Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қытай мифологиясындағы соғыс, секс және ұзақ өмірдің қадірлі құдайы – Цзюйтиан Сюаньну.
Goddess of war, sex, and longevity in Chinese mythology
Jiutian Xuannü is the goddess of war, sex, and longevity in Chinese mythology.
Этимология
Бұл құдай бастапқыда Xuannü (玄女) деп аталды. Атауы ағылшын тілінде әртүрлі "Қара әйел" деп аударылған. Тан династиясының соңында даостық ұстаз Ду Гуантинг (850–933) осы құдайға сілтеме жасау үшін Jiutian Xuannü (九天玄女) атауын жасады, оған Jiutian (мағынасы "[Тоғыз аспанның]") қосты. Ол өзінің құдайлы қарындасы Sunü (Сунь)пен тығыз байланысты. Олардың екеуінің де атауы, xuansu zhidao (玄素之道) ретінде, даостық жатын өнерін білдіреді. Бұл жұмыста Хуанди Чиюмен қақтығысқан кезде оның алдына келген құдай әйел туралы әңгіме баяндалады. "Су маржаны" романында Jiutian Xuannü – Сонг Цзян екі рет кездесетін құдай. Бірінші рет ол тұтқындауға тырысқан сарбаздардан қашып, ғибадатханада пана табады, сол жерде ол "Көктемнің атынан әділдік орнату" жолында көмектесу үшін үш құдайлық кітаптан тұратын жиынтықты сыйлайтын құдайға кездеседі. Екінші рет ол Ляо басқыншыларына қарсы тұру үшін Ляншан әскерін басқарып жатқанда түсіне кіреді және оған Ляо әскерлерінің шайқас құрылымын қалай бұзуға болатынын үйретеді.
This goddess was initially known as Xuannü (玄女). The name has been variously translated as the "Dark Lady" in English. In the late Tang dynasty, the Daoist master Du Guangting (850–933) created the title Jiutian Xuannü (九天玄女), adding Jiutian (meaning "[of the] Nine Heavens"), to refer to the goddess. She is closely related to Sunü, who is her divine sister. Both their names combined, as xuansu zhidao (玄素之道), signify the Daoist arts of the bedchamber. The work relates a story about the goddess appearing before Huangdi during a time when the latter was in conflict with Chiyou. In the novel Water Margin, Jiutian Xuannü is a deity whom Song Jiang encounters on two separate occasions. The first time, he takes shelter in a temple while evading soldiers trying to arrest him, and encounters the deity, who presents him a set of three divine books to aid him in his quest to "deliver justice on Heaven's behalf". The second time, she appears in his dream when he is leading the Liangshan forces to resist the Liao invaders, and teaches him how to break the Liao forces' battle formation.
Соғыс жүргізу
Бұл құдайдың соғысқа қатысы Син әулеті кезінде жасалған деп болжанатын Лонгю Хету (龍魚河圖) еңбегімен байланысты. Бұл мәтін Хуандидің (黃帝) Чиюға (蚩尤) қарсы күресі кезінде құдайдың өзінің алдынан келуін сипаттайды: «Сары император билікке келді. Чию мен оның бауырлары, барлығы сексен адам, аң тәрізді денелері мен адам сияқты сөйлеуімен ерекшеленді, қола бас және темір маңдайлары болды. Олар құм мен тас жеп, әскери қарулар жасап, әлемді дүрліктірді. Заңсыздықпен өлтіріп, қайырымсыздық танытты. Сары император мемлекетті басқарды, аспанға қарап зар жылады. Көк Құпия әйелді жерге жіберіп, Сары императорға әскери хабарлар мен қасиетті талисманды табыстады, осы арқылы оған Чиюды бағындыруға көмектесті. Сөйтіп, қайтып келген мемлекет қайраткері (Сары император) оларды жауды басу үшін пайдаланып, сегіз бағытты өз бақылауына алды». 「黃帝攝政。蚩尤兄弟八十人,並獸身人語,銅頭鐵額。食沙石,造兵杖,威震天下。誅殺無道,不仁不慈。黃帝行天下,仰事天而歎。天遣玄女下,授黃帝兵信神符,而令制伏蚩尤,歸臣因使鎮兵以制八方。」 Бұл мәтіндер Цзюйтиань Сюаньнуды дененің орталық осымен байланыстырып, оның тыныс айналымын басқарумен, жанды күшпен қоректенумен және ұзақ өмір берумен байланысты екенін көрсетеді. V ғасырға жататын Таишань Лаоцзюн Цзёнцзин (太上老君中經) еңбегінде ол «бүйректер арасында орналасқан, тек Венераның ақ түсімен және жарқыраған жұлдыздармен киінген» деп айтылады. Оның Ұлы Жарқыраған інжуі білімді адамның бүкіл денесін жарықтандырып, оған өмірін ұзартуға және өлмей қалуға мүмкіндік береді. Ге Хонгтың «Баопузи» еңбегінде Жютиань Сюаньну құдайының басқа құдайлармен бірге эликсирлер дайындауға көмектесетіні, адептер металлдан эликсир жасағанда оған құрбандық шалатыны және Хуандимен дене шынықтыру мен диета тақырыптарын талқылағаны жазылған. Бұл нұсқаулықтар Хан әулетінен бастап жоғары топ үшін таныс болды. 1493 жылы Хунчжи императорының әйелі, император Чжан (1470–1541) діни қызметке қабылданды және оның қабылданғаны «Император Чжанның қабылданғаны» атты шиыршықта тіркелді, онда көптеген құдайлардың суреттері (бірақ Цзюйтиань Сюаньну емес) және Цзэньи мектебінің даосистік шебері Чжан Сюаньциннің (張玄慶, 1509 ж. ө.) жазған мәтіні бар.
