Кіріспе

1999 жылғы әскери стратегия туралы кітап, Қяо Лян және Ван Сяньсуйдың еңбегі. "Шектелмеген соғыс: екі әуе күштерінің аға полковнигі соғыс сценарийлері мен жаһандану дәуіріндегі операциялық өнер туралы" кітабы – 1999 жылы Халықтық азаттық армиясының (ХАА) екі полковнигі Қяо Лян (乔良) және Ван Сяньсуй (王湘穗) жазған әскери стратегия туралы еңбек. Кітаптың басты мәселесі – Қытай сияқты мемлекеттің технологиялық тұрғыдан басым қарсыласына (мысалы, АҚШ) түрлі тәсілдер арқылы қалай жеңілуге болатындығын қарастырады. Бұл кітап тікелей әскери қақтығыстарға емес, саяси соғыс сияқты басқа да құралдарға назар аударады. Мұндай құралдарға қарсыластың үстінен ықпал ету үшін заңдық құралдарды (құқықтық соғысқа қараңыз) және экономикалық құралдарды пайдалану, сондай-ақ тікелей әскери әрекеттер қажеттілігін жою кіреді.

Этимология

Тейлор Фравел кітаптың субтитрін аударудағы кең таралған қателіктерге назар салды. Батыста бұл кітап "Американы жоюға бағытталған Қытайдың бас жоспары" деп аударылып, солай түсінілгенімен, шын мәнінде субтитр "Глобализация дәуіріндегі соғыс сценарийлері және операциялық өнер туралы екі әуе күштерінің аға полковнигі" делінген. 2003 жылы француз тіліне аудармасы жарық көрді. АҚШ үкіметі де бұл мәтінді пайдаланды, мысалы, Джеймс Перри әскери веб-сайтында былай деді: 1999 жылдың ақпан айында ҚХА әдебиет және өнер баспасы ҚХА әуе күштерінің екі саяси офицері, аға полковник Цяо Лян және аға полковник Ван Сяньсуй жазған "Шексіз соғыс" кітабын шығарды. Кітаптың жарық көрген орны және ресми басылымдардағы мақтау пікірлері ҚХА басшылығының кейбір топтары бұл кітапты қолдады деген болжамға негіз болды. Батыс баспасөздері кітаптан түрлі сенсациялық үзінділер келтіріп, оны асыра сілтеуге жақын сипаттады. Бұл кітап Батысқа қарсы "кір соғыс" жоспары емес, болашақ соғыс туралы инновациялық ойлауға шақыру болды.

АҚШ-тың әлсіз жақтары

Кітапта АҚШ-тың әскери саладагы басты кемшілігі – АҚШ әскери ойдағы революцияны тек технологиялық жаңалықтар арқылы қарастыратыны айтылады. Кітапта сондай-ақ АҚШ-тың әскери доктринасы жаңа технологиялардың жаңа мүмкіндіктерді ұсынуына байланысты дамиды делінеді. Осыған байланысты, кітап АҚШ әскери стратегияның толық көрінісін ескермейді, оған құқықтық, экономикалық, ақпараттық, технологиялық және биологиялық факторлар кіреді, нәтижесінде АҚШ асимметриялық шабуылдарға осал екенін көрсетеді. Кітаптың кейбір бөлімдері, әсіресе АҚШ сияқты технологиялық үстемдікке ие жауларды әлсірету мақсатында терроризмді асимметриялық соғыс түрі ретінде қарастыруы, пікір қақтығыстарын тудырды. Бұған қоса, сарапшылар кітапты 9/11 оқиғасын оқиғалар болғанға үш жыл бұрын дұрыс болжағандығы үшін жоғары бағалады.

Шабуылдаудың баламалы әдістері

Жауды әлсірету, кітапта көрсетілгендей, тікелей әскери қақтығыстан өзге де көптеген тәсілдермен мүмкін. Бұған қоса, мұндай күштер жиынтығын пайдалану үшін, осы күштер жиынтығының өзі нақты операциялар үшін қолданылатын құралға айналуы керек. Бұл – әскери және әскери емес салалардағы барлық тәсілдер мен мүмкіндіктерді біріктіретін, соғыс жүргізудің "жоғары стратегиялық әдісі" болуы тиіс. Бұл өткен соғыстардағы соғыс жүргізу формуласынан түбегейлі өзгеше.

Тиімділігі мен қабылдануы

Алғашында әскери теория ретінде жарық көрген бұл кітап, АҚШ пен Қытай арасындағы қарым-қатынастың нашарлауы және Трамп әкімшілігі бастаған сауда соғысы аясында жаңадан қызығушылық тудырды. Кітап АҚШ әскери құрылымдарының қазіргі және бұрынғы өкілдері тарапынан жан-жақты зерттеледі, сондай-ақ Ұлттық қорғаныс университеті, Армия университетінің баспасы және Жоғары соғыс өнері мектебі бұл тақырыпта көптеген мақалалар мен зерттеулер жариялады. Бұл кітап АҚШ Әуе күштерінің бригадир-генералы Роберт Сполдингтің "Жасырын соғыс" және "Ережесіз соғыс" сияқты көптеген жеке кітаптарына шабыт берді. Кітаптың мазмұны, АҚШ президентінің бұрынғы бас стратегі Стив Беннон Қытай Халық Республикасына қатысты қатаң АҚШ саясатын қалыптастырудағы шабыт көзі ретінде көрсетілген.