Кіріспе

Италияның әдеби академиясы, Accademia degli Arcadi немесе Accademia dell'Arcadia, "Аркадия академиясы" немесе "Аркадиялықтар академиясы" – 1690 жылы Римде құрылған итальяндық әдеби академия. Академияның толық ресми атауы Pontificia Accademia degli Arcadi болды.

Қор

Accademia degli Arcadi бастамасы 1656 жылдың ақпанына, 1654 жылы швед тәжінен бас тартқан, католицизмге өткен және Римде тұратын әдеби үйірме құрылған кезде саяхаттап, қалған өмірінің көп бөлігін өткізді. Ол музыка мен операның ықпалды демеушісіне айналды, Алессандро Скарлатти, Алессандро Страделла және Арханжело Корелли сияқты композиторлар оған шығармаларын арнады. 1689 жылы қайтыс болғаннан кейін академия оның құрметіне құрылды және оны символды басшысы (базилисса, грекше «патшайым» деген мағынаны білдіреді) етіп сайлады. Келесі екі жүз жыл бойы академия маңызды мәдени орталық болып қала берді. Аркадиялықтардың алғашқы ресми жиналысы 1690 жылдың 5 қазанында Жаникулум төбесінде, Реформаланған минориттерге тиесілі орманда өтті. Accademia degli Arcadi осылай аталды, себебі оның басты мақсаты итальян поэзиясының тілін жаңарту болды, негізін қалаушылар барокко стилінің әшекейлеуге берілгендігінен оның бұзылғанына сенді. Пасторальдық әдебиеттен шабыт алып, оның қағидалары алтын ғасырда Аркадияда өмір сүрген деп есептелетін шабандоздардың өмірін бейнеледі, поэзияда Музалар, Аполлон, Гермес және Паннан құдайлық шабыт алды, академия өзінің символы ретінде Панның жеті әртүрлі қамысы бар сырнайын таңдады. Он төрт негізін қалаушы алғашқы Кустоде ди Аркадия, яки академия президенті ретінде итальян поэзиясының тарихын және басқа да әдеби еңбектердің авторы болған Джованни Марио Кресчимбениді сайлады. Аркадиялықтар шындықтың даласына оралуға, әрқашан пасторальдық қарапайымдық туралы ән салуға және грек-римдік шабандоздар поэзиясынан шабыт алуға шешім қабылдады. Көркем еңбек үшін негізгі өлшемдер қарапайымдық, пропорционалдық және сұлулық сезімі болды. Барлық ақындарға ортақ болған нәрсе – маринистер поэзиясына қарсы тұрып, классикалық поэзияға қайта оралу және Декарттың жақындағы рационалистік ықпалын қабылдау еді. Академияның нормалары мен рәсімдері классикалық және пасторальдық мифологиядан нәр алды, мысалы, «пасторальдық» есімдерді қабылдау салты (мысалы, Кресчимбени «Альфесибио Карио» есімін таңдады). Он төрт құрылтай мүшесіне либреттошы Сильвио Стампилья және ақын Винченцо Леонио кірді.

