Италия Ренессансы әдебиеті
-
Джованни Боккаччо: Өмір және шығармалары
Джованни Боккаччо: итальяндық ақын, жазушы, Ренессанс гуманисі. «Декамерон» шығармасымен әйгітлі, итальян әдебиетіне үлкен үлес қосты. 📚✒️
-
Луиджи Аламанни: Итальян ақыны және мемлекет қайраткері
Луиджи Аламанни: итальяндық ақын, саяхатшы, эпиграмма жанрын итальян поэзиясына енгізген тұлға. Флоренцияда туған, Медичиге қарсы оппозицияда болған.
-
Франческо Петрарка: Итальян Ренессансының ғалымы мен ақыны
Франческо Петрарка: итальяндық ренессанс ақыны, гуманист және философ. Еңбектері итальян тілінің негізін қалады, өлең өнеріне үлкен үлес қосты.
-
Сәраптың кітабы немесе әдепті адамның қасиеттері
Бальдассаре Кастильоненің "Сарай адамы" кітабы – идеал ақсүйек, этикет, мінез-құлық туралы философиялық диалог. Ренессанс дәуірінде жазылған бұл еңбек, саяси ой-пікірлерді де қамтиды.
-
Веронника Франко: Венециялық ақын және әйел-құрметті қыз
Вероника Франко (1546-1591): венецианская поэтесса, куртизанка эпохи Возрождения. Феминизм, литература, благотворительность, влияние на общество.
-
1589-1591 жылдардағы туғандар мен қайтыс болғандар
Сандарды тану және реттілік: 1, 5, 8, 9 сандары туралы ақпарат. Математикалық тізбектер, сандардың қасиеттері мен қолданылуы туралы біліңіз.
-
Джакомо Леопарди: Итальян ақыны, философы және жазушысы
Джакомо Леопарди – 19 ғасыр итальян ақыны, философы және жазушысы. Әлем әдебиетіндегі романтизмнің маңызды тұлғасы, өмір мен адам тағдыры туралы терең ойлар авторы.
-
Торквато Тассо: Итальян ақынының өмірі мен шығармашылығы
Торквато Тассо (1544-1595) – италияндық ақын, «Бостандыққа шығарылған Иерусалим» поэмасымен әйгітлі. Шығармалары Еуропада кеңінен таралған.
-
Соқыр Сарттиния ақыны Мельхиорре Мурену: Өмір және шығармашылығы
Соқыр сардин ақыны Мельхиорре Мурену (1803-1854) – "Сардиния Гомері". Өмірін поэзияға арнаған, шешек ауруынан көзі көрмей қалған ақын туралы ақпарат.
-
Витория Колонна: Итальян ақыны мен аристократының өмірі мен шығармашылығы
Витория Колонна: 16 ғасырдағы Италия ақыны, аристократ. Өлеңдері, рухани жаңаруы, Неаполь мен Искиядағы зиялылар қауымындағы рөлі туралы ақпарат.
-
Пьетро Бембо: Өмір және шығармашылығы
Пьетро Бембо: итальяндық ғалым, ақын, кардинал. Ренессанс кезеңінде тускан тілін дамытып, қазіргі итальян тілінің негізін қалады. Әдебиет пен музыкаға әсер етті.
-
Маттео Банделло: Новеллалар жинағы мен өмірі
Маттео Банделло: Итальяндық жазушы, 214 повестің авторы. Өмірі, білім жолы, және Лукреция Гонзагаға арналған поэмасы туралы ақпарат.
-
Джованни Понтано: Итальян ақыны және гуманисі
Джованни Понтано (1426-1503) – италиялық ақын, гуманист. Өмірі, білім алған жерлері, Аккадемия Понтанианадағы рөлі туралы мағлұмат.
-
Гаспаро Гоцци: Венециялық сыншы және драматург өмірі мен шығармалары
Гаспаро Гоцци (1713-1786) – венециандық сыншы, драматург, ақын Луиза Бергаллидің күйеуі. Әдебиетке қызығушылығы зор, аристократ отбасында дүниеге келген.
-
Итальян ақыны Карло Инноченцо Фругони
Итальян ақыны Карло Фругони (1692-1768) – Аркадия академиясының көрнекті өкілі, лирикалық өлеңдерімен және пасторальдарымен танымал. Туындылары Парма мен Луккада жарияланды.
-
Ян Эверартс: 16 ғасырдың нео-латын ақыны
Йоханнес Секундус (1511-1536) – голланд ақыны, жаңа латын поэзиясының өкілі. Гаагада туған, Эразммен дос болған заңгер отбасында өсті. Биология және құқықтан білім алды.
