Кіріспе

Mary Jane (барақ аяқ киімдері немесе қуыршақ аяқ киім деп те аталады) – бір немесе бірнеше белбеуі бар, жабық, төмен кесілген аяқ киім. Балаларға арналған классикалық Mary Jane аяқ киімдері әдетте қара немесе лакталған былғарыдан жасалады және бір жұқа белбеуі болады, ол бұғат немесе түймемен бекітіледі, кең және дөңгелек аяқ бөлімі, төменгі табан және жұқа сыртқы табаны бар. Қыздар көбінесе Mary Jane аяқ киімдерін шұлық, колготки, шұлық және көйлекпен немесе юбка және блузкамен киеді. Ұлдар арасында (сирек кездеседі) Mary Jane аяқ киімдері дәстүрлі түрде шұлық, қысқа шалбар және көйлекпен киіледі. Екі жыныстың өкілдері де Mary Jane аяқ киімдерін жалаң аяқ кие алады.

Тарих

Балалардың үстіне бағалы таспасы бар және қап немесе түймемен бекітілетін аяқ киімдері 20-шы ғасырдың басында пайда болды. Алғашқыда екі жынысқа да киілетін бұл аяқ киімдер 1930 жылдары Солтүстік Америкада және 1940 жылдары Еуропада көбінесе қыздарға арналған деп есептелді. 1920 жылдары олар әйелдердің арасында да танымал болды. Бүгінде балаларға арналған Мэри Джейн аяқ киімдері, әсіресе классикалық үлгілері, көбінесе жартылай ресми немесе ресми аяқ киім саналады, олар мектепке (әлемдегі көптеген мектептер қыздарға оларды формасымен бірге киюді талап етеді), діни мерекелерге, тойларға, сапарларға және туған күнге киюге қолайлы. Дегенмен, қазіргі заманғы үлгілері күнделікті жағдайларда да танымал: ойын алаңдары, сауда орталықтары, спорт (Мэри Джейн кроссовкалары) және т.б. Бұрынғыдан гөрі азырақ танымал болғанымен, Мэри Джейн балалар сәнінің мәңгілік классикасы болып қала береді және көптеген адамдар үшін қыз бала кезінің символы болып табылады. Сонымен қатар, Мэри Джейн көптеген дәстүрлі немесе ұлттық костюмдердің, мысалы фламенко бишісінің және Маоның Қытайдағы, Кимдердің Солтүстік Кореядағы әйелдерінің сүйікті аксессуары болып табылады.

Этимология

Мэри Джейн – Ричард Фелтон Оуткольттың, "Жексенбілік комикстердің әкесі" деп аталатын суретшінің 1902 жылы алғаш жарық көрген "Бастер Браун" комиксі үшін жасаған кейіпкері. Ол комикстің басты кейіпкері Бастер Браунның қарындасы болды және Оуткольттың сол аттас қызының үлгісімен салынған. Оуткольт пен оның қызының айтуынша, ол "Бастер Браун" комиксіндегі өмірден алынған жалғыз кейіпкер болса да, "Миссис Браун" кейіпкері Оуткольттың әйеліне ұқсас болған. 1904 жылы Оуткольт Сент-Луис әлемдік көрмесіне сапар шегіп, 200-ге жуық компанияға өнімдерін жарнамалау үшін "Бастер Браун" кейіпкерлерін пайдалануға лицензия сатты. Олардың арасында кейіннен актерлерді жалдап, елді аралап, театрлар мен дүкендерде "Бастер Браун" кейіпкерлерінің рөлін сомдаған "Браун аяқ киім" компаниясы да болды. Бұл стратегия "Браун аяқ киім" компаниясына "Бастер Браун" кейіпкерлерімен ең көп танылатын бренд болуға көмектесті. Бастер Браун мен Мэри Джейн киген аяқ киім стилі Мэри Джейн деген атпен белгілі болды.

Ересектер стилі

Классикалық Мэри Джейн әлі де кең танымалдылығы мен тартымдылығын сақтап тұр, ал платформадағы Мэри Джейн стилі 1990 жылдардың соңынан бері дамыды, 1 см-ден 3 см-ге (½ дюймнан 1 дюймға дейін) сыртқы табандары және 8 см-ден 13 см-ге (3 дюймнан 5 дюймға дейін) "ірі" өкшелері бар, көбінесе үлкен декоративтік элементтері немесе токалармен. 1920 жылдардағы Мэри Джейн стилі флэпперлердің киімдерінің маңызды бөлігі болды, осылайша флэпперлердің балалық имиджін нығайтты. Бұл стильдер әсіресе АҚШ-та 1990 жылдардың соңы мен 2000 жылдардың басында панк-рок, психобилли және готика субмәдениеттерінде танымал болды. Көбінесе киюшілер қара жолақты немесе өрнекті тігілген шұлықтармен және/немесе колготкилермен (шұлық/колготки) киімді толықтыратын, сондай-ақ мектеп формасының плиссировкаланған юбкасымен жарастыратын. 2000 жылдардың басында Ұлыбританияда кең табанды Мэри Джейн аяқ киімдері танымал болды, олар тіктөртбұрышты хромды токамен бекітіліп, No Doubt, Koi Couture сияқты әртүрлі брендтермен шығарылды. Мэри Джейн киімдері киндерхор және Лолита стилінің маңызды бөлігі болып табылады. Жоғарырақ өкшелі, батискасы бар аяқ киімдерді "Мэри Джейн батискасы" деп атауға болады, бірақ оның түпнұсқа Мэри Джейн сияқты төменгі өкшесі немесе кең батискасы жоқ (ал батиска әдетте анықтамасы бойынша батискасыз болады).