The association of this goddess with warfare is derived from the Longyu Hetu (龍魚河圖), presumably produced during the Xin dynasty. This text describes the manifestation of the goddess herself in front of Huangdi (黃帝) during his conflict against Chiyou (蚩尤): quote|"The Yellow Emperor came into power. Chiyou and his brothers, a total of 80 people, all had the bodies of beasts and spoke like human beings; they had bronze heads and iron foreheads. They ate sand and rocks, built military weapons, and intimidated the world. They killed at will and without principle, showing no mercy. The Yellow Emperor governed the state, and he looked at the sky and sighed. Heaven dispatched the Mysterious Woman down to earth to deliver military messages and sacred talismans to the Yellow Emperor, enabling him to subjugate Chiyou. The returning statesman (the Yellow Emperor) therefore used them to suppress the enemy and seized control of the eight directions." 「黃帝攝政。蚩尤兄弟八十人,並獸身人語,銅頭鐵額。食沙石,造兵杖,威震天下。誅殺無道,不仁不慈。黃帝行天下,仰事天而歎。天遣玄女下,授黃帝兵信神符, 而令制伏蚩尤,歸臣因使鎮兵以制八方。」 These texts locate Jiutian Xuannü along the central median of the body and associate her with the circulation of breath, which nourishes the vital spirit and provides longevity. The Taishang Laojun Zhongjing (太上老君中經), probably dating to the 5th century, mentions that she is "located between the kidneys, dressed only in the white of Venus and the brilliant stars. Her pearl of Great Brilliance shines to illuminate the inside of the adept's whole body, so that he can extend his years and not die." In Ge Hong's Baopuzi, it is noted that the goddess Jiutian Xuannü helps prepare elixirs with other deities, that adepts erected altars to the goddess when they create elixirs of metal, and that she had discussed calisthenics and diet with Huangdi. From the Han dynasty onwards, these handbooks would be familiar to the upper class. In 1493, Empress Zhang (1470–1541), who was the wife of the Hongzhi Emperor, was ordained and her ordination was certified in a scroll entitled The Ordination of Empress Zhang, which contains numerous images of deities (but not Jiutian Xuannü) and an inscription composed by the Daoist master Zhang Xuanqing (張玄慶, d. 1509) of the Zhengyi school.
Сыртқы келбеті
Тайшаң Лаоцзюнь Чжунцзинде Цзютьянь Сюаньню Венераның ақ түсімен және жарқыраған жұлдыздармен киінген, ал оның Ұлы Жарқыраған інжуы нұрмен сәулеленген деп сипатталған.
In the Taishang Laojun Zhongjing, Jiutian Xuannü is described as being dressed only in the white of Venus and the brilliant stars, with her pearl of Great Brilliance shining in illumination.
Танымал мәдениет
Цюйтиан Сюаньну 2007 жылғы гонконгтық "Бұл керемет өмір" фильмінде, 1980-ші жылдардағы қытайлық "Соқпақтар тобы" телесериалында және 1985 жылғы гонконгтық "Ян әулетінің сағасы" телесериалында кейіпкер ретінде пайда болады. Ол "Tower of Saviors" мобильдік ойынында да кездеседі.
Jiutian Xuannü appears as a character in the 2007 Hong Kong film It's a Wonderful Life, the 1980s Chinese television series Outlaws of the Marsh, and the 1985 Hong Kong television series The Yang's Saga. She is featured in the mobile game Tower of Saviors.