Кіріспе

Американдық газет баспагері Норман Чендлер (14 қыркүйек 1899 – 20 қазан 1973) 1945 жылдан 1960 жылға дейін «Лос-Анджелес Таймс» газетінің баспашысы болды.

Жеке

Норман Чандлер 1899 жылдың 14 қыркүйегінде Лос-Анджелесте дүниеге келді. Ол Гарри Чандлер мен Мариан Отис Чандлердің сегіз баласының бірі болды. Оның әкесі Харрисон Грей Отис 1881 жылдан 1917 жылға дейін, ал әкесі 1917 жылдан 1944 жылға дейін «Лос-Анджелес Таймс» газетінің баспашысы болды. Жастық шағында ол Грек театрының жанындағы Хиллхерст даңғылындағы ата-анасының үйінде өсті. Ол «Т» модельді Форд көлігімен «Лос-Анджелес Таймс» газетін жеткізіп жүрді. Чандлер Голливуд орта мектебін бітірді, содан кейін Стэнфорд университетіне түсті, онда ол «Дельта Каппа Эпсилон» студенттік бауырластығының мүшесі болды (Сигма Роо бөлімі). Стэнфордта оқып жүргенде ол Лонг-Бичтен келген спортшы қыз Дороти Баффаммен танысты және оған үйленді. Олар Миа мен Отис Чандлер есімді екі балаларын Сьерра-Мадредегі шаруашалықта тәрбиеледі. Балалары үлкейгеннен кейін олар Лос-Анджелестің Виндзор Сквер ауданындағы Лорейн даңғылындағы әсем итальян стиліндегі үйге көшті. Өмірінің соңғы жылдары күміс шашты, құрылыс тартқан, сұлу Чандлер Калифорния клубына, Богемиялық роваға және Дана Пойнт қаласындағы Дана Странд клубындағы жағажай үйіне жиі баратын.

Лос-Анджелес таймс

Стенфордтың соңғы курсын бітірмей қалғаннан кейін Чандлер әкесі Гарри Чандлердің басшылығымен «Лос-Анджелес Таймс» газетінде жеті жылдық оқу бағдарламасын өтеуге кірісті, Гарри Чандлер 1917 жылдан бері газеттің баспашысы болған еді. Норман Чандлер 1936 жылы бас менеджер, 1941 жылы президент, ал 1944 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін газеттің үшінші баспашысы атанды. Чандлер басқару кезеңінде «Таймс» газеті гүлденіп, аймақтық және ұлттық деңгейде танымал болды. 1947 жылы газет Лос-Анджелестегі ең көп таралған газетке айналды, ал 1961 жылы сенбілік санының тиражы бір миллионнан асты. Ұжымдық жұмыс атмосферасын құруға ұмтылған Чандлер газет қызметкерлеріне денсаулық сақтану және зейнетақы сияқты әлеуметтік жеңілдіктер ұсынған, сондай-ақ қауымдық рухты дамытуға ықпал еткен алғашқы баспагерлердің бірі болды. Оның әйелі де қауымдық рухтың маңыздылығын сезініп, Лос-Анджелес мәдениетін жаңғыртуға зор үлес қосты. Чандлер өзінің жетістігі қызметкерлерінің еңбегінің нәтижесі екенін түсінгендіктен, жұмысшылар мен олардың отбасыларының мұқтаждары ескерілетін жылы және қамқорлықпен қамтамасыз етілген орта жасауға тырысты. Осылайша Чандлер қызметкерлерінің ең жақсы қасиеттерін ашып, газеттің және Лос-Анджелес қауымдастығының, сондай-ақ одан тыс кеңінен қоғамның дамуына септігін тигізді. 1957 жылы «Тайм» журналы Чандлерді мұқабасына шығарды. «Қазіргі әлемде білім беру және баспа саласы халық санының өсуімен салыстырыларлықтай қарқынмен дамуда. Өмірдің қажеттіліктері әрқашан адамның тапқырлығын сынап келді, ал қазір білімді тарату заманауи міндетке айналды», деді ол.

Чандлер 1960 жылы баспагер қызметінен зейнеткерлікке шығып, қызметін отыз жасар ұлы Отис Чандлерге тапсырды.

Таймс Мирр Корпорациясы

Харрисон Грей Отис құрған Лос-Анджелес Таймс газетінің бас компаниясы Times Mirror Company болды. Норман Чандлердің басшылығымен Times Mirror сатып алулар мен ішкі өсім арқылы дамып, акциялары биржада саудаланатын алғашқы отбасылық газет компаниясы болды. Ұлы Отисті Таймс газетінің баспагері етіп тағайындағаннан кейін, Норман Чандлер 1961 жылдан 1968 жылға дейін директорлар кеңесінің төрағасы қызметін атқарды. Оның консервативті отбасының қарсылығына қарамастан, ол 1964 жылы корпорацияны NYSE-де тізімге алуға қол жеткізді. Содан кейін ол компанияның кеңейтуі мен әртараптандыруын жалғастыру үшін акцияларды пайдаланды, 1960 жылы New American Library кітап баспасын, 1962 жылы World Publishing Company кітап баспасын, 1967 жылы C. V. Mosby Company медициналық колледждерге арналған оқулықтар мен анықтамалық кітаптарды шығарды, 1966 жылы өнер мен фотосурет кітаптарын шығаратын Гарри Н. Абрамс баспасын, заңдық баспагер Мэтью Бендерді және 1961 жылы әуе навигациясы бойынша баспагер Джеппсенді сатып алды. Компания Newsday, The Dallas Times Herald және Калифорния штатының Коста-Меса қаласындағы The Orange Coast Pilot газеттерін де сатып алды.

Чандлер Times Mirror Company-ны телерадио хабар тарату саласына да енгізді; Times Mirror 1949 жылдың қаңтарында ашылған Лос-Анджелестегі KTTV телеарнасының негізгі құрылтайшысы болды. 1948 жылы CBS-ке сатылған акцияларын қайта сатып алғаннан кейін 1951 жылы станцияның жалғыз иесі атанды. Times Mirror 1950 жылы Голливудтағы бұрынғы киностудияны, Насур студиясын сатып алды, ол KTTV операцияларын біріктіру үшін пайдаланылды. Кейін Metromedia Square (содан кейін Fox Television Center) деп аталған студия 1963 жылы KTTV телеарнасымен бірге Metromedia компаниясына сатылды.

Азаматтық қайырымдылық жасаушы

Ол 1940 жылы Голливуд палладиумының құрылысын 1,6 миллион долларға қаржылады. Оның әйелі, Дороти Буффам Чандлер, 50-ші және 60-шы жылдары Лос-Анджелестің мәдени жаңғыруына жетекшілік етті, бастапқыда Голливуд Боулды қайта жаңартумен, содан кейін Лос-Анджелес Музыка орталығын (Дороти Чандлер павильоны, Марк Тапер форумы және Ахмансон театры) салумен айналысты.