Кіріспе

Шұжық өндірісінің процестері

Етті сақтаудың бастауы ежелгі заманға кеткен, бірақ бұл, адамдар тұздың сақтау қасиетін түсінген кезде басталған болуы мүмкін. Шұжық жасау бастапқыда етті сақтау және тасымалдау үшін пайда болған. Көне қоғамдар кептірілген етке кептірілген жидектер мен дәмдеуіштер қосуға болатынын білген. Етті қаптамаға салу процесі бүгінде де негізінен сол күйінде сақталған, бірақ шұжық рецептері күрт жетілдірілді және шұжық жасау – жоғары бағаланатын аспаздық өнерге айналды.

Пісірілген шұжық

Сақталған шұжықтар жаңа піскен шұжықтардан әр 10 фунт дайын өнімге 2 шай қасық емдеу (Прага ұнтағы #1) қосылуымен ерекшеленеді. Бұл әдетте 10 фунт етке есептелінеді. Бұл 100 фунт шұжыққа 4 унция емдеу шамасы береді. Содан кейін өнім әдетте ыстық түтінге ұшыратылады. Дегенмен, рецептке сұйық түтін қосу арқылы да ұқсас нәтижелерге қол жеткізуге болады. Түтін температурасы әртүрлі болады және әдетте 152 °F (67 °C) төмен болады. Осы температурада шұжық толық піседі. Кейбір жағдайларда суық түтін қолданылады. Егер солай болса, шұжық бұрын дұрыс температурада ұсталатын су ваннасында пісірілген болуы мүмкін. Мысалы, Брауншвейгерді дайындау осылай жүзеге асырылады. Бұл стильдегі шұжық шошқа ішегі немесе талшықты қаптамаларға толтырылғаннан кейін, ішкі температураға жеткенше 2-2,5 сағатқа суға батырылады. Осы кезде шұжықты мұз суға салқындатып, содан кейін 2-3 сағатқа суық түтінге ұшырату керек. Нитрит етті емдеу процесін жеделдету және тартымды түс беру үшін шұжыққа әдетте қосылады, сонымен қатар ботулизмге себеп болатын Clostridium botulinum бактериясының өсуіне әсер етпейді. Кейбір дәстүрлі және қолөнер шеберлері нитриттерден бас тартады. Адамның ас қорыту жүйесі нитриттерді өндіреді, бұл ботулизмнің алдын қалады деп есептеледі, ол ас қорыту жүйесінің (ішек) анаэробтық жағдайларында және температура диапазонында гүлденеді. Prague powder #2 дайын өнімнің бір фунтына 1 унция натрий нитриті (6,25%) және 0,64 унция натрий нитраты (4,0%) (қалған 14,36 унциясы натрий хлориді) құрайды және құрғақ шұжықтарды дайындау үшін қолданылады. Prague powder #2 жоғары температурада қуырылатын өнімдерге (мысалы, беконға) ешқашан қолданылмауы керек, себебі бұл нитрозаминдердің түзілуіне әкеледі. Prague powder #1 1:15 қатынасында сұйылтылғандықтан (Prague powder #1 0,45 кг-да 30 грамм натрий нитриті және 425 грамм кәдімгі ас тұзы бар), етке 114 грамм қосылғанда дұрыс мөлшері алынады. Натрий нитраты мен калий нитраты бір килограммға 1,7 граммнан аспауы керек. Натрий және калий нитриттері адамдар үшін өте улы, ал өлімге әкелетін дозасы шамамен 4 граммды құрайды. 