АҚШ Әскери-теңіз күштерінің «Аннаполис» канонерлік кемесі

Кіріспе

АҚШ Әскери-теңіз күштерінің канонерлік қайығы

Бірінші USS Annapolis (PG 10/IX 1) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің канонерлік қайығы. Ол Мэриленд штатының Аннаполис қаласының құрметіне аталған. Annapolis кемесі 1896 жылдың 18 сәуірінде Нью-Джерси штатының Элизабетпорт қаласында Льюис Никсон және оның кеме құрылысы бойынша басқарушысы Артур Леопольд Буш жасаған. Кеме 1896 жылдың 23 желтоқсаны күні суға түсірілді, оның құрметті қонағы капитан Теодорис Портердің қызы – Джорджия Портер болды. 1897 жылдың 20 шілдесінде Нью-Йоркте капитан Джон Дж. Ханкер басқаруымен кемеге тапсырыс берілді.

Испан-Америкалық соғыс

Қарулы қайық іске қосылғаннан кейін, ол шығыс жағалауында және Кариб теңізінде оқу-жаттығу миссияларын орындады. 1898 жылдың наурыз айында ол Солтүстік Атлантика флотына бекітілді. Сәуір айына қарай, АҚШ Кубадағы жағдайға байланысты Испаниямен соғысқа қадам басып жатты. 18 сәуірде соғыс кемесі Флорида жағалауына жол тартты, Нью-Йорктен шықты. Ол 25-і күні Ки-Вестке жетті, сол күні президент Уильям Маккинли Конгрестің бірлескен қаулысына қол қойды, ол АҚШ пен Испания арасындағы соғыс күйінің 21-інен бастап болғанын ресми түсіндірді. Ол Ки-Весттен Порт-Тампаға және кері сапар жасап, 2 мамырда Гавананың блокадасына қосылды. Ол онда 19 күн бойы болды. 8 мамырда ол «Мейфлауэрге» Юкатаннан Гаванаға балық жүгімен келе жатқан испандық «Сантьяго Апостол» кемесін ұстауға көмектесті. Бұл сапардың қалған бөлігі көбінесе ресми түрде өтті, ал «Аннаполис» 21 мамырда Куба суларынан шықты. Ол сегіз күнді Ки-Вестте және екі аптаны Порт-Тампада өткізді, содан кейін 22 маусымда Дайкиридегі блокадаға қайта қосылды. Келесі күні қарулы қайық Гуантанамо шығанағына көшті. 29 маусымда, Гуантанамо шығанағында торпедалық қайық «Эрикссон» және крейсер «Марблхедпен» бірге, «Аннаполис» оларға британдық «Адула» бу кемесін ұстауға көмектесті. 13 шілдеде ол Гуантанамо шығанағы аймағынан Кубаның солтүстік-шығыс жағалауындағы Баракоаға барлау сапарына шықты. Баракоада 15-і күні ол достық кубалықтар тобымен кеңесті және қаланың шығыс жағына жақын жаудың жағалау артиллериясымен қысқаша атысқа түсті. Ол сол күні Баракоадан шығып, 16-сы күні Гуантанамоға қайта оралды. 18-і күні ол Баракоадан солтүстік-шығыс жағалау бойында шамамен 90 миль (145 км) қашықтықта орналасқан Нипе шығанағын басып алуға көмектесуге бұйрық алды. 21-і күні «Уасп», «Лейден» және «Топека» шығанаққа кіргеннен кейін «Аннаполис» белгілі мина өрісінен сәтті өтті. Ішінде төрт американдық кеме шығанақтың ішінде тұрған испандық шлюп «Хорхе Хуанды» анықтады. Шапшаң атыс алмасудан кейін американдықтар Нипе шығанағы шайқасында испандық соғыс кемесін жеңіп, ол суға батуын бастады. «Аннаполис» және қалған үш кеме Нипе шығанағының жағалауын толық басып алу және шығанақтың өзінен миналарды жою жұмыстарына кірісті. Қарулы қайық 22 шілдеде Нипе шығанағынан шығып, Пуэрто-Рикоға бағыт алды, онда ол 30-ы күні Понсе қаласын басып алуға көмектесті. Соғыстың қалған бөлігінде ол Пуэрто-Рикода қызмет етті, 12 тамыздағы келісімге дейін тамыз айының бірінші аптасының соңында Данияның Батыс Үндістандағы Сент-Томасқа бір сапар жасады.

