric, evocative of minstrelsy, was changed in later editions to "my cross eyed Lulu". Similarly problematic is the inclusion in the book of a set of creatures called the Tottenhots, likely meant to be a play on the ethnic term Hottentots.