Кіріспе

1919 жылы Х.П. Лавкрафттың "Рэндолф Картердің мәлімдемесі" – американдық жазушы Х.П. Лавкрафттың қысқа әңгімесі. 1919 жылдың желтоқсанында жазылған, алғаш рет 1920 жылдың мамырында "The Vagrant" журналында жарияланды. Бұл әңгіме Рэндолф Картердің өміріндегі ауыр оқиғаны баяндайды, ол Лавкрафттың өзін бейнелейтін, оккультизмді зерттейтін студент. Картер алғаш рет осы әңгімеде пайда болады. Оның адаптацияларының бірі – "Аты аталмаған II: Рэндолф Картердің мәлімдемесі" фильмі.

Сюжет

"Рэндольф Картердің мәлімдемесі" - естелік жоғалтып, батпақ жерлерде адасқан титулды кейіпкердің өз басынан өткендердің бірінші тұлғадағы куәлігі. Өзінің мәлімдемесінде Картер серігі, оккультист Харли Уорреннің жоғалуын түсіндіруге тырысады. Уорреннің қолына белгісіз тілмен жазылған кітап тиеді, ал кітаптың мазмұнын ол Картерге ешқашан ашпаған. Картер Уорреннің "ерекше, сирек кездесетін тыйым салынған тақырыптарға арналған кітаптарының" да бар екенін айтады, олардың бірнешеуі араб тілінде. Осы құпия кітабынан Уоррен жер беті мен жер асты әлемі арасында есіктер немесе баспалдақтар бар деген қорытындыға жетеді. Ол Картерді мұндай порталдың орналасқан жеріне, Үлкен Кипрес батпағының жанындағы ежелгі зиратқа бірге саяхаттауға шақырады. Олар келген соң, Уоррен белгілі бір қабірді тауып, ашып, жерге түсетін баспалдақты көрсетеді. Ол фонарь алып, Картерді жер бетінде қалдырып, телефон сымы арқылы байланыс орнатып, қараңғылыққа баспалдақпен түседі. Бірнеше минут үнсіздіктен кейін Уоррен кенеттен алаңдап, дүрбелеңмен Картерге қашуға шақыра бастайды. Соңында, Уоррен бірнеше минут үнсіз болғаннан кейін, Картер оны сым арқылы шақырады, бірақ оған жат дауыс Уорреннің қайтыс болғанын хабарлайды.

Рэндольф Картер

Рэндольф Картер Лавкрафттың ең көп кездесетін кейіпкерлерінің бірі. Х.П. Лавкрафт энциклопедиясы осы әңгіменің оқиғаларын "Белгісіз Кадаттың арман іздеуінен" кейін, ал "Атаусыз" немесе "Күміс кілттен" бұрын орын алатынын көрсетеді.

Харли Уоррен

Харли Уоррен – Big Cypress Swamp батпағындағы жер асты склепін зерттеу кезінде көз жұмған құпиялы оккультист. Жоғалып кеткеннен кейін Рэндольф Картер полицияға: «Мен бес жыл бойы оның ең жақын досы болдым және оның белгісіздікке қатысты қорқынышты зерттеулеріне ішінара қатыстым» дейді. Ол былай дейді: «Уоррен мені әрдайым басып тастады, кейде одан қорқатынмын». Ол Уорреннің бет-әлпетінің өзін дірілдеткенін айтады. Уорреннің өзі өзін «темірдей берік саналы» адам деп есептейтінін мәлімдейді. Картер Уорреннің «жасыратын, сирек кездесетін тыйым салынған тақырыптар туралы кітаптардың мол жинағы» болғанын айтады, олардың көпшілігі араб тілінде, ал біреуі – «шайтаннан шабыттанған кітап, онда мен ешқашан көрмеген әріптермен жазылған». Оқиғаға түрткі болған түсінде Уоррен рөлінде Лавкрафттың досы Сэмюэл Лавман болған. Лавман «Нярлатотеп» поэмасына айналған түсте де бейнеленген. Уоррен Лавкрафттың басқа да әңгімелерінде есімдері жиі кездеседі. «Күміс кілт» шығармасында ол «Оңтүстіктегі, Үндістан мен Арабиядан контрабандалық жолмен әкелінген ежелгі кітаптар мен саз тақташаларындағы дінсіз ойларды оқығандықтан, одан қашқан және қорқып көрген адам» деп сипатталады. «Күміс кілт қақпалары арқылы» шығармасында ол Оңтүстік Каролинадан шыққандығы және Гималайдың алғашқы Наакал тілінің сарапшысы болғандығы айтылады. Уоррен Брайан Ламлидің Титус Кроу сериясында Бостондық экстрасенстер тобының мүшесі ретінде де еске алынады.

Шабыт

Лавкрафт бұл әңгімені өзі түсірген түс негізінде жазды, оны әңгіме ретінде ағылшын тіліне келтіру үшін ғана кіріспе қосты, және оны полицияға берілген куәлік нысанында жазды. Лавкрафттың нақты түсі туралы Август Дерлетке жазған хатында кездеседі.

Бейімделулер

"Рэндольф Картердің мәлімдемесі" және Рэндольф Картер Стивен Филип Джонстың "Ловкрафтиан: Кеме жасаушылар шеңбері" еңбектерінде маңызды орын алады. "Ловкрафтиан" сериясы Х.П. Лавкрафттың қорқынышты әңгімелерін біртұтас, заманауи эпосқа қайта жаңартады. Бұл әңгіме бірнеше фильмге шабыттандырды, оның ішінде "Рэндольф Картердің куәлігі" (1987), "Атаусыз II: Рэндольф Картердің мәлімдемесі" (1993), "13:de mars, 1941" (2004) және "Kammaren" (2007) фильмдері бар. "Рэндольф Картер ісі" – әртүрлі аяқтары бар оқиғаның интерактивті нұсқасы. Макабр Фантазия радио театрының радиоқоюы 2012 жылдың қыркүйек айында H.P. Lovecraft кинофестивалінде тікелей ойналды. Рэндольф Картер және "Рэндольф Картердің мәлімдемесі" оқиғалары, Лавкрафт стиліндегі өлместермен толы 1930 жылғы Чикагода өтетін, Элиот Несс пен Аль Капоне қатысқан "Коза Носферату" фантастикалық/қылмыстық/қорқынышты романының маңызды бөлігі болып табылады. "Рэндольф Картердің мәлімдемесі" Х.П. Лавкрафттың "Қабір" атты қорқынышты комиксі ретінде еркін бейімделді. "The Darkest of the Hillside Thickets" тобының "Сен ақымақсың, Уоррен өлді!" әні осы әңгімеге негізделген.