-
Джамбаттіста Жиральди: Итальяндық жазушы және ақын өмірі мен шығармалары
Джан Баттиста Жиральди (Чинтио) – италияндық жазушы, ақын. Феррара университетінде оқыған, философиядан сабақ берген белгілі тұлға.
-
Орландо ындығандары немесе Мато Мариа Бойардоның дастаны
"Орландо Иннаморато" – Маттео Мария Бойардоның қаһармандық дастаны. Ренессанс эпосы, махаббат, рыцарлар, соғыстар және Париж қоршауы туралы. Кітап 1483-1495ж. жазылды.
-
Винченцо да Филикая: Итальян ақыны мен саяхатшысы
Винченцо да Филикая (1642-1707) – итальяндық ақын, саяхатшы, Түскен Тоскананың азаматы. Өлеңдері Петрार्कқа теңестірілді, саяси мансаптарда болды.
-
Данте Алигьеридің аяқталмаған еңбегі: «Қонақүй»
Данте Алигьеридің «Мәзір» атты аяқталмаған еңбегі: философия, саясат, тіл білімі, ғылым тарихы туралы толық энциклопедия. Қазақша түсіндіру.
-
Итальяндық металлург Ванноччо Бирингуччо
Ванноччо Бирингуччи – италиялық металлург, «De la pirotechnia» еңбегінің авторы (1540). Метал өңдеу, архитектура, Петруччи отбасы туралы ақпарат.
-
Пьетро Каррера: Сицилиялық шахматшы, тарихшы және жазушы өмірі
Пьетро Каррера (1573-1647) – сицилиялық шахматшы, тарихшы, ділмар және автор. Өмірі, білімі, саяхаттары мен Паоло Боймен қарым-қатынасы туралы ақпарат.
-
Пьетро Аретино: Сатирик, жазушы және өнер мен саясатқа ықпал еткен тұлға
Пьетро Аретино: итальяндық жазушы, драматург, сатирик және саясатқа әсер еткен тұлға. Өмірі, шығармалары, реформаторлармен байланысы туралы біліңіз.
-
Гарсиласо де ла Вега: Испан ақыны және әскери қолбасшысы
Гарсиласо де ла Вега: испандық ақын, испандық-перулік жазушы. Италиялық ренессанс өлеңдерін Испанияға әкелген, өте ықпалды тұлға. Биографиясы мен шығармалары туралы біліңіз.
-
Винченцо Монти: Итальяндық неоклассицизмнің көрнекті өкілі және аудармашысы
Винченцо Монти (1754-1828) – италия ақыны, драматург, аудармашы. «Илиада» аудармасымен әйгітэлді, итальян неоклассицизмінің көрнекті өкілі. 📚🇮🇹
-
Алессандро Тассони: Модена ақыны және «Қосылған шелек» поэмасы
Алессандро Тассони (1565-1635) – италия ақыны, «Құрыш қазанның ұрлануы» поэмасының авторы. Өмірі, шығармашылығы және әдеби мұрасы туралы ақпарат.
-
Матео Мария Бойардо: Өмір және шығармашылығы
Маттео Бойардо – Итальяндық Ренессанс ақыны, «Orlando innamorato» поэмасымен әйгілі. Өмірбаяны, тегі, білімі мен сарайдағы мансабы туралы ақпарат.
-
Джамфранческо Страпарола: Италиялық әңгімеші және ертегілер жинақшысы
Джанфранческо Страпарола: италиялық ақын, әңгімеші. «Көңілді түндер» жинағындағы ертегілер еуропалық әдебиетке алғаш рет енген. Биографиясы туралы мәліметтер.
-
Шеңберлі сонеттер тізбегі
Сонеттер тізбегі: тәж сонеттер, сонет коронасы – бір тақырыпты зерттейтін өлеңдер жиынтығы. Соңғы жол келесі өлеңнің бірінші жолы болып қайталанады. SEO үшін оптимизацияланған.
-
Антонио Франческо Граццини: Италия жазушысы және тіл білімі шебері
Антонио Франческо Граццини (1503-1584) – италияндық жазушы, ақын, драматург. Флоренцияда туған, таза итальян тілінің сөздігін жазған. Әдебиет тарихы.
-
Франческо Берни: Итальяндық әзіл-қалжың поэзиясының бастаушысы
Франческо Берни (1497/98-1535) – италияндық ақын, «бернеск поэзиясының» негізін қалаушы. Сатиралық, комедиялық өлеңдерімен танымал. Биографиясы туралы ақпарат.
