Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қытай императоршасы Хуо Чэньцзюнь (б.з.д. 54 ж. қайтыс болды) – Батыс Хань әулетінің императоршасы болған. Ол император Сюаньның екінші әйелі еді. Оның әкесі Хуо Гуан, император Чжаоның регенті қызметін атқарған және император Сюаньның билігі кезінде, 68 жылдың сәуір айында қайтыс болғанға дейін өте ықпалды мемлекет қайраткері болды. Оның анасының аты Сиань еді.
Chinese empress
Huo Chengjun (died 54 BC) was an empress of the Chinese Western Han dynasty. She was the second wife of Emperor Xuan. Her father was the statesman Huo Guang, who served as regent for Emperor Zhao and who remained exceedingly powerful during Emperor Xuan's reign until his death in April 68 BC. Her mother's name was Xian .
Отбасылық негіздер
Ченджун Хуо Гуан мен Сиань ханымнан қашан туғаны белгісіз. Білгеніміз – ол өте зор билікке ие отбасында өсті, сондықтан көп жағдайда ол өзін және оны нағыз императорлық үйдің мүшесі деп санады. Ол жас кезінде жосықпен өмір сүруге үйренді, және бұл оның қызметшілерін жомарт сыйлықтармен марапаттау әдетінде көрінді. Оның Шангуан Цзе ұлы Шангуан Анға үйленген үлкен әпкесі болды; олардың қызы император Чжаоның зайып болды.
It is not known when Chengjun was born to Huo Guang and Lady Xian. What is known is that she grew up in a household with such great power that in many ways, it regarded itself and was regarded as the real imperial household. She became accustomed to luxury living when she was young, and part of that was manifested in her customs of rewarding her servants with great wealth. She had an older sister who married Shangguan An, a son of Shangguan Jie; their daughter became Emperor Zhao's wife.
Неке
74 жылы император Чжао 20 жасында қайтыс болды. Хуо бастапқыда өзінің немере інісі Чанъи ханзадасын жаңа император ретінде таңдады. Бірақ, ханзада Хэ император болуға лайық емес екенін көрсеткен соң, Хуо оны тақтан түсіріп, император Удың үлкен немересі және император Чжаоның туысы Лю Биньиді император етіп таңдады. Ол таққа отырғанда император Сюань Сюй Пинцзюньға үйленген еді, және ол Сюйді императорлық әйел етіп жариялады. Императрица тағайындау уақыты келгенде, шенеуніктер бұл Сиань ханымның тілегі екенін білгендіктен, император Сюань Хуо Чэнцзюньға үйленіп, оны императрица етіп жариялауын қалады. Император Сюань бұл ұсынысты тікелей қабылдамады, бірақ қарапайым халық болғандағы қанжарын табуға бұйрық берді. Шенеуніктер ишаратты түсініп, Сюй әйелді императрица етіп ұсынды, және ол 74 ж.б.д. соңында императрица болып жарияланды. Сиань ханым өз қызының императрица болуын қалағандықтан, оның тілегі орындалды. 71 жылы императрица Сюй жүкті болғанда Сиань ханым бір жоспар құрды. Ол императрица Сюйдің әйел дәрігері Ю Юянға, императрица босанғаннан кейін дәрі беру сылтавымен, оны улау үшін пара берді. Ю Юян солай істеді, және императрица Сюй босанғаннан кейін көп ұзамай қайтыс болды. Оның дәрігерлері императрицаға дұрыс қараған-қарамағанын анықтау үшін ұсталды. Сиань ханым алаңдап, Хуо Гуанға болған жайтты айтты, ал Хуо әйеліне қиянат етуге бармады, керісінше Ю Юянды босатуға қол қойды. 70 жылдың 17 сәуірінде император Сюань Хуо Чэнцзюньді императрица етіп тағайындады. Зәулім өмірге үйренген ол, сарай шығындары марқұм императрица Сюйдікінен әлдеқайда асып кетті. Ол өзінің қарындасы, Ұлы император жесір Шангуанмен жақсы қарым-қатынас орнатуға тырысты, бірақ олардың қарым-қатынасы Ұлы император жесір Шангуанның марқұм императрица Сюймен болған қарым-қатынасы сияқты жылы болмады, себебі Ұлы император жесір Шангуан императрица Хуоның мәртебесінен қорқып, сақтанды.
