Кіріспе

2005 жылы Қытай мен Ресейдің Шандоң түбегіндегі бірлескен әскери оқу-жаттығуы өтті. «Peace Mission 2005» оқу-жаттығуы Қытай мен Ресей арасындағы алғашқы бірлескен әскери оқу-жаттығу болды. Оқу-жаттығу 2005 жылдың 19 тамызында басталды және террористер қоршап алған немесе саяси дағдарысқа ұшыраған мемлекетке араласуды симуляциялаған құрлық, теңіз және әуе күштерінің үйлесімді элементтерін қамтыды. Ол 2005 жылдың 25 тамызында аяқталды. Оқу-жаттығу барысында әуе және теңіз блокадасы, десанттық шабуыл және аймақты басып алу жаттықтырылды. Шамамен 8200 қытай және 1800 ресейлік әскер қатысты. Қытай бастапқыда оқу-жаттығуды Тайвань бұғазының жанында өткізуді қалаған, ал Ресей – Орталық Азияға жақын Солтүстік-Батыс Қытайда өткізуді ұсынған. Алайда, тараптар Шандоң түбегінде келісімге келді. Екі елдің бірлескен әскери оқу-жаттығулар өткізуге тырысуының бірнеше себебі болды. Олардың арасында Қытай сол кезде ресейлік әскери технологияның ең ірі тұтынушысы болды. Оқу-жаттығудың мақсаты – ресейлік әскери қабілеттерді, әсіресе Туполев Ту-22М және Туполев Ту-95 ұзақ қашықтықтағы бомбалаушыларын көрсету болды. Екі ел де Шанхай ынтымақтастық ұйымының (ШЫҰ) ең ықпалды мүшелері болды. Бірлескен оқу-жаттығулар ШЫҰ аясындағы көшбасшылықтарын көрсетіп, олардың ықпал аймақтарын нығайтып, әскери байланыстарды күшейтуге септі. Екі ел де өздерінің күшін көрсетуге мүдделі болды. Сол кезде АҚШ, Ұлыбритания және одақтастары Ирак пен Ауғанстанда әскери операциялар жүргізіп жатқан. Ресей мен Қытай бұл мәселелерді тікелей талқыламаса да, оқу-жаттығу АҚШ-қа қарсы күш көрсету ретінде қарастырылды, бұл Ресей мен Қытайдың мүдделеріне қатысты кез келген әскери араласудан сақтандыру мақсатын көздеді. Бұл әсіресе Украинаға қатысты болды, ол сол кезде НАТО-ға қосылуға тырысып жатқан, сондай-ақ Грузия мен Тайваньға да қатысты. Кейбір сарапшылар оқу-жаттығу Ким Чен Ылдың (2011 жылға дейін қайтыс болған) өлімінен кейін туындаған жағдайларды репетициялау мүмкіндігі ретінде пайдаланылды деп санайды. Мұндай сценарийлердің бірі Солтүстік Корея режимінің құлауын қамтыды. Оқу-жаттығудың ресми мақсаты терроризмге қарсы күрес болды. Алайда, көптеген сарапшылар мұндай ауыр қару-жарақтардың, соның ішінде ұзақ қашықтықтағы бомбалаушылардың қолданылуы терроризмге қарсы күрес саласында тиімді емес екенін айтады. Керісінше, бұл терминнің қолданылуы әлем елдері үшін АҚШ-тың «Терроризмге қарсы соғысын» өздерінің ішкі немесе сыртқы саясатын ақтау үшін үлгі ретінде пайдаланудың қаншалықты оңай екенін көрсетеді. Бұл елдерге әскери қуатын арттыруға және терроризмге қарсы соғыс атымен заңды саяси қарсылықты басуға мүмкіндік берді.

Бақылаушылар

Соғыс ойынын ШЫҰ-ның екі жетекші мүшесі (Қытай мен Ресей) жүргізді, ал ШЫҰ мүше елдерінің қорғаныс министрлері жаттығуларды тамашалауға шақырылды. Осылайша, Қазақстан, Қырғызстан, Тәжікстан, Өзбекстан, Иран, Үндістан және Пәкістан Шанхай ынтымақтастық ұйымының басқа мүшелері мен бақылаушылары ретінде оны бақылады.