Кіріспе

АҚШ заңдары бойынша қылмыстық іс жүргізу

АҚШ заңдары бойынша қылмыстық іс жүргізуде "есікті соғып хабарлау" – бұл Төртінші түзетуге енгізілген ежелгі ортақ құқық қағидасы, ол құқық қорғау органдарының ізделіс жасау алдында өздерінің келгенін хабарлауын және тұрғындарға есікті ашу мүмкіндігін беруін талап етеді. Бұл ереже қазіргі уақытта АҚШ кодексінде кодификацияланған, ол федералды үкімет жүргізетін Төртінші түзету ізделістерін реттейді. Көптеген штаттар да осыған ұқсас ережені өз заңдарына енгізді және Төртінші түзету принциптеріне сәйкес келетін кез келген жолмен ережені түсіндіруге және оның салдарларын күшейтуге құқылы. Егер федералдық органдар ізделіске кеңінен араласпаса, штаттық органдар жүргізетін штаттық ордер бойынша ізделістерде штаттың "есікті соғып хабарлау" ережесі қолданылады.

Ережедің әсері

Хадсон Мичиганға қарсы істе (2006) Жоғарғы Соттың көпшілік дауысымен қабылданған шешімде, «есікті соғып, хабарлау» ережесін бұзу дәлелдерді жоюға себеп болмайды. Бұл, ең алдымен, «есікті соғып, хабарлау» саясатының мақсаттары, төртінші түзетудегі талаптарға, мысалы, ордер талабына қарағанда, көбінесе маңыздырақ болмайды. Алайда, соңғысы адамның денесі, қағаздары және мүліктеріндегі (басқа нәрселермен қатар) жеке өмірінің құпиялылығын қорғауға бағытталған, ал «есікті соғып, хабарлау» ережесі заңды іздеу жүргізілмес бұрын, адамға өзін жинап алуға қысқа уақыт беру, полицияны қарапайым бұзушы деп қате түсініп, осылайша оларды және олардың мүлкін қауіпке ұшыратпау, сондай-ақ күшпен кіруден мүліктің зақымдануын болдырмау мақсатында жасалған. Полицияның нақты себептері мен жарамды ордері болған жағдайда, кіруге және іздеуге құқығы бар екендігінен, қарапайым «есікті соғып, хабарлау» ережесін бұзу, федералды соттарда немесе көптеген штаттарда дәлелдерді жою үшін жеткілікті ауыр емес деп есептеледі. Көптеген штаттар өз заңдарын қабылдады, олар ордер бойынша кіруді жасамас бұрын «есікті соғып, хабарлауды» талап етеді. Штаттар қылмыстық айыпталушыларға Федералды Конституциядан гөрі көбірек құқықтар бере алатынына байланысты, «есікті соғып, хабарлау» ережесін бұзу жағдайында дәлелдерді жою ережесін қолдануға құқылы. Жоғарғы Соттың Хадсон ісіндегі шешімі тек федералды үкімет жүргізген іздестірулерге ғана байланысты.

Танымал мәдениетте

2020 жылдың шілдесінде Criminal подкасты Оңтүстік Каролина штатының Мюртел-Бич қаласында Джулиан Беттонның пәтеріне 2015 жылы жасалған полиция шабуылы туралы "Есікті соғып, хабарла" деген эпизодын жариялады.