-
Томмазо Гросси: Итальян ақыны мен романисі
Томмазо Гросси (1791-1853) – италияндық ақын, жазушы. «La Prineide» поэмасы арқылы белгілі, саяси көзқарастарымен көзге түскен. Итальян әдебиеті.
-
Жакопо Маццони: Итальян философы және Дания поэзиясының қорғаушысы
Жакопо Маццони (1548-1598) – италиялық философ, Галилейдің досы. Биология, поэзия, риторика сабақтарын оқыған, есте сақтау қабілетімен ерекшеленген.
-
Ренессанс әншісі Анна Гуаринидің трагедиясы
Анна Гуарини – қалыптасқан Ренессанс дәуірінің талантты әншісі, Феррара сарайының «concerto di donne» тобының мүшесі. Өмірі мен шығармашылығы туралы ақпарат.
-
Джузеппе Парини: Итальян ақыны және сатирик
Джузеппе Парини (1729-1799) – италиялық ағартушы, сатирик ақын. Неоклассикалық кезең өкілі, өмірі мен шығармашылығы туралы мағлұмат.
-
Италия әдебиеті: тарихы мен даму жолдары
-
Джованни делла Каза: Әдеп мен қоғам туралы ойлар авторы
Джованни делла Каза – итальяндық ақын, дипломат, салт-дәстүр сарапшысы. «Il Galateo» еңбегімен мәшһүр, әдеп туралы ең жақсы туынды саналады.
-
Кристобаль де Кастильехо: Испан ақынының өмірі мен шығармашылығы
Кристобаль де Кастильехо (1491-1556) – испандық ақын, өлеңдерінде дәстүрлі формаларды қолдаған, итальяндық үлгіні сынаған. Катуллдан аудармалар жазған.
-
Франко Саккетти: Флоренциялық ақын және жазушы өмірі мен шығармалары
Франко Саккетти: итальяндық ақын, жазушы, Флоренциялық саудагер отбасынан шыққан. Өмірі, туыстары, некелері туралы ақпарат.
-
Сицилия мектебі: Орта ғасыр поэзиясындағы жаңа үлгілер мен әйел бейнесінің өзгеруі
Сицилия мектебі: XIIІ ғасырдағы ақындар тобы, махаббат өлеңдері, феодализмнің құлдырауы, әйелдердің рөлінің өзгеруі. Тарих, өнер, мәдениет.
-
Пьетро делла Валле: Итальян саяхатшысы мен ғалымы
Пьетро делла Валле (1586-1652): итальяндық композитор, саяхатшы, шығыс мәдениетін зерттеуші. Библия, мифология білімімен дараланған өнер қайраткері.
-
Итальян ақыны және Мальта орденінің рыцары Аннибале Каро
Итальяндық ақын, Мальта орденінің рыцары Аннибале Каро (1507-1566) өмірі мен шығармалары. Аудармалары, өлеңдері, сонеттері, комедиясы туралы ақпарат.
-
Ferrante Pallavicino
-
Соғыр өнері: Макиавелли трактаты
Макиавеллинің «Соғыс өнері» трактаты: саяси философия, әскери стратегия, virtù ұғымы, мемлекеттік басқару. 1519-1520 ж. жазылған.
-
Крит ақыны Витценцо Корнаро және «Эротокрит» поэмасы
Виченцо Корнаро: Критян ақыны, «Эротокрит» дастанының авторы. Кретан Ренессансының көрнекті өкілі, грек поэзиясына зор үлес қосып, өнерімен танылды.
-
Теофило Фоленго: Итальяндық макарондық ақынның өмірі мен шығармалары
Теофило Фоленго (1491-1544) – италиялық макарондық поэзияның көрнекті өкілі, "Merlino Coccajo" псевдонимімен жазған. Өмірі, шығармашылығы туралы ақпарат.
-
Лаура Черета: XV ғасыр итальяндық гуманисі және феминисі
Лаура Черета: 15 ғасырдағы итальяндық гуманист, феминист жазушы. Әйелдердің білімі, неке, соғыс тақырыптарында хаттар арқылы өзінің ойларын білдірген.
-
Римде 1690 жылы құрылған италия әдеби академиясы
Итальяндық әдеби академия, Аркадия академиясы 1690 ж. Римде құрылды. Швеция королевасы Кристинаның қолдауымен пайда болған, өнер мен әдебиетті дамытуға арналған.
-
Тражано Боккалини: Сатирик және «Парнас хабарлары» авторы
Тражано Боккалини (1556-1613) – италияндық сатирик, архитектор. "Парнас хабарламалары" ең белгілі шығармасы, әділет іздеушілерге арналған.
