Кіріспе
Сандор Клеган, «Ит» деген лақап атымен белгілі, – американдық автор Джордж Р. Р. Мартиннің «Мұз бен от әні» (A Song of Ice and Fire) атты фантастикалық романдары мен оның «Тәңірлер ойыны» телесериалындағы ойдан шығарылған кейіпкер. 1996 жылы жарық көрген «Тәңірлер ойыны» романында таныстырылған Сандор – Вестерос жеті патшалығынан шыққан Сер Грегор Клеганнің кіші інісі. Сандор король Жоффри Баратеонның жеке күзетшісі қызметін атқарады. Одан кейін ол Мартиннің «Патшалар қақтығысы» (1998), «Қылыштардың дауылы» (2000) және «Қарғалар тойы» (2005) романдарының беттерінде де пайда болды. Ағасы сияқты, Сандор да жеті патшалықтағы ең қатал және күшті жауынгерлердің бірі саналады. Оның бетінде бала кезінде ағасының бетін отқа тыққан кезде алған қорқынышты күйік іздері бар; содан бері ол отқа үрейленіп, ағасына деген жек көру сезімін сақтап келеді. Алғашқыда қатыгез және тағдырға мойынұсынушы болып көрінгенімен, кейіннен Санса мен Арья Старкпен араласу арқылы құрметті, мейірімді және қайырымды екенін көрсетеді. Сандорды HBO телесериалында шотланд актері Рори Макканн сомдады. Макканн сонымен қатар Blu-Ray нұсқаларындағы бонус материалдарда қолжетімді «Клеган үйінің тарихы мен аңыздары» анимациялық фильмін оқып береді.
Sandor Clegane, nicknamed the Hound, is a fictional character in the A Song of Ice and Fire series of fantasy novels by American author George R. R. Martin, and its television adaptation Game of Thrones. Introduced in 1996's A Game of Thrones, Sandor is the estranged younger brother of Ser Gregor Clegane, from the fictional Seven Kingdoms of Westeros. Sandor serves as King Joffrey Baratheon's personal bodyguard. He subsequently appeared in Martin's A Clash of Kings (1998), A Storm of Swords (2000), and A Feast for Crows (2005). Like his brother, Sandor is regarded as one of the fiercest and strongest fighters in the Seven Kingdoms. His face is marked by gruesome facial burns he received as a child when his brother shoved his face into a brazier; ever since he has retained a crippling fear of fire, as well as a fierce hatred for his brother. While initially appearing brutal and fatalistic, he later proves to be far more honorable, sympathetic and compassionate, particularly through his relationships with Sansa and Arya Stark. Sandor is portrayed by Scottish actor Rory McCann in the HBO television adaptation. McCann also narrates the animated "History and Lore" for House Clegane, available in the bonus material on the Blu Ray releases.
Қасиетті кейіпкердің сипаттамасы
Сандор Клеган, сондай-ақ "Ит" деп те аталады, Грегор Клеганның кіші інісі және Ланнистер үйінің қызметкері болған. Ол Вестеростағы ең қауіпті және дағдылы жауынгерлердің бірі саналды. Оның бойының ұзындығы (романда ол 6'8 дюйм, немесе 2 метрден астам, ал салмағы 300 фунттан асады, яғни 140 килограмм) және күші оны қадірлі тұлғаға айналдырады, бірақ ол тіпті ағасы Грегордай ірі емес. Оның сыртқы келбеті бала кезінде ағасы басын отқа тығып алғаннан қалған қорқынышты күйік іздерімен ерекшеленеді. Сондықтан Клеган оттан қорқады және ағасын жек көреді. Ол циник және рыцарьдық серттер мен олардың ар-ұяты кодексін сынайды, себебі Грегор – жамандыққа толы, адамгершілік пен мейірімнен мүлдем жұрдас, зорлау, қан төгіс және зорлық-зомбылықтан ләззат алатын қатыгез рыцарь. Клеган – ашу мен жеккөруге толы, балалық шағындағы ауыр психикалық жарақаттан зардап шегетін және ағасын өлтіруге құмар адам ретінде сипатталған.
