Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Нанның түрі
Type of bread
Жазы нан – бұл әдетте ұн, су, сүт, йогурт немесе басқа сұйықтық және тұз қосылып жасалатын, содан кейін жақсылап жайылып, жұқа қыртысқа айналдырылатын нан. Көптеген жазы нан ашытқысыз жасалады, бірақ кейбіреулері, мысалы, питта наны сияқты, ашытқымен пісіріледі. Жазы нанның қалыңдығы бір миллиметрден бірнеше сантиметрге дейін болуы мүмкін, сондықтан оны кеспей-ақ жеуге болады. Оны пеште пісіруге, ыстық майда қуыруға, ыстық көмір үстінде пісіруге, ыстық табада, тавада, комалда немесе металл табада пісіруге болады. Жазы нан жаңа піскен күйінде немесе кейін пайдалану үшін қапталған және мұздатылған күйінде беріледі.
A flatbread is bread made usually with flour; water, milk, yogurt, or other liquid; and salt, and then thoroughly rolled into flattened dough. Many flatbreads are unleavened, although some are leavened, such as pita bread. Flatbreads range from below one millimeter to a few centimeters thick so that they can be easily eaten without being sliced. They can be baked in an oven, fried in hot oil, grilled over hot coals, cooked on a hot pan, tava, comal, or metal griddle, and eaten fresh or packaged and frozen for later use.
Тарих
Жазы нан – ең ерте өңделген тағамдардың бірі. Оның жасалуына қатысты дәлелдер Месопотамия, ежелгі Египет және Инд цивилизациясының ежелгі қоныстарында табылды. 2018 жылы Иорданиядағы Шубайқа 1 табиғи орнында (Харрат аш-Шаам, Қара шөлде) б.з.д. 12 400 жылға дейін сақталған, көмірленген нан қалдықтары табылған, бұл аймақтағы егіншілік басталғанға дейін шамамен 4000 жыл бұрынғы кезеңге жатады. Талдау көрсеткендей, олар жабайы арпа, бір тұқымды бидай, сұлы және Bolboschoenus glaucus түйнектерінен (бір түрлі қамыс) жасалған жазы наннан жасалған болуы мүмкін. Ашытпалы жазы нан пісіруге арналған қарапайым саз пештер (тандыр) Анатолияда Сәлжүк және Осман дәуірлерінде кең таралған және Таяу Шығыста орналасқан археологиялық қазбаларда кездеседі. «Тандыр» сөзі аккад тіліндегі «тинуру» сөзінен шыққан, ол еврей және араб тілдерінде «таннур», түрік тілінде «тандыр», урду/хинди тілдерінде «тандур» болып аударылады. Күн тәрізді жазылған мыңдаған нан түрлерінің арасында ашытпалы «тинуру» наны ыстық цилиндр пішіндес пештің қабырғасына жабыстырылып жасалған. Бұл нан түрі әлі де осы аймақтағы ауылдық тағам мәдениетінің маңызды бөлігі болып табылады, бұл жергілікті халық әңгімелерінде көрініс береді, онда жас жігіт пен қыз бірге жаңа пісірілген тандыр нанын бөліссе, олардың жас махаббатының символы саналады. Алайда, дәстүрлі нан пісіру мәдениеті жас ұрпақ арасында, әсіресе қала тұрғындарының арасында өзгеріп, заманауи жағдайларға басымдық берілуде.
Flatbreads were amongst the earliest processed foods, and evidence of their production has been found at ancient sites in Mesopotamia, ancient Egypt, and the Indus civilization. In 2018, charred bread crumbs were found at a Natufian site called Shubayqa 1 in Jordan (in Harrat ash Shaam, the Black Desert) dating to 12,400 BC, some 4,000 years before the start of agriculture in the region. Analysis showed that they were probably from flatbread containing wild barley, einkorn wheat, oats, and Bolboschoenus glaucus tubers (a kind of rush). Primitive clay ovens (tandir) used to bake unleavened flatbread were common in Anatolia during the Seljuk and Ottoman eras, and have been found at archaeological sites distributed across the Middle East. The word tandır comes from the Akkadian tinuru, which becomes tannur in Hebrew and Arabic, tandır in Turkish, and tandur in Urdu/Hindi. Of the hundreds of bread varieties known from cuneiform sources, unleavened tinuru bread was made by adhering bread to the side walls of a heated cylindrical oven. This type of bread is still central to rural food culture in this part of the world, reflected by the local folklore, where a young man and woman sharing fresh tandır bread is a symbol of young love, however, the culture of traditional bread baking is changing with younger generations, especially with those who reside in towns showing preference for modern conveniences.