Following commissioning, the gunboat operated along the east coast and in the Caribbean Sea engaged in training missions. In March 1898, she was assigned to the North Atlantic Fleet. By April, the U. S. was on the verge of war with Spain over conditions in Cuba. On 18 April, the warship departed New York on her way to the Florida coast. She arrived at Key West on the 25th, the day on which President William McKinley signed a joint resolution of Congress that formalized the fact that a state of war had existed between the U. S. and Spain since the 21st. She made a round trip voyage from Key West to Port Tampa and back before joining the blockade off Havana on 2 May. She remained there for 19 days. On 8 May, she assisted Mayflower in capturing the Spanish sailing vessel Santiago Apostol, bound from Yucatan to Havana with a cargo of fish. The remainder of that tour passed more or less routinely, and Annapolis retired from Cuban waters on 21 May. She spent eight days at Key West and two weeks at Port Tampa before rejoining the blockade at Daiquiri on 22 June. The following day, the gunboat moved to Guantánamo Bay. On 29 June, while she was on station at Guantánamo Bay with the torpedo boat Ericsson and cruiser Marblehead, Annapolis she assisted those ships in the capture of the British steamer Adula. On 13 July, she left the Guantánamo Bay area to make a reconnaissance visit to Baracoa on Cuba's northeastern coast. While at Baracoa on the 15th, she conferred with a group of friendly Cubans and engaged in a brief gun duel with an enemy shore battery near the eastern end of the town. She departed Baracoa that same day and resumed duty at Guantánamo Bay on the 16th. On the 18th, she received orders to help capture Nipe Bay located about 90 mile (145 km) up the northeastern coast from Baracoa. Following Wasp, Leyden, and Topeka into the bay on the 21st, Annapolis successfully passed through a known minefield. Inside, the four American ships discovered the Spanish sloop Jorge Juan lying at anchor inside the bay. After a brisk exchange of fire, the Americans bested the Spanish warship in the resulting Battle of Nipe Bay, and she began to sink. Annapolis and the three other ships set about the tasks of completing the capture of the Nipe Bay littoral and removing the mines from the bay itself. The gunboat departed Nipe Bay on 22 July and set a course for Puerto Rico where she assisted the Army in the capture of the city of Ponce on the 30th. For the remainder of the war, she served at Puerto Rico, making one voyage from that island to St. Thomas in the Danish West Indies at the end of the first week in August just before the armistice of 12 August.