Орсини бақтары мен одан тыс жерлер

1692 жылы жиналыстар герцог Орзинидің Эскилин төбесіндегі бақтарына, 1696 жылы Палатин төбесіндегі Фарнезе бақтарына көшірілді. Соңында, мүшелерінің бірі, Арете Мельео есімімен танылған Португалияның Иоанн V патшасының жомарттығы, қоғамға 1723 жылы Жаникулум төбесінде Боско Парасио немесе (Паррасиан бақшасы) деп белгілі болған жерді иеленуге мүмкіндік берді. Олар жаз айларында мұнда жиналатын, ал қыс айларында Сальвиати сарайындағы Театро дельи Аркадиға көшетін. 1696 жылы Академия жеті музыкантты, соның ішінде Джованни Бонончиниді қабылдады. Академия Палатинде болған кезде оның Статуты немесе Конституциясы жасалды. Бұл конституция (қосымша негізін қалаушы Джан Винченцо Гравинаның еңбегі) "Он екі тақтаның" ежелгі римдік заңдары үлгісінде құрылып, мәрмәрге қашалып жазылған. Ұзақ өтпей, екі негізін қалаушының идеяларына сәйкес, әртүрлі бағыттар пайда болды: Гравина Гомер мен Данте дәстүрінде тұрды, ал Крессимбени Петрарканың ықпалында болды. Осы айырмашылықтарға байланысты Гравина 1711 жылы Accademia dei Quirini академиясын құру үшін кетіп қалды. Бұл жоғалтуға қарамастан, Аркадия келесі жылдары өзінің күшін сақтап, Италияның көптеген қалаларында филиалдар ашты. Көптеген ақсүйектер, дін қызметкерлері мен суретшілер оның құрамына кіруді үлкен мәртебе деп есептеді, сондықтан оның қатары тез 1300-ге жетті. Бірақ олардың көптеген еңбектері орташа немесе мақтан тудыратын болды (мысалы, Саверио Беттинеллидің Дантеге қатысты пікірлері), алайда Академия сол кезде өнер мен әдебиетте үстемдік құрған артық Рококо стиліне қарсы күресі үшін қолдау тапты. Белгілі опера либреттошысы Пьетро Метастасио (1698–1782), Аркадиямен келіспеушіліктері болғанымен, Гравинаның шәкірті және академияның екінші буынының жетекші тұлғасы болды. Оның ең танымал туындыларының бірі – Моцарттың музыкасына қойылған «Иль ре пастор» операсы, Аркадияның бағдарламасын іске асыруға ең жақын нәрсе болып табылуы мүмкін. 1795 жылы академия итальяндық Диодата Салуццо Роэроны алғашқы әйел мүшелерінің бірі ретінде қабылдады, бірақ одан бұрынғы әйел мүшелердің болғанына да куәліктер бар. 17 ғасырда ақын Мария Антония Скалера Стеллини мүше болып сайланды, ал 1721 жылғы академия басылымында Катерина Империале Леркари Паллавичинидің еңбектері жарияланды. Маргарита Спарапани Джентили Боккападуле де академия мүшесі болды.

Аркадияға қарсы реакция

Көп ұзамай Аркадияға қарсы күшті реакция пайда болды, ал 19 ғасырдың басынан бастап Аркадиялық идеология ескі тәртіптің кеш және сәуекті емес көрінісі ретінде қарастырыла бастады. Француз революциясы аяқталғаннан кейін Академия өздігінен жаңаруға тырысты, бірақ ормандармен байланысты дәстүрлі жүйесінен және пасторальдық атауларынан бас тартпады. Академия енді әдеби мектепті білдірмеді, бірақ классикаға және Данте сияқты тұлғаларға деген жалпы қызығушылық оның мүшелері тарапынан зор құрметке ие болды. Сонымен қатар, Академияның қызмет саласы тарих және археологияны қоса алғанда, көптеген зерттеу салаларын қамтыды. Жаңа Аркадиялық қайта жандану 1819 жылы Giornale Arcadico журналының негізі қалануымен белгіленді. 1925 жылы Академия Аркадия – Итальян әдебиеті академиясы, тарихи институт ретінде қайта аталды.

Мұра

Accademia degli Arcadi өз мүшелерінің арасында сол кездегі көрнекті әдебиетшілер мен ақындарды санады, олардың ішінде Карло Алессандро Гиди, Петронилла Паолини Массими, Бенедетто Мензини, либреттошы Пьетро Метастасио, Франческо Реди, Паоло Ролли және тіл білімі маманы Клотильда Тамброни болды. Белгілі композитор Георг Фридерик Гендель Италияда оқып жүргенде, Русполидің қолдауымен Аркадия академиясының жиналыстары мен симпозиумдарына жиі қатысқан. Академияның тарихы мен бағдарламасы туралы қызықты мәліметтер Гетенің «Италия саяхаты» атты еңбегінде кездеседі. Академияның архиві қазіргі уақытта Римдегі Сант-Агостино шіркеуінің жанындағы Анжелика кітапханасында сақталады. Суреттері Браски сарайында орналасқан. «Atti e memorie dell'Accademia letteraria italiana» академия тарапынан жарияланды.