In 74 BC, Emperor Zhao died at age 20. Huo initially selected his nephew, Prince He of Changyi as the new emperor. However, after Prince He quickly showed his unsuitability to be an emperor, Huo removed him from the throne and selected a commoner, the great grandson of Emperor Wu and grandnephew of Emperor Zhao, Liu Bingyi , to be emperor, and he accepted the throne as Emperor Xuan. Emperor Xuan was already married to Xu Pingjun when he accepted the throne, and he created Xu an imperial consort. When it came time to create an empress, the officials, knowing that it was Lady Xian's wishes, largely wanted Emperor Xuan to marry Huo Chengjun and create her empress. Emperor Xuan did not explicitly reject this proposal, but issued an order to seek out the sword that he owned as a commoner. Getting the hint, the officials recommended Consort Xu as empress, and she was created as such late in 74 BC. Lady Xian would not be denied what she wanted—having her daughter as an empress. In 71 BC, Empress Xu was pregnant when Lady Xian came up with a plot. She bribed Empress Xu's female physician Yu Yuyan , under guise of giving Empress Xu medicine after she gave birth, to poison her. Chunyu did so, and Empress Xu died shortly after she gave birth. Her doctors were initially arrested to investigate whether they cared for the empress properly. Lady Xian, alarmed, informed Huo Guang what had actually happened, and Huo, not having the heart to turn in his wife, instead signed Chunyu's release. On 17 April 70 BC, Emperor Xuan created Huo Chengjun empress. Accustomed to luxury living, her palace expenditures far exceeded the late Empress Xu. She tried to maintain a good relationship with her niece, Grand Empress Dowager Shangguan, but their relationship appeared to be not as cordial as Grand Empress Dowager Shangguan's relationship with the late Empress Xu, because Grand Empress Dowager Shangguan was intimidated by Empress Huo's status as her aunt.
Көшіру және өлім
68 жылы сәуірде Хуо Гуан қайтыс болды. Император Сюань мен Ұлы Императрица Шаньгуань Хуоның жаназасына жеке қатысып, Хуо үшін ерекше кесене салдырды. Хуо қайтыс болғаннан кейін император Сюань, Хуо тірі кездегіден гөрі әлдеқайда көп жеке билікке ие болды. Дегенмен, Хуо ханшайымының ағасы Хуо Ю, немерелері Хуо Юн және Хуо Шан, сондай-ақ, күйеу балалары Фан Мингёу мен Дэн Гуанхан маңызды лауазымдарда қалды. 67 жылы мамыр айында император Сюань ханзада Шиді – марқұм император Сюйдің ұлын – мұрагер етіп жариялады және император Сюйдің әкесі Сюй Гуанханды Пиньэнь маркизі етіп тағайындады, бұл Хуо Гуан қарсы болған шара еді. Сиань ханым бұл жаңалықтан қатты таңырды, өйткені егер оның қызы кейін ұл туса, ол болашақ император емес, тек ханзада ғана бола алады. Сондықтан ол Хуо ханшайымына мұрагер ханзаданы өлтіруді бұйырды. Хуо ханшайымы бірнеше рет әрекет еткені айтылады, бірақ әр жолы сәтсіз аяқталды. Осы шақта император Хуолардың император Сюйді өлтіргені туралы қауесеттерді естіді, бұл оны Хуоларды биліктен шеттетуге, бірақ оларға әсерлі атақтар беруге итермеледі. 66 жылы Хуо әулеті император Сюйді өлтірді деген қауесеттер күшейгеннен кейін, Сиань ханым ұлы мен шөберелеріне император Сюйді өзі өлтіргенін мойындады. Императордың нақты дәлелдер тапса не істеуі мүмкін екенінен қорқып, Сиань ханым, оның ұлы, шөберелері және күйеу балалары императорды тақтан түсіру үшін құпия келісімге келді. Бірақ бұл құпия ашылып, Хуо әулетінің барлығы император Сюаньның бұйрығымен жазаланды. Император Сюань 17 қыркүйекте Хуо ханшайымын тақтан түсіру туралы жарлық шығарды, онда оның отбасының не істегеніне ешқандай сілтеме жасалмады, бірақ оны мұрагер ханзада Шиді улауға тырысқан деп айыптады. Ол пайдаланылмаған сарайда қамалды. 54 жылы оны одан да алыс сарайға жер аударуға дайындалып жатқанда, ол өзін-өзі өлтірді.
In April 68 BC, Huo Guang died. Emperor Xuan and Grand Empress Dowager Shangguan made the nearly unprecedented act of personally attending Huo's wake and built an impressive mausoleum for Huo. After Huo's death, Emperor Xuan assumed far more personal powers than he had during Huo's lifetime. Empress Huo's brother Huo Yu , nephews Huo Yun and Huo Shan , and brothers in law Fan Mingyou and Deng Guanghan remained in key posts, however. In May 67 BC, Emperor Xuan created Prince Shi—the late Empress Xu's son—crown prince, and created Empress Xu's father Xu Guanghan the Marquess of Ping'en—an action that Huo Guang had opposed. Lady Xian was shocked and displeased, because if her daughter were to have a son later, that son could only be a prince and not the future emperor. She instructed Empress Huo to murder the crown prince. Allegedly, Empress Huo did make multiple attempts to do so, but failed each time. Around this time, the emperor also heard rumors that the Huos had murdered Empress Xu, which led him to begin stripping the Huos of actual power, while giving them impressive titles. In 66 BC, after there had been increasing public rumors that the Huos had murdered Empress Xu, Lady Xian finally revealed to her son and grandnephews that she had, indeed, murdered Empress Xu. In fear of what the emperor might do if he had actual proof, Lady Xian, her son, her grandnephews, and her sons in law formed a conspiracy to depose the emperor. The conspiracy was discovered, and the entire Huo clan was executed by Emperor Xuan. Emperor Xuan then issued an edict deposing Empress Huo on 17 September, in which he made no reference to what her family allegedly did but accused her of trying to poison Crown Prince Shi. She was kept in an unused palace. In 54 BC, he was set to exile her to another even more distant palace, and she committed suicide.