Соғыстан кейінгі жұмылдыру

24 тамызда ол Пуэрто-Рикодан шығып, Ки-Вест арқылы Жаңа Англия жағалауына бет алды, онда Ньюпорт (Род-Айленд штаты), Портсмут (Нью-Гэмпшир штаты) және Нью-Йорк қаласын аралады. Қазан айының соңында канонерлік қайық Вест-Индияға қайтып, келесі алты ай бойы сол аймақта теңіз саяхаты жасады. 1899 жылдың сәуір айының соңында «Аннаполис» Жаңа Англия жағалауына оралды және келесі төрт ай бойы шығыс жағалауда жұмыс істеді. 5 қыркүйекте ол Вирджиния штатының Норфолк қаласында қызметтен босатылды. 1900 жылдың 14 қарашасында қайтадан қызметке кірісті. 1900 жылдың желтоқсан айының соңында «Хэмптон Роудс»тан шығып, Қиыр Шығысқа қарай жол тартты. Атлант мұхиты, Жерорта теңізі, Суэц каналы және Үнді мұхиты арқылы өтіп, 1901 жылдың 24 сәуірінде соғыс кемесі Филиппиннің Кавите қаласына жетті. Ол келесі үш жыл бойы Қиыр Шығыста болды. Оның қызметінің басым бөлігі Филиппин аралдарында өтті. Патрульдеу жүргізді, аралдар арасында жолаушылар мен пошта тасымалдады және Филиппин-Америка соғысының алғашқы кезеңінде армияға көмек көрсетті. Сондай-ақ, ол аралдардың гидрографиялық зерттеулеріне белсенді қатысты. 1903 жылдың жазы мен күзінде ол Американың Қиыр Шығыс флотына қосылып, Қытай және Жапония суларына саяхат жасады. Бұл сапар барысында ол Қытайдағы Шефу мен Шанхайға, Жапониядағы Кобе мен Йокогамаға және Формоза аралындағы Тамсуиге барып, 19 қарашада Кавитеге оралды. Кеме үш ай Филиппинде жұмыс істеді, бірақ 1904 жылдың ақпан айының соңында бір айға Шанхайға қайта оралды. 30 наурыздан 8 мамырға дейін қытайлық сулардағы нысананы алу жаттығуларынан кейін «Аннаполис» Филиппинге қайта оралып, 13 мамырда Кавитеге жетті. Алайда, ол онда ұзақ қалған жоқ, өйткені 2 маусымда Кавиттен қайта шығып, Йокогама арқылы АҚШ-қа қайта оралды. «Аннаполис» сол жазда Калифорнияның Маре аралына жетіп, қызметтен босатылды және ондағы әскери-теңіз кемежайына күрделі жөндеуге түсті. 1907 жылдың 25 наурызында ол қайтадан қызметке кірісті, командалық құрамы Льюис Дж. Кларк болды, 5 сәуірде Сан-Францискодан Хавай арқылы Америка Самоасына қарай бет алды. Канонерлік қайық 22 мамырда Самоадағы Тутуилаға келді және станциялық кеме ретінде қызмет атқара бастады. Ол бұл міндеттерді 1911 жылдың 9 қыркүйегіне дейін орындады, содан кейін Паго-Пагодан үйіне оралды. Соғыс кемесі оралғанда Гонолулуға тоқтады, 9 қазанда Сан-Францискоға келді және сол күні Маре аралы әскери-теңіз кемежайына кірді. 1911 жылдың 16 желтоқсанында канонерлік қайық қайтадан қызметтен босатылды. «Аннаполис» 1912 жылдың 1 мамырында қайтадан қызметке кірісті, командалық құрамы Уоррен Терхун болды. Мамыр айында әскери кеме оңтүстікке қарай Калифорния штатының Сан-Диего қаласына қарай қозғалды, ол 21-сі күні шығып, Орталық Америка жағалауына бет алды. 13 маусымда Никарагуа жағалауындағы Коринт қаласына келді. Орталық Америка республикасындағы жағдай 1900 жылдары тұрақсыз болған, бірақ 1910 жылдан кейін үш топтың билік үшін күрескенде жағдай нашарлай түсті. 1912 жылдың жазында америкалықтардың қолдауымен демократиялық жолмен сайланған генерал Мануэль Эстрада Кабрера биліктен шеттетілді. Оның орынбасары – президент Адольфо Диас оның міндеттерін қабылдады, бірақ шілде айының соңында Никарагуада толыққанды азаматтық соғыс басталды. «Аннаполис» Гондурас, Сальвадор және Гватемала жағалауларындағы алты апталық саяхаттан кейін 1 тамызда Коринт аймағына оралды. Канонерлік қайық келесі төрт ай бойы Коринтте болды, аралықта американдықтардың өмірі мен мүлкін қорғау және американдықтар орналасқан аймақтарда тәртіпті қалпына келтіру үшін жағаға десанттық топтарды жіберді. 9 желтоқсанда ол Никарагуа суларынан Сан-Францискоға қайтып, Акаджутла (Сальвадор) және Сан-Диего қалаларында тоқтағаннан кейін 30 желтоқсанда келді. Сол күні әскери кеме жөндеу жұмыстары үшін Маре аралындағы әскери-теңіз кемежайына кірді. 1913 жылдың қаңтар айында жөндеу жұмыстары аяқталып, 20-сы күні теңізге қайта оралды. Канонерлік қайық Сан-Диегода 16 күн тоқтады, содан кейін 7 ақпанда Орталық Америка суларына сапарды жалғастырды. «Аннаполис» 17 ақпанда Гондурастың Амапала қаласына келді және 9 наурызға дейін сонда қалды. 9-10 наурызда Фонсека шығанағына және Никарагуадағы Петосиге қысқа сапардан кейін, ол 10-да Амапалаға оралды және 23 сәуірге дейін сол жерде қалды. Сол кезде ол Гондурас жағалауынан Мексикаға қарай бет алды, онда бірінен соң бірі болған төңкерістер алдымен Порфирио Диазды, содан кейін оның орнын басқан Франсиско Мадероны құлатты. Генерал Викториано Хуерта биліктің тізгінін басып алды, бірақ басқалар – атап айтқанда Венустиано Карранса, Эмилиано Сапата, Альваро Обрегон және Франсиско «Панчо» Вилла – оның билікті узурпациялауына қарсы шығып, Мексикадағы қақтығысты күшейте түсті. Келесі алты жыл бойы «Аннаполис» мексикалық жағалауды патрульдеді, жағдайды зерттеді, американдық мүдделерді қорғады және американдық босқындарға көмектесті. Ол мексикалық жағалау бойында көп уақыт өткізді, бірақ жөндеу, жабдықтау және оқу үшін мерзімік түрде Калифорнияға оралды. 1918 жылдың маусымында ол Панама каналы арқылы өтіп, Луизиана штатының Нью-Орлеан қаласында американдық патрульдеу қызметін бастады. Мексика шығанағының суларында 1919 жылдың 25 сәуіріне дейін жүзіп, содан кейін американдық патрульдеуден босатылды. Мамыр айының басында Нью-Орлеаннан шығып, сол айдың соңында Сан-Диегоға келді. 1 шілдеде «Аннаполис» Маре аралы әскери-теңіз кемежайында қызметтен босатылды. 1920 жылдың басында канонерлік қайық Филадельфияға (Пенсильвания штаты) буксирленді, онда 1 сәуірде Пенсильвания теңіз мектебіне берілді. Ол келесі 20 жыл бойы мектеп кемесі ретінде, шартты түрде пайдаланылды. 1915 жылдың 21 қыркүйегінде, Бермудадағы Империялық бекініс колониясының жанында (онда ол Корольдік теңіз кемежайында орналасқан) жатқанда, Корольдік теңіз күштерінің крейсері HMS Orion, АҚШ консулының көмек сұрауына жауап ретінде, «Аннаполис»тің орнына бет алды, ол Бермудадан 400 шақырым қашықтықта, 35 градус солтүстік ендікте және 54 градус батыс бойламында болды. «Аннаполис»тегі кадет Роберт Хью Квиннға аппендицитке байланысты дереу операция жасау қажет болды және «Аннаполис»тің 7 теңіз шақырымдық жылдамдығы оның Бермудаға уақытында жетуіне мүмкіндік бермейтін еді. Екі кеме 22 қыркүйектің сағат 08:58-іне дейін бір-бірін көріп тұрды. «Аннаполис»тің капитаны Хайнс «Орион»ның капитаны HRG Кинаханмен кездесу үшін «Орионға» көшкеннен кейін, «Орион» 10:38-де Бермудаға қарай жол тартты, американдық кадетті алып, түнгі уақытта «Narrows» арнасынан өтіп, 23 қыркүйектің сағат 02:46-сында кемежайға жетті, содан кейін Квинн Корольдік теңіз ауруханасына жеткізілді.