Романдар
Сандор Клеган романдардағы басты кейіпкер емес, сондықтан оның іс-қимылдары көбінесе Санса мен Арья Старктардың көзімен көрсетіледі, сондай-ақ Нед Старк және Тирион Ланнистер сияқты басқа кейіпкерлердің баяндаулары да бар.
Тақтар ойыны мен патшалар қақтығысы
"Тақтар ойынында" ол тәж мұрагері Джоффри Баратеонның жеке күзетшісі және қызметшісі болып табылады, ол оны "Ит" деп атайды, бірақ оған біршама байланысты, себебі Джоффриде король Роберттен әкелік фигура болмаған. Сансаны үйге қайтарғанда, ол оған бетінің қалай жараланғанын, сондай-ақ қатыгез ағасына және жалпы рыцарьдыққа деген өшпеншілігін айтады. Клеган Ария Старктің досы Миканы іздейді және Старктерді тазалау кезінде Еддард Старктің адамдарына қарсы Ланистерлердің шабуылына жетекшілік етеді. Сандор "Тақтар ойынының" соңында Джоффридің патшалық гвардиясына тағайындалады, бірақ рыцарь болудан үнемі бас тартады. Клеган көбінесе Сансаны күзетуге жіберіледі, оны "кішкентай құс" деп атайды және оны қорғауға тырысады. Ол оны "Патшалар қақтығысында" Джоффридің зорлық-зомбылығынан қорғауға тырысады және оған Джоффридің айтқанын істеуге кеңес береді, өйткені бұл – аман қалудың ең жақсы жолы. Жоффридің төңірегінде оның кедей азаматтары шабуыл жасағанда, ол Сансаның өмірін сақтап қалады. Сандор Қарасу шайқасында көңілі толады және жауынгерлік оттың кеңінен қолданылуына байланысты (грек отынан шабыттанған ойдан туған жанғыш зат) Джоффридің күзетшісі қызметінен бас тартады. Ол Сансаға Патшалық қаласынан қашуға көмектесуді ұсынады және ол бас тартқанда ашуланады. Ол оны қорқытады, бірақ ол оған мейірім туралы ән айтқаннан кейін тынышталады, содан кейін ол өздігінен астанадан қашып кетеді.
Қилыстар дауылдай
"Қилыштар дауылда" Сандор қожайыныз қалған күйде маскүнем болып, Туы жоқ бауырластарға түсіп қалады, олар оны Ария айыптаған кісі өлтіру ісі бойынша жекпе-жек арқылы соттауға үкім етеді. Сандор Бауырластардың басшысы Берик Дондаррионға қарсы жеңіске жетіп, босатылады. Кейін ол Арияны ұрлап алып, оны Риверрандағы ағасы Робб Старкқа беру арқылы Роббтың қызметіне орналасуға үміттенеді. Ол оны Твинзге жеткізеді, онда Робб өзінің інісінің тойына қатысып жатыр. Бірақ олар келген сәтте Қызыл той болып өтеді және Фрейлер Старктерді қырғынға ұшыратады. Сандор Арьяның қамалға қашып баруына жол бермеу үшін оны есінен айырып, үш Фрей салт аттысын өлтіре жекпе-жекке шығады. Кейін олар Грегордың үш адамымен – Поливер, Тиклер және Кросроуд қонақ үйінде Сарсфилд үйінен келген жас шабандозбен кездеседі. Сандор мас күйінде ашуланып, одан кейін болған төбелес кезінде Поливерді өлтіреді, бірақ өте ауыр жарақат алады. Оның жаралары іріңдеген соң, қатты науқастанып қалады, сондықтан Арья оны ағаш астында тастап, өлімін күтеді.
