Кіріспе

Малайзия саясаткері, Қаржы және сауда-өнеркәсіп министрінің бұрынғы өкілі Тун Тан Сиу Син (; 1916 жылдың 21 мамырында дүниеге келген – 1988 жылдың 17 наурызында қайтыс болған) Малайзияның сауда-өнеркәсіп министрі, қаржы министрі және Малайзиялық қытай қауымдастығының (МҚА, бұрынғы Малайялық қытай қауымдастығы) үшінші президенті болды. Ол Альянс және кейіннен Барисан Насионал (БН) коалицияларының маңызды құрамдас бөлігінің өкілі еді. Оның қаржы министрі қызметін атқару кезеңінде жаңа малайзиялық валюта – малайзиялық ринггит енгізілді. Ол 15 жыл бойы осы лауазымда қызмет еткен ең ұзақ мерзімді қаржы министрі.

Ерте өмір

Малайзия мемлекет қайраткері және МКА негізін қалаушы Тан Чен Лоқтың жалғыз ұлы Тан Сиу Син 1916 жылдың 21 мамырында Малаккада дүниеге келді. Ол Баба тегінен шыққан және мандарин тілінде сөйлей алмаған. Одан кейін Сингапурдағы Раффлс колледжінде білім алды. Бұрын әкесі оны қыздар мектебіне, қазіргі Мефодист жоғары мектебіне жіберген. 1935 жылы ол ауырып, туберкулез диагнозы қойылды. Швейцарияда жасалған операциядан кейін толық жазылып кетті. Үш жыл өткен соң, ол Англияда құқық саласында жоғары білім алуға көшті. Бірақ құқық тағылымын аяқтаған жоқ. Еуропада соғыс басталуы мүмкін деген қорқыныштан, 1939 жылдың шілдесінде Тун Тан Чен Лок оған және оның екі қарындасына Лондонды тастап, Малаккаға оралуды бұйырды. 1939 жылдың 1 қыркүйегінде Гитлер Польшаға шабуыл жасады, бұл Екінші дүниежүзілік соғыстың басталуын білдірді. Осы себепті ол құқықтан бір жыл ғана оқыды. 1939 жылы Лондоннан оралғаннан кейін отбасының плантациялық бизнесін басқарды.

Саяси мансап

1955 жылы Малаккадан парламент мүшесі болып сайланды. Ол Малайзия кабинетіне сауда және өнеркәсіп министрі ретінде кірді, ал 1959 жылы қаржы министрі болды. Кейін 1961 жылғы қарашада МКА президенті болып тағайындалды және 1974 жылға дейін екі лауазымды бірге атқарды. 1964 жылы Тан Альянстың төрағасының орынбасары болып тағайындалды. Ол партиясын 1964 жылғы жалпы сайлауда жеңіске жеткізді, сайысқа қойылған 33 парламенттік орынның 27-сін жеңіп алды. 1969 жылғы жалпы сайлауда МКА жартысынан астам орындарын жаңа, негізінен қытай малайзиялық оппозициялық партиялар – Democratic Action Party (DAP) және Parti Gerakan Rakyat Malaysia (Gerakan) партияларына жоғалтты. Тан партияны Альянстан шығаруды қарастырды, бірақ содан бас тартты. Қытай халқының қолдауын қайтару үшін Тан партияның тартымдылығын кеңейтуге тырысты, ол бұрын «таукехтердің (тоу-джиа, байлардың) партиясы» ретінде танымал болған, және кәсіби мамандарды партияға қосылуға шақырды. Басқа да бастамаларға Қытай бірлігі қозғалысы және Перактағы жаңа ауылдарда қолдау көрсетуге көмектесетін Перак жұмыс тобы кірді. 1973 жылы Тан Сиу Син Тун доктор Исмаилдың қайтысынан кейін үкіметтегі қайта құру кезінде вице-премьер лауазымын сұрады, бірақ Тун Абдул Разак одан бас тартты, бұл Танды ашуландырды. 1974 жылғы 8 сәуірде өкпе операциясынан кейін саясаттан кетті. Отставкаға шыққаннан кейін ол экономикалық мәселелер бойынша үкіметке қаржылық кеңесші болды. Оның әйелі, Кэтрин Лим Ченг Нео, ол 1947 жылғы 8 ақпанда үйленген, отбасын жоспарлауды белсенді түрде қолдады. Олардың үш қызы болды. Куала-Лумпурда, 2003 жылы оның құрметіне аталған Jalan Tun Tan Siew Sin (бұрын Jalan Silang) көшесі бар. Туңку Абдул Рахман университетінің Куала-Лумпурдағы бас кампусында оның есімімен аталған жаңа ғимарат бар, ол «Bangunan Tun Tan Siew Sin» деп аталады.