Патенттік құқықтағы өнертабысшы туралы түсінік

Кіріспе

Патенттік құқықтағы ұғым

Патенттік құқықта өнертапқыш – патентке қолданылатын өнертабыстың талаптарына үлес қосатын адам немесе АҚШ патенттік құқығында бірнеше адам. Алайда, кейбір патенттік құқық жүйелерінде, мысалы, Еуропалық патенттік конвенцияда (ЕПК) және оның сот шешімдерінде, нақты кімнің өнертапқыш екендігін анықтап беру үшін нақты анықтама қарастырылмаған. Анықтама Еуропа елдері арасында сәл өзгеше болуы мүмкін. Еуропалық патенттік құқық бойынша өнертабыс, әдетте, патенттеу критерийі болып есептелмейді. АҚШ сот практикасына сәйкес, өнертапқыш – өнертапқыштық процеске "интеллектуалды басымдық" танытқан адам, оны тәжірибеге енгізуге көмектескен адам ғана емес. Өнертапқыштық патенттік өтінімдегі талаптармен байланысты болғандықтан, патенттік құқық бойынша өнертапқыштың кім екенін анықтау кейде қиынға соғуы мүмкін. Шындығында, патенттік өтінімді қарау барысында, талаптар жойылғанда немесе өзгертілгенде өнертапқыштық өзгеріп қалуы мүмкін. "Бірлескен өнертапқыштар" немесе "қосымша өнертапқыштар" бірнеше өнертапқыштардың өнертапқыштық еңбегінің нәтижесінде туындаған патенттелген өнертабыс болған жағдайда болады. Тіпті бір өнертапқыш жұмыстың көп бөлігіне үлес қосқан жағдайда да бірлескен өнертапқыштар болуы мүмкін. Егер келісімшарт немесе лицензия болмаса, өнертапқыштар – берілген патенттегі құқықтарға ие болатын адамдар. Өнертапқыш мәртебесі тараптардың өнертабысты пайдалану мүмкіндігін айқын өзгертеді.

Еуропалық патент конвенциясы

Еуропалық патенттік конвенция (ЕПК) бойынша, белгілі бір өнертабыстың өнертапқышын анықтау теориялық тұрғыдан өте маңызды, себебі «еуропалық патентке құқық өнертапқышқа немесе оның құқық мұрагеріне тиесілі» және бірінші болып өтініш беру принципі қолданылады. Бірақ практикада Еуропалық патенттік кеңсе (ЕПК) ұсынылған өнертапқыштың шын мәнінде өнертапқыш екенін тексермейді. Шындығында, «[ЕПК] алдындағы іс жүргізу кезінде өтінім беруші еуропалық патентке құқықтарды пайдалануға құқылы деп есептеледі». Еуропалық патент беру құқығына қатысты сот ісін құзыретті ұлттық сотқа беру керек. Құзыреттілік «Еуропалық патент беру құқығын тану және сот шешімдерін мойындау жөніндегі хаттамаға» немесе қысқаша «Тану жөніндегі хаттамаға» сәйкес анықталады. Ұлттық сот өтінім берушінің еуропалық патент алуға құқығы жоқ деп шешкен жағдайда, тиісті рәсім қолданылады. АҚШ патенттік заңынан өзгеше, еуропалық патентке өтінім берушінің өнертапқыш болуы міндетті емес. Еуропалық патентке құқық өтінімді беру алдында заңды түрде берілуі мүмкін, мысалы, шарт арқылы, мұрагерлік бойынша немесе қолданыстағы ұлттық заңнамада белгіленген «қызметкердің құқықтары» арқасында. ЕПК өнертапқыштың анықталуының дұрыстығын тексермейді. Өнертапқыш еуропалық патенттік өтінімде және еуропалық патенттік сипаттамада өзінің аты-жөнінің жазылуынан бас тартуға құқылы. Еуропалық патенттік заң бойынша, өнертабыстық дәстүрлі түрде патентке қабілеттілік критерийі ретінде қарастырылмайды, АҚШ патенттік заңынан айырмашылығы. Дегенмен, өнертабыстық Еуропада патентке қабілеттілікке қатысты маңызды болуы мүмкін, бірақ тек шектеулі жағдайларда. Егер ақпарат еуропалық патенттік өтінімді беру күніне дейінгі алты ай ішінде жарияланса, және бұл жариялау өтінім берушіге немесе оның заңды алдыңғысына қатысты анық әрекетсіздік немесе оның салдарынан болған жағдайда, онда ол ескерілмейді. Осылайша, өнертапқыштың тұлғасы (көбінесе өтінім беруші немесе оның заңды алдыңғысы) маңызды рөл атқарады.