Қарақтардың қонақасы
Ол "Қарғаларға арналған той" (2005) романында бірнеше рет еске алынады, себебі Иттің шлемін киген біреу қырқындар жасап жатыр деген қауесет таралады. Бірақ Үлкен Аға Бриенна Тартқа Сандорды өлім жақын күйде тапқанын және қазір "тынышталып" жатқанын айтады, сондықтан оның шлемі, әлде қабірінен ұрланған болуы керек. Дегенмен, Сандорға ұқсайтын, сөйлей алмайтын қабір қазушының пайда болуы және Үлкен Ағаның Сандордың өлгенін растамауы, оның әлі де тірі болуы мүмкін екенін көрсетеді. Ал Иттің шлеміне келсек, кейін Бриенне мен Подрикке оны Рорж және оның қылмыстық тобы ұрлағаны белгілі болады. Олардың Елтаңбасыз Бауырлар ұстап, Роржтің тобын өлтірген кезде Лем, Торос қарсы болғанына қарамастан, шлемді өзіне алып қоюға шешім қабылдайды.
Теледидарлық бейімдеу
Шотланд актері Рори Макканн кітаптар сериясының телевизиялық бейімделуінде Сандор Клегейн рөлінде ойнады.
1-маусым
Клеген алғаш рет пилоттық эпизодта Роберт Баратеонның Винтерфеллге сапары кезінде патша сарайын сүйемелдеп бара жатқанда таныстырылады. Патшалыққа қайтар жолда Джоффри ет сатушының ұлы Миканы, оған семсермен шабуыл жасады деп жалған айыптайды, сондықтан Клеген қашқан баланы іздеуге мәжбүр болады, бұл Миканың досы Ария Старктің ашуын тудырады. Бірнеше аптадан кейін, «Қол турнирі» барысында Сандордың қатыгез және садистік ағасы Грегор, сер Лорас Тайрелді аттан түсіргені үшін өлтіруге тырысады, бірақ Сандор араласып, Лорасқа көмектеседі. Нед Старк Джоффринің туғаннан бастапғысы емес екенін және оның инцест нәтижесінде туғанын ашқанда, Клеген Ланнистер сарбаздарына Старк үйін тазалауға және Санса Старкті тұтқындауға көмектеседі, бірақ кейіннен Джоффри оны мазақтап, Сансаға болашақтағы ауыртпалықтан қалай сақтануға болатынын айтады. Жоффри таққа отырғаннан кейін, Клеген корольдік гвардияға тағайындалады, ол қуылған сер Барристан Селмидің орнын басады.
2-маусым
Сандор Клеган Сансаны қорғайды, Жоффри оны патша сарайында қорлап, киімін шешіп тастағаннан кейін оны жамылып қорғайды. Оның адамгершілігі мен жасырын мейірімі Корольдік қоныстағы көшедегі қаңтарыста Сансаны зорлаудан құтқару арқылы қысқаша көрінеді. Бірақ Санса оған алғыс айтып, батылдығын мақтағанда, ол оның ризашылығын тікелей жерелеп, цинизммен: "Өлтіру – ең тәтті нәрсе. Әкең кісі өлтіруші еді, ағаларың да кісі өлтіруші. Сенің күйеуің, патша да кісі өлтіруші", – дейді. Ол Станнис Баратеонның жағалау әскерлеріне қарсы Қарасу шайқасындағы ең тиімді басшылардың бірі, бірақ отқа байланысты қатты қозғалады. "Егер осы отты жебелердің біреуі маған жақындаса, мен сені өз ішектеріңмен тұншықтырып тастаймын" дейді және Станнис флотының көп бөлігін жойған жаңбырдан қорқады. Ол жартылай әскерін жоғалтып, кейбіреулерін тірідей өртегеннен кейін шайқастан және қаладан қашып кетеді: "Патша гвардиясын ұмыт. Қалаға топалаң. Патшаға да топалаң". Патшалық қоныстан кетер алдында, мас күйінде Сансаны Солтүстікке, Қысқабаққа алып кетуді ұсынады, бірақ ол бас тартады.
