Жаворник – Чехияның Оломоуц аймағындағы тарихи қала. 2700 тұрғыны бар, архитектурасы сақталған, «қалалық ескерткіш аймағы» мәртебесіне ие. Жаворник туралы ақпарат!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаворник (Jauernig) – Чехияның Оломоуц облысы, Есеньк ауданындағы қала. Халық саны шамамен 2700 адамды құрайды. Тарихи қала орталығы жақсы сақталған және заңмен қорғалатын қалалық ескерткіштер аймағы ретінде қорғалған.
Javorník (; Jauernig) is a town in Jeseník District in the Olomouc Region of the Czech Republic. It has about 2,700 inhabitants. The historic town centre is well preserved and is protected by law as an urban monument zone.
Әкімшілік бөлімдер
Bílý Potok, Horní Hoštice, Travná және Zálesí ауылдары Жаворник қаласының әкімшілік бөлімдері болып табылады.
The villages of Bílý Potok, Horní Hoštice, Travná and Zálesí are administrative parts of Javorník.
Этимология
Қаланың атауы javor, яғни "көктерек" ағашынан шыққан.
The town's name is derived from javor, i. e. "maple".
География
Жаворник Есеніктің солтүстік-батысында және Оломоуцтың солтүстігінде, Польшамен шекарада орналасқан. Қала Жаворник өзенінің аңғарында жатыр. Әкімшілік аумақтың басым бөлігі Алтын тауларда, ал шығыс бөлігі Виднава жазығында орналасқан. Ең жоғары нүктесі – теңіз деңгейінен биік орналасқан Борувкова-Хора тауы, ол Чехия-Польша шекарасында жатыр.
Javorník is located about northwest of Jeseník and north of Olomouc, on the border with Poland. The town proper is situated in the valley of the creek Javornický potok. The larger part of the municipal territory lies in the Golden Mountains; the eastern part lies in the Vidnava Lowlands. The highest point is the mountain Borůvková hora at above sea level, located on the Czech Polish border.
13-14 ғасырлар
Жаворник алғаш рет 1290 жылы жазбада кездеседі. Дегенмен, оның бұрыннан құрылғаны мүмкін, себебі Киелі Крест шіркеуі 1260-шы жылдарға дейін салынған. 13-14 ғасырлар тоғысында ортағасырлық қамал салынды, ол 1307 жылы алғаш рет айтылды. Ауыл, содан кейін қамал Вроцлав епископтығының меншігіне өтті. Қала маңындағы елді мекеннің бір бөлігі бірте-бірте қалалық сипатқа ие болды, ал 1373 жылы Жаворник алғаш рет қала ретінде танылды, бірақ 1549 жылға дейін қала құқығы берілмеді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Жаворниктегі ескі қала түрмесінде шамамен 30 француз және совет соғыс тұтқындары ұсталды. Басқа, ірі тұтқын лагерьлері Залеси, Травна және Рачи-удоли шағын ауылында орналасқан. 1938-1945 жылдары ол Судет аймағының муниципалитеттерінің бірі болды. 1938 жылға дейін жергілікті этникалық неміс халқының көп бөлігі нацистік идеологияны қолдады, көптеген жергілікті тұрғындар нацистік Германияның қолдауымен және оқытуымен құрылған, Чехословакия билігіне қарсы террористік шабуылдар жасаған «Судет неміс еркін корпусы» (Sudetendeutsches Freikorps) әскери ұйымына қосылды. Корпустың қаладағы ең белгілі шабуылдарының бірі 1938 жылдың 22 қыркүйегінде болды. Германиядан шабуылға ұшырағаннан кейін қала арқылы кері шегініп келе жатқан Чехословакия шекара күзетінің 12 адамынан тұратын топ 100-ден астам жергілікті «еркін корпус» мүшелерімен тосқауылға түсті. Чехословакиялық сарбаздар қарусыздандырылып, Германияға айдалып, жергілікті билік оларды Пачковтағы концлагерге қамады. 1945 жылдан кейін Бенеш жарлықтарына сәйкес көптеген судет немістері бірнеше интернмент лагерьлерінде ұсталды, содан кейін елден қуылды. Олардың көпшілігі коммунистік партиямен және Қызыл Армиямен тығыз байланыста болған көптеген жасақтар мен жарымәскери топтармен ұрып-соғылып, өлтірілді. Қала чех отбасыларымен қайта толықтырылды.
The first written mention of Javorník is from 1290. However, it was probably established earlier, because the Church of the Holy Cross dates from the 1260s. A medieval fortress was built here at the turn of the 13th and 14th century and was first mentioned in 1307. The village and then the castle were owned by the Bishopric in Wrocław. Part of the settlement in the castle grounds gradually took on an urban character, and in 1373 Javorník was first mentioned as a town, although it was not granted town privileges until 1549. During World War II, approximately 30 French and Soviet POWs were interned at the old town prison in Javorník. Other and larger prisoner of war camps were located in Zálesí, Travná, and in the hamlet of Račí údolí. From 1938 to 1945 it was one of the municipalities in Sudetenland. By 1938, local ethnic German population became overwhelmingly pro Nazi with many locals joining the Sudetendeutsches Freikorps, a para military Nazi Germany sponsored and trained organization that was conducting terrorist attacks against the Czechoslovak authorities. One of the most notable attacks of the Freikorps in the town took place on 22 September 1938. A group of 12 members of the Czechoslovak Border Guard was retreating through the town after being attacked from Germany when it was ambushed by over 100 local members of Freikorps. The Czechoslovak soldiers were disarmed and abducted to Germany where they were interned by local authorities in the concentration camp in Paczków. After 1945, under the Beneš decrees most Sudeten Germans were held at several internment camps and then expelled. Many of them were also beaten and killed by numerous militias and paramilitary groups with strong ties to the Communist Party and the Red Army. The town was repopulated by Czech families.
Экономика
1960 жылдардың ортасына қарай Жаворниктегі жалғыз ірі жұмыс берушілер металл жиһаз өндіретін шағын кәсіпорын және тыныш ойыншықтар шығаратын компания еді. Қаладағы әлеуметтік жағдайлардың нашарлауына байланысты 1980-ші жылдары коммунистік үкімет осы жерде MEZ Postřelmov (электр инженерлік өндіріс орталықтарының) еншілес кәсіпорнын салуға шешім қабылдады. 1989 жылғы Жұмсақ революциядан кейін компания жаңа экономикалық жағдайда бәсекелесе алмай, 1990 жылдардың басында жабылды. Қазіргі таңда экономика көбінесе туризмге байланысты.
By the mid 1960s, the only major employers in Javorník were a small manufacturer of metal furniture and a company producing stuffed toys. As the social conditions in the town continued to deteriorate, in the 1980s the Communist government decided to build here a subsidiary of MEZ Postřelmov (electrical engineering plants). After the Velvet Revolution in 1989, the company found it hard to compete in the new economic environment and closed down in the early 1990s. At present, the economy relies mainly on tourism.