Кейін ортағасырлық музыкалық үйлесім техникасы: Фобордон
Fauxbourdon
Фоксбордон – кеш ортағасырлық музыкалық әдіс. Тексті анық жеткізу үшін үш дауыстық үйлесім, параллель гармония қолданылады. Дюфаи, Данстепл сазгерлерінен кездеседі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Музыкалық үйлесімділік техникасы
Musical harmonization technique
Фальсбурдон (сондай-ақ фальсбордон, және көбінесе екі сөзбен: фальс бурдон немесе фалькс бурдон, ал итальян тілінде falso bordone) – «жалған дыбыс» деген мағына беретін француз тіліндегі сөз. Бұл техника орта ғасырдың соңы мен Ренессанстың басында, әсіресе Бургундия мектебінің композиторлары қолданған музыкалық үйлесімділік тәсілі. Гийом Дюфай осы форманың көрнекті өкілі (Джон Данстапл сияқты) және оның авторы болуы мүмкін. Гомофония және көбінесе параллельді гармония литургиялық мәтіннің мағынасын анық түсінуге мүмкіндік береді.
Fauxbourdon (also fauxbordon, and also commonly two words: faux bourdon or faulx bourdon, and in Italian falso bordone) – French for false drone – is a technique of musical harmonisation used in the late Middle Ages and early Renaissance, particularly by composers of the Burgundian School. Guillaume Dufay was a prominent practitioner of the form (as was John Dunstaple), and may have been its inventor. The homophony and mostly parallel harmony allows the text of the mostly liturgical lyrics to be understood clearly.
Сипаттама
Ең қарапайым түрінде фальшбурдон cantus firmus-тан және одан төменгі жағында алтыншы және таза төртінші интервалда орналасқан екі басқа да дауыстан тұрады. Біртектес болуын болдырмау немесе каденция жасау үшін, ең төменгі дауыс кейде октаваға дейін түсіп кетеді, ал қоса жүретін кез келген дауысқа шағын әшекейлер қосылуы мүмкін. Әдетте, композицияның тек шағын бөлігінде ғана фальшбурдон техникасы қолданылады.
In its simplest form, fauxbourdon consists of the cantus firmus and two other parts a sixth and a perfect fourth below. To prevent monotony, or create a cadence, the lowest voice sometimes jumps down to the octave, and any of the accompanying voices may have minor embellishments. Usually just a small part of a composition employs the fauxbourdon technique.
Ән айту
Гимндерде бұл термин кейде қауым бірдей октаваларда ән салғанда қолданылады, сонда әншілердің бірі әуеннің үстінен ән салады. Бірақ тарихи тұрғыдан алғанда, бұл термин әуенді төрт бөлікке бөліп, әуенді тенор дауысында орындауды білдірген, мысалы, Джон Дауленд, Джайлс Фарнаби және Томас Равенскрофт сияқты XVI және XVII ғасырлардағы ағылшын композиторларының шығармаларындағыдай.
In a hymn, the term is sometimes used when the congregation sings in parallel octaves, with some singers singing a descant over the melody, but the term was historically used to indicate an arrangement of the tune in four parts with the melody in the tenor voice, such as those composed by sixteenth and seventeenth century English composers including John Dowland, Giles Farnaby, and Thomas Ravenscroft.
Тарих
Фальсбурдонның ең ерте мысалы 1435 жылы жинақталған I BC Q15 (Болонья, Museo Internazionale e Biblioteca della Musica, MS Q15) қолжазбасында кездесуі мүмкін, онда бірнеше мысал бар, соның ішінде шамамен 1430 жылға жатсатын Дуфайдың туындысы да бар. XV ғасырдың басындағы көптеген шығармалар авторсыз болғандықтан және мерзімін анықтау көбінесе қиындық тудыратындықтан, ең алғашқы фальсбурдонның авторлығын нақты анықтау қиын. Дюфайдың осы жинақтағы үлесі оның Missa Sancti Jacobi шығармасының соңғы бөлігінде терминнің алғашқы ресми қолданылуын қамтиды. Ол «бордон» сөзін Сент-Джеймстің «таяқшасына» (Дюфай немесе көшіруші музыканың үстіне миниатюра түрінде салған) байланыстырып, әуесқойлықпен қолданған болуы мүмкін. Cividale, Museo Civico MS 101 «O salutaris hostia» (f. 82v) атты туындыны сақтайды, ол фальсбурдон туындысы сияқты көрінеді, бірақ осылай деп белгіленбеген. Фальсбурдонның ең ерте анықталған мысалы – Дуфайдың «Supremum est mortalibus» мотеті, ол Папа Евгений IV пен Зигмунд арасындағы келіспеушіліктерді татуластыру шартына арналған, содан кейін Зигмунд 1433 жылдың 31 мамырында Киелі Рим императоры болып таж кигізілді. Төрт дауыстың қатысуымен жазылған бұл мотетте, ең төменгі дауыс – тенор үнсіз қалғанда, жоғарғы үш дауыс фальсбурдонмен жалғасады. Оның алғашқы қолданылуы Италияда болғанымен, фальсбурдон 15 ғасырдың ортасында Төменгі елдерде гүлденген Бургундия стилінің ерекше белгісіне айналды. Жиль Биншуа, Антуан Буснуа және Иоганнес Брассар сияқты композиторлар осы техниканы өздерінің жеке стильдеріне бейімделіп, жиі қолданды. 15 ғасырда Англияда осымен байланысты, бірақ бөлек дамыған фабурден деп аталатын нәрсе пайда болды. Сырттай ұқсас болғанымен, әсіресе фразалардың соңында 6–3 аккордтары мен октавалық квинталардың үйлесімділігін қамтитындығына қарамастан, фабурден – бұрынғы әнді үйлестірудің схемалық әдісі; фабурден жағдайында ән ортаңғы дауыста болды.
The earliest explicit example of fauxbourdon may be in the manuscript I BC Q15 (Bologna, Museo Internazionale e Biblioteca della Musica, MS Q15), compiled around 1435, which contains several examples, including one by Dufay dating probably to around 1430. Since many early 15th century compositions are anonymous, and dating is often problematic, exact determination of the authorship of the earliest fauxbourdon is difficult. Dufay's contribution to this collection contains the first actual use of the term, in the closing part of his Missa Sancti Jacobi. It is possible that his use of the word "bourdon" was intended as a pun on St. James' "staff" (which Dufay, or the copyist, drew in miniature above the music). Cividale, Museo Civico MS 101 has a work "O salutaris hostia" (f. 82v) which seems to be a work of fauxbourdon, but not labelled as such. The earliest definitely datable example of fauxbourdon is in a motet by Dufay, Supremum est mortalibus, which was written for the treaty reconciling the differences between Pope Eugene IV and Sigismund, after which Sigismund was crowned as Holy Roman Emperor, which happened on 31 May 1433. In this motet, which is for four voices, when the tenor—the lowest voice—drops out, the upper three voices proceed in fauxbourdon. Even though its first use appears to have been in Italy, fauxbourdon was to become a defining characteristic of the Burgundian style which flourished in the Low Countries through the middle of the 15th century. Composers such as Gilles Binchois, Antoine Busnois, and Johannes Brassart all frequently used the technique, always adapting it to their personal styles. A related, but separate, development took place in England in the 15th century, called faburden. While superficially similar, especially in that it involved chains of 6–3 chords with octave fifth consonances at the ends of phrases, faburden was a schematic method of harmonization of an existing chant; in the case of faburden, the chant was in the middle voice.