Under the European Patent Convention (EPC), identifying the inventor of a given invention is theoretically very important since "[t]he right to a European patent ( ) belong[s] to the inventor or his successor in title", according to the first to file principle. In practice however, the European Patent Office (EPO) never investigates whether the proposed inventor is indeed the true inventor. Indeed, "[f]or the purposes of proceedings before the [EPO], the applicant shall be deemed to be entitled to exercise the right to the European patent". Court actions relating to the entitlement to the grant of a European patent must be brought before the national court which has the jurisdiction. The jurisdiction is determined in conformance with the "Protocol on Jurisdiction and the Recognition of Decisions in respect of the Right to the Grant of a European Patent" or, in short, the "Protocol on Recognition". Once a final decision is issued by a national court adjudging that the applicant is not entitled to the grant of a European patent, the procedure according to is applicable. In contrast with U. S. patent law, the applicant for a European patent need not be the inventor. The right to the European patent may validly be transferred before the filing of the application, e. g. by contract, by inheritance, or as a consequence of the "employee's rights" as determined by the applicable national law. The EPO does not verify the accuracy of the designation of the inventor. The inventor may waive its right to be mentioned as such in the European patent application and European patent specification. Inventorship is traditionally not classified as a patentability criterion under European patent law, in contrast with U. S. patent law. However, inventorship can be relevant to patentability in Europe, although in only a limited way. Where a disclosure is made within 6 months preceding the filing date of a European patent application, the disclosure is not taken into consideration if it was due to, or in consequence of, an evident abuse in relation to the applicant or his legal predecessor. Thus the identity of the inventor (who is often the applicant, or their legal predecessor) can be of vital importance.