3-маусым
Өзендер аймағында Клеген Бауырлассыз Байрақтарға түсіп қалады, бұл Эддард Старк (1-маусымда) жіберген рыцарьлар мен сарбаздар тобы, олар Грегорды тоқтатып, Өзендер аймағына тәртіп келтіру үшін жіберілген. Саяхат барысында, шағын қонақүйде ол Арья Старктің кім екенін таниды және оның шын есімін оларға ашады. Бауырластардың үңгір жасырын жерінде оған айып тағылып, олардың басшысы Лорд Берик Дондаррионмен жекпе-жек арқылы сотталады; Клеган кез келген өлтіру, тіпті қасаптың ұлы Миканы өлтірудің принц Джоффриді қорғау үшін жасалғанын айтады, "Мен (оның) ант берген қалқаны болдым. Менің ханзадаларды сұрауға құқығым жоқ". Бериктің отты қылышына қарамастан, Сандор өзінің бостандығын қамтамасыз етеді, Лорд Берикке қасіретті соққы береді, ал оны Қызыл діни қызметкер Торос Мир дереу қайта тірілтеді. Оларды ұрлықпен айыптап, енді алтынды қайтармайтындарын ескеретін Клеган, бірнеше күннен кейін, әлі де сол аймақта жүргенде, қашып бара жатқан Арьяны ұстап алып, оны Робб Старкқа сыйлық ретінде беруді жоспарлайды, Эдмур Тулли мен Рослин Фрейдің тойында. Бірақ олар Түйеде Фрейлер "Қызыл Той" құрылысын бастағанда келеді, және Клеган мен Арья одан кейін болған қанды қырғыннан мүжілмей шығады.
4-маусымы
Старк әулетінің қалған бөлігі қаза тапқан деп есептелгендіктен және Өзендер аймағы енді Фрей әулетінің билігінде болғандықтан, Клеган Арияны оның тәтесі Лайза Арринге құнға беруге шешім қабылдайды. Саяхат барысында Ария Клегана Миканы өлтіргені үшін кешірмейтінін және оны өлтіруге ант бергенін айтады. Екеуі Долинаға келгенде Лайзаның көрінеу өзін-өзі өлтіргенін біледі. Қанды қақпадан қайтып келгенде олар Арияның анасы Кателиннің адал қылышы, Тарттан Бриенмен кездеседі, ол Старк балаларын қауіпсіз жерге жеткізуге уәде берген еді. Ария Бриеннамен бірге барудан бас тартқанда, Бриенна мен Клеган жекпе-жекке түседі, нәтижесінде Бриенна Клеганды тік жардан құлатып, оны ауыр жарақаттайды. Клеган Ариядан өзін өлтіруін сұрағанымен, ол оны өлімге тастап кетеді.
6-маусымы
Клегеннің аман қалғаны белгілі болды; оны септон болған жауынгер Рей тапты. Рей ақырын-ақ Итті жақсылыққа бастайды. Клеген Рей мен оның ізбасарларына сеп салуға көмектеседі, бірақ бір күні, жақын жердегі орманға ағаш кесу үшін қысқа сапардан оралғанда, Клеген қауымның барлығын Бауырластықтың бұзық мүшелері өлтіргенін көреді. Клеген кінәлілерді іздеп, балтасын алып, төртеуін өлтіреді. Қалған үшеуін Лорд Берик Дондаррион мен Мирдің Торосы аспақ болғанда табады. Олар бұл топтың Бауырластықтан тәуелсіз әрекет еткенін айтады. Лорд Берик Клегенге екі заңсызды аспауға рұқсат береді, сосын Джон Сноу мен Түнгі күзетке қарсы ақ жүргіншілермен күресу үшін солтүстікке сапар шегуге Бауырластыққа қосылуды ұсынады.
