Кіріспе

1941 жылғы Джон Р. Ниллдің кітабы

"Оздың скалавагондары" (1941) – Л. Франк Баум құраған және оның ізбасарлары жалғастырған Оз кітаптары сериясының отыз бесінші кітабы; бұл Джон Р. Нилл жазып, суреттеген сериядағы екінші том.

Сюжет

Scalawagons-та Нилл өзінің алдыңғы кітабында таныстырған екі кейіпкерді пайдаланды, Оздың ғажайып қаласы, Тоғызыншы және Дженни Жумп. Дженни – кітаптың басты кейіпкері, бірақ оқиға Тоғыздан басталады, ол қазір Оз сиқыршысының көмекшісі. Сиқыршы әр түрлі жобалармен айналысқанда кенеттен жоғалып кетуге бейім. Оның соңғы жобасы – Оз елі үшін жаңа көлік құралын жасау. Квадлинг еліндегі Морковь тауының басындағы қызыл күмбезді нысанда Сиқыршы ұша алатын, ақылды машиналар – скалавагон жасау зауытын құрды. Олар жүгіру тақталарын қанаттардай жайып салады. Нейл өз суреттерінде оларды ойын-сауық парктеріндегі "балалар көліктеріне" ұқсатады; олардың бастары шатырлардағы бастиондарда орналасқан. Сиқыршы Тик Токты скалавагон зауытының бастығы етіп тағайындайды. Скалавагонның санасы бар, бірақ олар өте ақылды емес; Тик Ток оларға ақылдылықты резеңке балғамен сіңіреді. Алайда, жаңа міндеттері механикалық адамды шаршатып, ол күткеннен ертерек тоқырай бастайды. Көк жасыл қара бидай торт, Белл Сникл зауықты табады; жамандық ойлаған жәндік стационарлық Тик Токты терезеден құлатып жібереді. Белл Сникл Тик Токтың ескерту белгілерін елемейді және скалавагонды "флабер газымен" (көрінетіндей, "флабергаст" сөзінен туындаған әзіл) қуаттандырады; олар тез ұшып кетеді. Белл Сникл сұйықтыққа малшынып, шар сияқты жарылып, аспанға ұшып кетеді және он тарау бойы сюжеттен жоғалады. "Флабер газы" – сұйық, "газ" бензин сияқты, бірақ сутек пен гелий сияқты ауадан жеңіл газдардың әсерін береді. Глинданың сарайы алыс емес жерде орналасқан; Глинда өзінің Ұлы жазба кітабынан скалавагонның бар екендігін және олардың қашып кетуін біледі. Тергеуді бастауға арналған топқа Дженни Жумп, Қасқыр, қалайы ағаш ұстасы және Сау ат кіреді. Төрт адам тез арада хаотикалық оқиғаларға тартылады, бұл Саухорстың бақылаусыз жарысқа ұмтылу бейімділігімен және "Лоллилер" мен олардың "Поптары", су рухтары мен кельпилер, сөйлейтін жануарлар және ренжігіш әже сағаты бар жандардың қорасымен күрделенеді. Дженни Жумп өзінің жұлдыздық қабілеттерін қолданып, ауаға көтеріледі және Nota қоңыраулары деп аталатын жұлдыздық қоңыраулар тобымен кездеседі. Тоғызыншы Дженниге қосылғанда, олар Тик Токты тауып, оны жөндеп, ақырында Өлімге әкелетін шөлдің үстінен ұшып бара жатқан скалавагонды тауып, Озға қайтарады. Белл Сникл қайтып келіп, жаңа қиындықтар тудырады. Ол сөйлейтін ағаштардың тобына үстемдік етеді және оларды Емеральд қаласына қарсы жорыққа шығарады. Қала қақпасында қалайы ағаш ұстасы балтасымен ағаштарды қорқытады, және қауіп тез жойылады. Белл Сникл тұтқындалады және жаңа өмір салтына келісуге мәжбүр болады: Дженни монстрді өзінің стиль дүкенінің турникеті арқылы өткізеді, оны резеңке таңбаға дейін азайтады. Озма сондай-ақ, өзгертілген жәндікті өзінің мақұлдамауындағы трендтерді тоқтату үшін тосқауыл ретінде пайдаланады. Nota қоңырауларына Озма сарайының биік мұнарасында орын беріледі, онда олар төмендегі қалаға жағымды музыка сыйлайды. Оқиға үлкен той мен бимен аяқталады.

Белл-Сникл талдау

Нейлдің сюжетіне қарсы Белл Сникл деп аталатын құпиялы монстр тұрады. Ол алғашында "көкшіл-жасыл түсті, гречка нанындай жалпақ, тілектей домалап келе жатқан үлкен зат" ретінде көрінеді. Жаңаның қолы мен аяғы, сондай-ақ бет пішіні бар; құлағында қоңыраулар ілінген, осының арқасында оның атының бір бөлігі түсіндіріледі. (Бұл жаратылыс Рождество жырларындағы Белсникельмен ешқандай байланысы жоқ, тек олардың атаулары ортақ.) Нилл Белл Сниклдің тегін айтпайды және оның мәнісі мен қабілеттерін түсіндірмейді. Бұл жаратылыс өзін "сырлы" деп мақтан тұтады және сол сипаттағы кез келген нәрсеге шабуыл жасайды. Оның өзімшілдігі мен еркелігі әдетте балада болады.

Есімдіктер

Баум Оз кітаптарына серияның басынан бастап сөз ойынына негіделген юморды енгізді; Нилл басқа Оз авторларынан гөрі осыны одан әрі дамытты. Женни Жумп өзінің басынан кешкендерінің барысында саналы және сөйлейтін картоптардың егістігіне түседі; оларға Дик есімді картоп патшалық етеді – ол олардың "Дик Татері". Кітаптың соңында Қорқытқыш пен Тін Адам "піскен банандармен және кірпіш тастау арқылы" ойнайтын "сквош ойынынан" ләззат алады.