Америка Құрама Штаттары

Америка Құрама Штаттарында, Лихи-Смит Америкалық өнертабыстар туралы заңға (AIA) дейін, өнертапқыш немесе бірлескен өнертапқыштар өтініш берушілер ретінде тіркелуге міндетті болды. Дегенмен, AIA бойынша бұл енді жалғыз нұсқа емес. Патенттің өнертапқыштардың атына берілуі керек деген талап АҚШ Конституциясының зияткерлік меншік туралы бабынан туындайды: Конгресс ғылым мен пайдалы өнердің дамуын ілгерілету үшін авторлар мен өнертапқыштарға олардың жазбалары мен жаңалықтарына белгілі бір мерзімге эксклюзивті құқық беруге билік етеді. (көтеріліс қойылды) Өнертапқыш – патенттің кем дегенде бір талабын ойлап тапқан (және оны іске асыруға үлес қосқан) тарап. Соттар «өнертабысты кім ойлап тапты» деген сұрақ – «өнертабыс жасаудың түйінді мәселесі» екенін түсіндіреді. Соттар өнертабыстың көбінесе жеке адамның еңбегі еместігін мойындайды. Сондықтан, өнертабысқа қатысты идея мен «интеллектуалдық басымдық» маңызды, ал «іске асыру, өзінен-өзі, маңызсыз». Өнертапқыш болу үшін идеяға үлес қосу қажет. Мысалы, 1991 жылы Public Citizen тұтынушылар тобы АИТВ-ға қарсы антиретровирустық препарат АЗТ-ны қолдануға патент иелерін сотқа берді. Арыз берушілер Ұлттық денсаулық сақтау институтында (NIH) патентке қатысты мәселеге үлес қосқан бірнеше адамның «өнертапқыштар» ретінде тіркелмегенін мәлімдеді. Даулы жағдайда, соттар түпнұсқа патенттің жарамды екеніне шешім шығарды және NIH зерттеушілерін жұмыстан шығаруда қателік болмады, олардың жұмысы тек өнертабысты «растады». Жалпы, идея – «шығармашылық актінің ақыл-ой бөлігінің толық орындалуы» және «өнертапқыш санасында толық және жұмыс істейтін өнертабыстың нақты және тұрақты идеясының қалыптасуы, одан кейін оны тәжірибеде қолдану» (көтеріліс қойылды). Егер тәжірибе нәтижесінде өзгерістер туындаса, идея көбінесе «нақты және тұрақты» немесе «толық» болмайды. Бұл жағдайда «нақты және тұрақты» идеяны қалыптастыруға үлес қосқан басқа адамдар – бірлескен өнертапқыштар. Өнертапқыштарды атау патенттің жарамдылығы үшін өте маңызды. Дұрыс емес ниетпен өнертапқыштарды атамау немесе дұрыс емес анықтау патенттің жарамсыз деп танылуына немесе әділетсіз мінез-құлық үшін күшін жоюына әкелуі мүмкін. Әдетте, соттар келіспеушілік болмаған жағдайда, тіркелген өнертапқыштарды өнертапқыштар деп есептейді. Өнертапқыш АҚШ патенінде көрсетілмеуге құқылы емес, тіпті патенттік өтінім жарияланғанға дейін берілген болса да. Патенттегі құқықтарды беру патенттің кімге берілгенін өзгертпейді. Шын мәнінде, патент берілгенге дейін ғана патент иеленушіге тең мүдде пайда болады, содан кейін заңды мүдде автоматты түрде ауысады. Егер өнертапқыш қайтыс болса, ақыл-есінен айырылса немесе басқа да заңды түрде әрекет етуге қабілетсіз болса, өтінімді орындаудан бас тартса немесе табылмаса, өтінімді өнертапқыштан басқа біреу де жасай алады. Қатыстырылмаған өнертапқыш өнертапқыштар тізіміне өз атын қосу үшін сотқа шағымдануы мүмкін. Мұндай жағдайлар университеттерде жиі кездеседі: мысалы, Chou v University of Chicago және Olusegun Falana v. Kent State University және Alexander J. Seed. 2019-2020 жылдары USPTO жасанды интеллект машинасы өнертапқыш бола ала ма деген мәселемен күресті. Жақындағы патенттік өтінімде USPTO жасанды интеллект машиналарын өнертапқыштар ретінде қабылдамады, бірақ сонымен қатар жұртшылықтан пікірлер сұрады. Америка зияткерлік меншік заң қауымдастығы мәселе жақсырақ түсінілгенше заңға өзгерістер енгізуге қарсы, бірақ басқалары Конгресс мәселені қарағанша, тиісті ақпаратты жинау үшін уақытша шаралар қабылдауды ұсынды.

In the United States, before the Leahy Smith America Invents Act (AIA), the inventor or joint inventors had to be named as the applicants. However, under the AIA, that is no longer the only option. This requirement that a patent be issued in the name of the inventors is derived from the intellectual property clause of the United States Constitution:
The Congress shall have power . To promote the progress of science and useful arts, by securing for limited times to authors and inventors the exclusive right to their respective writings and discoveries. (emphasis added)