7-маусымы
Солтүстікке қарай саяхат барысында Бауырластық Клеган бұрын тонаған шаруаның қожалығына тоқтайды. Ішінде шаруа мен оның қызының денелерін табады. Олардың тағдырына қайғырып, өкініп, Клеган Торос көмегімен оларға қабір қазады. Торос Клеганға Бауырластықтың отының жалысына қарауға рұқсат береді, онда күмәнданушы Клеган Ақ жүргіншілерді және олардың әскерін Қабырғаға қарай беттеп бара жатқанын көреді. Бауырластық Теңіз арқылы Шығыс қақпасынан Қабырғадан өтуге тырысады, бірақ қақпаны күзеткен жабайы тыңшылар оларды ұстап алып, мұз бөлмелеріне қамап қояды. Біраз уақыттан кейін Джон Сноу, Давос Сиворт, Джора Мормонт және Гендри Шығыс қақпасына келіп, Серсеиге (қазіргі Жеті Корольдіктің патшайымы) Ақ жүргіншілердің бар екенін дәлелдеу үшін уайтты қолға түсіруді жоспарлайды. Клеган, Берик және Торос Джон, Джора, Гендри және жабайы Тормунд Гигантсбейнді Қабырғадан тысқары ертіп жүруге жіберіледі. Топ көп ұзамай уайтты қолға түсіреді, бірақ Ақ жүргіншілер мен олардың уайт әскерімен қоршалады, бірақ Гендри Даэнерис Таргариеннен көмек сұрап Шығыс қақпасына қашып үлгереді. Даэнерис өзінің эждерлерімен бірге топты басып алудан бұрын келіп жетеді. Бір эждер өлтіріліп, кейін Түн патшасы оны қайта тірілтеді, бірақ Даэнерис тобы, Джонды қоспағанда (ол Ақ жүргіншілермен күресу үшін қалады), қашып құтылады. Клеган Джон, Даэнерис және Давосқа қосылып, Корольдік қонысқа сапарлайды. Корольдік қоныста Клеган Тарттан Бриеннемен кездеседі. Бұрынғы қатал шайқасқа қарамастан, олар әдепті түрде сөйлеседі. Клеган Арьяның тірі екенін және отбасымен бірге екенін біледі, Бриенн Арьяның қауіпті жауынгер екенін айтқанда, ол сирек күлімсірейді. Корольдік қоныстың сыртындағы Эждер алаңындағы саммитте Клеган өзінің інісімен бетпе-бет келіп, оның қаруының астындағы бұзылған бетін көреді және Таудың жауабын кесіп тастамас бұрын оған не істегендерін сұрайды. Содан кейін Сандор өзінің інісіне оны кім іздеп келетінін әрқашан білгенін айтады. Клеган уайтты сақтайтын сандықты алып шығады, Серсей мен Джейми Ланнистерге қабырғаның ар жағындағы қауіпті көрсетеді. Соңынан Клеган Даэнерис әскерімен бірге Ақ портына сапарлап, Джон мен Даэнериске Түн патшасына қарсы көмектесу үшін қысқа жолмен жүзіп кетеді.
Сегізінші маусым
Ол Данерис, Джон және олардың сүйіктілерімен бірге Винтерфеллға қарай жорыққа шықты, онда ол Арья мен Сансамен қайта табысты. Ит пен Арья Ақ жүргіншілерге қарсы Винтерфелл шайқасы алдында келіседі. Шайқас барысында Ит, ұрықтарды жою үшін отты пайдаланудан қозғырылып, жеңілуге айналғандай болады, бірақ Берик Арьяны көрсеткенде, оны күресуге көндіреді. Содан кейін Ит өзінің ағасын өлтіру үшін Корольдік қонысқа барады, ал Арья Серсейді өлтіруді көздейді. Екеуі де Серсейдің қорғаныш ретінде пайдаланатын бейбіт тұрғындардың арасында Қызыл қамалға кіреді, бірақ Даенерис қаланы өртеп жібереді және Қызыл қамал құлай бастайды. Ит Арьяны өлімнен және өзінің тағдырынан сақтап қалу үшін, бауырын іздеуге барады. Арья оған алғыс айтып, оның нағыз есімін бірінші және соңғы рет атап, қоштасады. Клеган ағайындылары арасында шайқас басталады, және Сандор енді адам емес, жартылай өлген ағасына зиян келтіруге тырысады. Грегор бір сәтте қарусызданып, Ит оны басынан жаралайды, сосын Ит оны төмендегі отқа құлатып жібереді, нәтижесінде екеуі де қаза табады.