22 мг/кг дене салмағы адам өліміне себеп болуы мүмкін. Бұл 100 кг дене салмағы үшін шамамен 2,2 грамм. Осылайша, Prague powder #1-нің 2 унциясында адамды өлтіруге жететін натрий нитриті бар. + Өңделген еттерде қолданылатын дәмдеуіштер Жалпы атауы Түр/салмақ мл/г (шай қасық/унция) Қолданылуы Барлық дәмдеуіш Тұтас, ұнтақталған 2.43 (14) Болонья, маринадталған шошқа аяғы, бас ірімшігі Анис тұқымы 2.52 (14.5) Құрғақ шұжықтар, морделла, пепперони Базилик жапырақтары 6.09 (35) Маринадталған және желеленген ет Лавр жапырақтары 5 (136) жапырақ (шамамен) Шошқа аяғына маринад, қоян тілі Көкіш тұқымы 1.65 (9.5) Жартылай құрғақ шұжықтар, еттер, түскі аспаздық Кардамон тұқымы Тұтас, ұнтақталған 2.52 (14.5) Франкфурт шұжығы, бауыр шұжығы, бас ірімшігі, жартылай құрғақ шұжықтар Кассия Белгісіз Белгісіз Болонья, қан шұжығы Сельдерей тұқымы, жалбықтары, тұзы 2.43 (14) Шошқа шұжығы, франкфурт шұжығы, болонья, еттер, түскі аспаздық Даршын Таяқша, ұнтақталған 3.04 (17.5) Болонья, бас ірімшігі Қызыл бұрыш Тұтас, ұнтақталған 2.52 (14.5) Болонья, бауыр шұжығы, бас ірімшігі Киноа тұқымы, ұнтақталған 2.43 (14) Франкфурт шұжығы, болонья, польша шұжығы, түскі аспаздық Қымен тұқымы, ұнтақталған 2.43 (14) Дәмдеу ұнтағы Түймедақ тұқымы 2.43 (14) Итальян шұжығы Сарымсақ ұнтағы, тұзы, ұсатылған 2.43 (14) Польша шұжығы, көптеген түтінделген шұжық түрлері Имбирь Тұтас, ұнтақталған 2.43 (14) Шошқа шұжығы, франкфурт шұжығы, тұздалған ет Мас Тұтас, ұнтақталған 2.43 (14) Бұзау шұжығы, бауыр шұжығы, франкфурт шұжығы Ақ жусан жапырақтары 3.39 (19.5) Бауыр шұжығы, польша шұжығы, бас ірімшігі Горчица тұқымы, ұнтақталған 2.52 (14.5) Кез келген шұжыққа жарайды Жас жаңғақ Тұтас, ұнтақталған 2.22 (12.75) Бұзау шұжығы, болонья, франкфурт шұжығы, бауыр шұжығы, бас ірімшігі Пияз Домалақталған, ұнтақталған, тұзы, жалбықтары, гранулалы Белгісіз Бауыр шұжығы, бас ірімшігі, пісірілген еттер Орегано жапырақтары, ұнтақталған 4.52 (26) Франкфурт шұжығы, болонья, еттер, түскі аспаздық Паприка Ұнтақталған 2.35 (13.5) Франкфурт шұжығы, мексикалық шұжығы, құрғақ шұжық Бұрыш (қара, ақ) Тұтас, ұнтақталған (жұқа, ірі) 2.65, 2.30 (15.25, 13.25) Көптеген шұжық өнімдері Пименто Белгісіз Белгісіз Пісірілген еттер Розмарин жапырақтары 6.09 (35) Бауыр шұжығы Сары жапырақтар, ұсатылған, ұнтақталған 3.82 (22) Шошқа шұжығы, пісірілген еттер Савория жапырақтары, ұнтақталған 3.26 (18.75) Кез келген шұжыққа жарайды Тимьян жапырақтары, ұнтақталған 3.52 (20.25) Кез келген шұжыққа жарайды Куркума Ұнтақталған 2.09 (12) Кез келген шұжыққа жарайды
Ескерту: Көлем/салмақ арақатынасы тек шөптер мен дәмдеуіштерге қатысты. Бұл нақты рецепт үшін нақты мөлшерді көрсетпейді.

Мәдениет

Шұжық жасау кейде жалпы мәдениетте қиындық тудыратын процесс ретінде қарастырылады. "Шұжық қалай жасалады" деген сияқты мәтелдер бар, олар адамдарға бұл процестің барлық жағымсыз егжей-тегжейін білуге құлшынбауын білдіреді. Бұл цитата американдық ақын Джон Годфри Сакстен келген, ол: "Заңдар, шұжық сияқты, олардың қалай жасалғанын білген сайын құрметке лайық болмайды" (1869) деген еді.