On 24 August, she departed Puerto Rico and proceeded—via Key West—to the New England coast where she visited Newport, Rhode Island; Portsmouth, New Hampshire; and New York City. Late in October, the gunboat headed back to the West Indies where she cruised for the next six months. Annapolis returned to the New England coast late in April 1899 and operated along the eastern seaboard for the next four months. On 5 September, she was placed out of commission at Norfolk, Virginia. She was recommissioned on 14 November 1900, Lieutenant Commander Karl Rohrer in command. At the end of December 1900, she departed Hampton Roads, bound for the Far East. Steaming via the Atlantic Ocean, the Mediterranean Sea, the Suez Canal, and the Indian Ocean, the warship arrived at Cavite in the Philippines on 24 April 1901. She remained in the Far East for the next three years. For the most part, the Philippine Islands constituted her sphere of operations. She conducted patrols, carried passengers and mail among the islands, and supported the Army during the first stage of the Philippine–American War. She also participated extensively in the hydrographic surveys made of the islands. In the summer and fall of 1903, she joined American's Far Eastern fleet for a cruise to Chinese and Japanese waters. During that voyage, she visited Chefoo and Shanghai in China, Kobe and Yokohama in Japan and Tamsui on the island of Formosa before returning to Cavite on 19 November. The gunboat operated in the Philippines for the next three months, but late in February 1904, she returned to Shanghai for a month. After a week of target practice in Chinese waters from 30 March 8 May, Annapolis headed back to the Philippines, arriving in Cavite on 13 May. However, her stay was brief because she departed Cavite again on 2 June and shaped a course via Yokohama back to the U. S.