An inventor is a party who conceived (not just contributed to the reduction to practice) at least one claim to a patent. The courts explain that "[t]he threshold question" of inventorship is "who conceived the invention." Courts recognize that invention is rarely a solitary endeavor. Therefore, conception and "intellectual domination" over an invention is important and "reduction to practice, per se, is irrelevant. One must contribute to the conception to be an inventor." For example, in 1991, consumer group Public Citizen sued the owners of the patent for use of the anti retroviral compound AZT against HIV Aids, Burroughs Wellcome. The plaintiffs claimed that several persons at the National Institutes of Health (NIH) who had contributed to the patentable subject matter were not named as "inventors." Controversially, the courts ultimately ruled that the original patent was valid, and no error had been made in excluding the NIH researchers whose work only 'confirmed' the invention. Generally, conception is "the complete performance of the mental part of the inventive act", and "the formation in the mind of the inventor of a definite and permanent idea of the complete and operative invention as it is thereafter to be applied in practice " (emphasis added). An idea is usually not "definite and permanent" or "complete" where changes result from experimentation. In this case, other individuals who contribute to the formation of the "definite and permanent" idea are co inventors. The naming of inventors is very important for the validity of the patent. Failing to name, or incorrectly identifying inventors, with deceptive intent, can result in a patent being held invalid or unenforceable for inequitable conduct. Ordinarily, the courts presume the named inventors are the inventors so long as there is no disagreement. An inventor cannot opt out from being mentioned as such in a U. S. patent, even if the patent application was assigned before publication. Assignment of rights in a patent does not alter to whom the patent is actually issued. In fact, an assignee may only have an equitable interest in the patent until it is issued and then legal interest would transfer automatically. If the inventor is dead, insane, or otherwise legally incapacitated, refuses to execute an application, or cannot be found, an application may be made by someone other than the inventor. An omitted inventor can file lawsuit to have his/her name added to the list of the inventors. Such cases arise very often in Universities: see, for example, Chou v University of Chicago and Olusegun Falana v. Kent State University and Alexander J. Seed. In 2019 2020, the USPTO has grappled with the question of whether an artificial intelligence machine can be an inventor. In a recent patent application, the USPTO rejected artificial intelligence machines as inventors, but has also sought comments from the public. The American Intellectual Property Law Association has come out against a change in the law until the topic is better understood, but others have suggested temporary measures to collect relevant information until Congress takes up the issue.

Өнертапқыштардың сыйақысы

Өнертапқыш патент алғаны үшін әртүрлі жолдармен сыйақы ала алады. Өнертапқыш патенттелген өнімді патент арқылы құрылған монополияның қорғауымен нарыққа шығаруға құқылы. Өнертапқыш патентті басқа бір ұйымға бастапқы төлем, тұрақты роялти немесе басқа да сыйлықтар түрінде лицензиялай алады. Сондай-ақ, өнертапқыш патентті толығымен сатуға да құқылы. Мысалы, Генри Вудворд алғашқы шамның АҚШ патентын Томас Эдисонға сатқан, ол оны коммерциялық сәтті өнімге айналдырған. Компанияның қызметкері болып табылатын өнертапқыштар, әдетте, өздерінің патенттік құқықтарын жұмыс істейтін компанияға сатады немесе тапсырады. Олардың алатын сыйақы мөлшері юрисдикцияға қарай өзгеше болуы мүмкін және бұрынғы еңбек шартымен байланысты болуы мүмкін. Мысалы, Жапонияның патент заңына сәйкес, қызметкер өнертабысы үшін "нақты ақы" алуға құқылы. 2006 жылы Hitachi компаниясы коммерциялық құнды өнертабысы үшін бір қызметкерге 1,6 миллион АҚШ доллары төлеуге міндеттелді. Алайда, АҚШ-та қызметкер ешқандай қосымша сыйақысыз өнертабысқа құқықтарды беруге міндетті болуы мүмкін. Германияда қызметкерлердің өнертабыстары туралы заң бар, ол өнертабысқа құқықтарды жұмыс берушіге беруге қатысты қатаң ережелерді қамтиды. Бұл заң сонымен қатар қызметкерлерге жасаған өнертабыстары үшін міндетті сыйақы төлеуді көздейді. Бұл сыйақыдан алдын ала, яғни жұмыс берушіге өнертабыс туралы хабарламай тұрып бас тартуға болмайды.