Кіріспе

1931 жылғы Рут Пламли Томпсонның "Оздағы қарақшылар" (1931) кітабы – Л. Франк Баум және оның ізбасарлары жазған Оз кітаптарының жиырма бесінші, ал Рут Пламли Томпсонның жазған он бірінші кітабы. Оның суреттерін Джон Р. Нилл салған.

Сюжет

Питер үшінші рет қайтып келеді, кеме апатынан кейін Октагон аралына жағалайды. Ол өзінің халқы оны тастап кеткен Октагон аралының королі Атоға және өзінің қарақшылары оны тастап кеткен капитан Сэмюэл Солтқа қосылады. Олар бірге Нонестика мұхитында (Оз және оның көрші елдерін қамтитын құрлықты қоршап тұрған) саяхат жасайды. Осы уақытта, құлатылған гном патшасы Руджедо қайта оралады. Бұрынғы "Оз гном патшасы" кітабындағы рөлінің соңында ол сиқырлы "Үнсіз Таспен" тілінен айырылып, енді саудагерлікпен және тіршілік үшін жалбағандықпен күн көріп жатыр. Ол Менанкипу елінің патшасы лауазымына конкурс жарияланғанын көріп, қатысуға шешім қабылдайды, ондағы халықтың бәрі де тілсіз. Олар "соқпақ патшаны" талап етеді, ал Руджедо осы талапқа сай келеді. Патшалыққа қызмет еткен кезде ол сөйлеу қабілетін қайта алады, амбициялы сиқыршымен одақтасады, сондай-ақ капитан Солттың бүлікші қарақшылары мен Атоның бүлікшіл поддандыларының жетекшісіне айналады. Ол осы ізбасарларын әскери күшке оқытады және Озды бағындыруға тағы бір рет тырысады. Бұл Руджедоның жақсы көрілетін кейіпкер ретінде бейнеленген Оз кітаптарының санатындағы шамалы кітаптардың бірі. Оқырман оның қасында қауіп-қатерге тап болады, кедергілерді жеңіп, қуанышпен жеңіске жетеді. Кітаптағы екі баяндаудың ішінде оның тарихы күрделі әрі қызығушылық тудыратын болып келеді. (Екіншісі – Питер, капитан Солт және король Атоның Нонестика мұхитындағы шағын аралдарды аралауы). Капитан Солттан басқа, бұл кітапта екі маңызды кейіпкер енгізіледі: Сағатшы, сағат механизмімен жасалған адам, ол Тик-Тоқтай сенімді емес, және Пигасус, қанатты шошқа, оның жолдарына отырғандар сиқырлы түрде ұйқастырып айтуға мәжбүр болады. Пигасус 1935 жылғы "Оздың тілегі" кітабында басты кейіпкер ретінде қайта пайда болады, ал капитан Солт пен король Ато 1936 жылғы "Капитан Солт Озда" кітабында қайта оралады.

Қабылдау

"Нэшвилл баннері" газеті: "Бұл Оз кітаптарының ең кереметтерінің бірі" деп мәлімдеді.