Annapolis reached Mare Island, California, later that summer, was decommissioned, and entered the navy yard there for extensive repairs. She was placed back in commission on 25 March 1907, Lt. Cdr. Lewis J. Clark in command, and departed San Francisco, California, on 5 April bound—via Hawaii—for American Samoa. The gunboat arrived at Tutuila, Samoa on 22 May and began duty as station ship. She discharged those duties until 9 September 1911, when she departed Pago Pago to return home. The warship made a stop at Honolulu on the way back, arrived at San Francisco on 9 October, and entered the Mare Island Navy Yard later that day. The gunboat was decommissioned once more on 16 December 1911. Annapolis remained at Mare Island until recommissioned on 1 May 1912, Cdr. Warren J. Terhune in command. Sometime in May, the warship moved south to San Diego, California, whence she departed the 21st and headed for the coast of Central America. She arrived at Corinto—off the coast of Nicaragua—on 13 June. Conditions in that Central American republic had been unstable throughout the 1900s but, after 1910, became increasingly worse as three factions vied with each other for power. By the summer of 1912, General Manuel Estrada Cabrera—more or less democratically elected under American auspices—had been forced put of office. His vice president—Adolfo Diaz—took over his duties; but, by the end of July, full scale civil war raged in Nicaragua. Annapolis returned to the Corinto area on 1 August following a six week cruise along the coasts of Honduras, El Salvador and Guatemala. The gunboat remained at Corinto for the following four months, periodically sending landing parties ashore to protect Americans lives and property and to restore order in areas where Americans were located. On 9 December, she departed Nicaraguan waters to return to San Francisco where, after stops at Acajutla, El Salvador, and at San Diego, she arrived on 30 December. That same day, the warship entered the Mare Island Navy Yard for repairs. She completed repairs late in January 1913 and returned to sea on the 20th. The gunboat made a 16 day stop at San Diego before resuming her voyage to Central American waters on 7 February. Annapolis arrived at Amapala, Honduras on 17 February and remained there until 9 March. After a short cruise to the Gulf of Fonseca and to Petosi in Nicaragua on 9–10 March, she returned to Amapala on the 10th and remained there until 23 April. At that time, she departed the Honduran coast and headed for Mexico where successive coups had unseated first Porfirio Díaz and then his successor Francisco Madero. Gen. Victoriano Huerta seized the reins of government, but others—notably Venustiano Carranza, Emiliano Zapata, Álvaro Obregón, and Francisco "Pancho" Villa—contested his usurpation of power and generally added to the mayhem in Mexico. For the next six years, Annapolis patrolled the Mexican coast investigating conditions, protecting American interests, and assisting American refugees. She spent most of her time along the Mexican coast but returned periodically to California for repairs, provisions, and training. In June 1918, she moved through the Panama Canal to begin duty out of New Orleans, Louisiana, with the American Patrol. She cruised the waters of the Gulf of Mexico until 25 April 1919, at which time she was detached from the American Patrol. She departed New Orleans early in May and arrived in San Diego later that month. On 1 July, Annapolis was placed out of commission at the Mare Island Navy Yard. Early in 1920, the gunboat was towed to Philadelphia, Pennsylvania, where she was turned over to the Pennsylvania Nautical School on 1 April 1920. She served as a school ship, on a loan basis, for the next 20 years. At 1915 on the 21st of September, while exercising off the Imperial fortress colony of Bermuda (where she was based at the Royal Naval Dockyard), the Royal Navy cruiser HMS Orion was ordered, in response to a request from the United States Consul for assistance, to make its way towards the position of Annapolis, four hundred miles from Bermuda at 35 degrees North and 54 degrees West. Cadet Robert Hugh Quinn, aboard Annapolis, required an immediate operation for appendicitis and the 7 knot speed of Annapolis would not enable her to reach Bermuda in time. The two ships were in sight of each other by 0858 on the 22nd of September. After Captain Hines of the Annapolis went aboard Orion to meet with its captain, HRG Kinahan, Orion set off for Bermuda by 1038 with the American cadet, entering through the Narrows channel at night and arriving at the dockyard at 0246 on the 23rd of September, from where Quinn was delivered to the Royal Naval Hospital.

Тағдыр

17 шілдеде Әскери-теңіз күштері әріптік-сандық жіктеу жүйесін қабылдағанда, Аннаполис PG 10 деп белгіленді. 1940 жылдың 30 маусымында оның аты Әскери-теңіз кемелерінің тізілімінен өшіріліп, жарамсыз ету үшін Теңіз комиссиясына тапсырылды. Көп болжам бойынша, ол металлға тапсырылды.