Кіріспе
Бегемердің Расы Эфиопия империясында Еджюдің Әли I (1788 жылдың 18 маусымында қайтыс болды) Бегемердің Расы болды, және Рас Микаэль Сехулдың қайтысынан кейін Эфиопия императорының регенті болды. Ол Еджюдің басшысы Абба Серу Гвангул мен Ластаның Расы Фарисдің қызы Войзеро Гелебу Фаристің ұлы еді. Абирдің сөзіне сәйкес, ол өз әулетінің астанасы болған Дебре-Табор қаласын құрды. Дегенмен, Патшалық жылнамасындағы мәліметтерде Әли Дебре-Таборда тұрғаны туралы ешқандай дерек жоқ, керісінше ол Филакит Герегермен (Патшалық жылнамасында Гарагара деп аталған) тығыз байланысты болған.
Ali I of Yejju (died 18 June 1788) was Ras of Begemder, and following the death of Ras Mikael Sehul, Regent of the Emperor of Ethiopia. He was the son of Abba Seru Gwangul, chieftain of the Yejju, and Woizero Gelebu Faris, daughter of Ras Faris of Lasta. According to Abir, he founded the town of Debre Tabor, which became the capital of his dynasty. However, from the accounts in the Royal chronicle Ali is never mentioned as dwelling at Debre Tabor, instead he is more closely tied to Filakit Gereger (called Garagara in the Royal chronicle).
Өмір
Әлидің мансабының алға басуының алғашқы қадамдарының бірі 1781 жылдың тамызында император Текле Георгис I оны өзінің сарайына шақырып, Баламбарас етіп тағайындады. Екі жылдан кейін, әлі Баламбарас лауазымында болғанда, ол императордың Шеваға жасаған сәтсіз жорығына қатысты, ол Чечехо өзенін кесіп өте алмады. Он айдан кейін Әли Рас Хайле Йосадикке қосылып, императорды тақтан түсіру үшін оны Афарванатта жеңіске жеткізді, содан кейін Текле Георгис Амба Селге жер аударылды. Соңынан екі ақсүйек Айясу Атсекуді Вехниден әкеліп, оны 1784 жылдың 18 ақпанында император етіп жариялады; оның орнына Әли Дежазмах дәрежесіне көтерілді. Әли өзінің беделін нығайту және биліктің келесі сатысына, Рас Бетовейдге жол ашу үшін бірнеше қадам жасады. Олардың бірі – өзінің немере қызы Анкуалитті Бегемдердегі ықпалды Дежазмах Хайлу Эштеге ұсыну болды. Бұл одақ Әли мен оның бұрынғы одақтасы Рас Хайле Йосадик арасында қақтығыс тудырды, соның салдарынан Әли 1786 жылы император Текле Хайманотты жер аударылудан шақырып, оны қайтадан билікке келтіруге шешім қабылдады. Жауап ретінде Рас Хайле Йосадик тақтан түсірілген император Айясуды Гожжамда бағуға рұхсат берді. Тағы бір қадам – Баламбарас Рамханың елшілерін жүйелі түрде тұтқындау, ол Баламбарас Лимондағы бекінісінің тонауында оның өлімімен аяқталды. Осыдан кейін Әли оған салынған айыптан босатылып, Архангел Ғабирейіл мерекесін тойлады. Үшінші қадам, ол Әлиге ғана тән емес, сондай-ақ сол кездегі көптеген соғыс басшылары қолданған, әскери бөлімдерді тарату немесе қайта ұйымдастыру және жаңаларын құру, сондай-ақ сарбаздарды асырау үшін оларға жер беру болды. Бұл сарбаздарды императорға емес, соғыс басшысына тәуелді ететін еді. Ақырында Рас Хайле Йосак Рас Микаэль Сехулдың ұлы Дежазмах Вольде Габриелді өзіне қосылуға шақырды. Әли (сол кезде Рас дәрежесіне көтерілген) Ластадағы туысы Ясуфтың көтерілісімен айналысып жатқан кезде, Баеда Марямды император деп жариялады. Ясуфпен тез арада келісімге келді, содан кейін Рас Әли назарын осы жаңа қауіпке бұрды. 1788 жылғы Пасхадан бұрынғы бейсенбіде Рас Әли, Дежазмах Хайлу Эште және император Текле Георгис I Мадаб шайқасында Рас Хайле Йосадик, Дежазмах Гебре және Вольде Габриелдің біріккен күштерімен кездесті. Рас Әли қарсыластарын жеңді; Дежазмах Вольде Габриел шайқаста қаза тауып, Баеда Марям тұтқынға алынды. Тек Рас Хайле Йосадик ғана шайқастан қашып, Гожжамдағы өзінің иеліктеріне қайта оралды. Рас Әли Филакит Герегерде аурудан қайтыс болды, Корольдік жылнаманың авторы оның көп ішімдік ішуінен болғанын мәлімдеді, және Лалибелада жерленді.