-
Bernardo Tasso
-
Агноло Фиренцуола: Итальян ақыны мен жазушысы
Агноло Фиренцуола (1493-1543) – итальяндық ақын, жазушы. Дін өкілі болса да, көбінесе рухани емес туындылар жазған. Флоренцияда туған, құқықтан білім алған.
-
Джованни Марио Кресчимбени: Итальяндық сыншы және ақын өмірі мен шығармалары
Джованни Марио Кресчимбени – италияндық сыншы, ақын, Arcadi академиясының негіз қалаушысы. Әдебиет реформаторы, өлеңдері мен трагедияларымен танымал.
-
Неаполь тарихының авторы: Анджело ди Костанцо өмірі мен еңбектері
Анджело ди Костанцо (1507-1591) – италияндық тарихшы, ақын. Неаполь тарихына арналған еңбегі, стильінің айқындығымен ерекшеленеді. Тарих, әдебиет.
-
Аквилалық Серафино: Өмірі мен поэзиясы
Итальян ақыны Серафино дель Аквила (1466-1500) – Петрарканың ізбасары, өлеңдері француз және ағылшын поэзиясына әсер еткен. Биографиясы туралы ақпарат.
-
Лодовико Кастельветро: Өмір және «Поэтика» туралы толғаулары
Лодовико Кастельветро (1505-1571): неоклассицизм драматургиясының дамуына үлес қосып, Аристотельді зерттеу арқылы үш бірлік қағидасын енгізген итальян ғалымы.
-
Марино стилі және 17 ғасыр поэзиясы
Маринизм: 17 ғасырдағы итальян поэзиясының көркем, әдемі стилі. Джамбаттиста Мариноның шығармаларының ықпалы, ерекшеліктері, кончеттизм мен сечентизммен байланысы.
-
Соңғы латын жұмбағы: Вероналық жазба
Вероналық жұмек: 8-9 ғасырларда Италияда жазылған ежелгі латын тіліндегі жазба жұмек. Орта ғасырлық әдебиет, тіл тарихы, Верона кітапханасы.
-
Деллла Крускан ақындары: 18 ғасыр соңының поэзиясы және әдебиеттік даулары
Далла Крускан ақындары: 18 ғ. Еуропа поэзиясы, Роберт Мерри негізін қалауы, ағылшын-итальян ынтымақтастығы, поэзияны жаңару туралы көзқарас.
-
Рузанте: Венециялық актер және драматург өмірі
Итальян актері Рузанте (Анджело Беолко) – 16 ғасырдағы Венециялық комедия шебері. Шаруа өмірін көркем бейнелейтін пьесаларымен танымал. Биографиясы, шығармашылығы.
-
Падуядағы "Жанатын Академия" және "Нымды Академия" тарихы
Падуяның «Жанатын Академиясы» (1540-1545) – Италия Ренессансының маңызды философтық-әдеби орталығы. Негізгі мүшелері, мақсаты мен тарихы туралы ақпарат.
-
Итальян Ренессансының ұлы ақыны Гаспара Стампа
Гаспара Стампа: Итальян Ренессансының ең ұлы ақыны, өлеңдерімен танымал. Өмірі, шығармашылығы, отбасы тарихы туралы ақпарат.
-
XIII ғасыр итальян ақыны Джакомо да Лентини
Жакомо да Лентини – 13 ғасырдағы итальян ақыны, Сицилия мектебінің өкілі. Ол сонеттің авторы ретінде танымал, сонымен қатар император сарайында нотариус қызметін атқарған.
-
Итальян Ренессансының заңгері: Просперо Фариначчи өмірі мен қызметі
Просперо Фариначчи (1554-1618): Итальянский юрист эпохи Возрождения, автор трактата по уголовному праву. Защищал Беатриче Ченчи, известен суровостью приговоров.
-
Арбэреш ақыны Джулио Варибобаның өмірі мен шығармашылығы
Джулио Варибоба – арбэрэш ақыны, албан тіліндегі әдебиетке үлкен үлес қосып, 1725-1788 ж. өмір сүрген. Корсини семинариясының түлегі, дін қызметкері.
-
Лодовико Дольче: Венециялық гуманист және сурет теориясының шебері
Лодовико Дольче (1508/10-1568) – италияндық жазушы, сурет теориясының маманы. «Сурет туралы әңгіме» еңбегімен танымал, Тицианның досы болған.
-
Apostolo Zeno
-
Antonio Veneziano (poet)
-
Petru Fudduni
-
Antonio Beccadelli (poet)
-
Tullia d'Aragona
-
Giulio Cesare Brancaccio