Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық екінші дүниежүзілік соғыс шағын жоғары жылдамдықты әскери кемесі
British Second World War small high speed military vessel
Моторлы канонерлік қайық (MGB) – екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қолданылған британдық әскери кеме, шағын өлшемді және жоғары жылдамдықты. Ол түрлі қарулармен жабдықталған, ал физикалық тұрғыдан ұқсас моторлы торпедалық қайықтан (MTB) өзгешелігі – негізгі шабуылдық құралы торпедалар болған. MGB-нің кішігірім мөлшері мен жоғары жылдамдығы оларды неміс E-қайықтары үшін қиын нысанаға айналдырды. Дегенмен, қарсыластары сияқты, олар да ауа райының нашарлығына байланысты шектеулерге тап болды, себебі қаруды дұрыс бағыттау үшін жеткілікті тұрақтылық болмады. Көптеген қарулардың болуы экипаждың санын арттырды, ең ірі қайықтардағы экипаж отыз адамға дейін жететін.
The motor gunboat (MGB) was a small, high speed British military vessel of the Second World War, which was armed with a mix of guns, in contrast to the physically similar motor torpedo boat (MTB), whose main offensive weapon were torpedoes. The small size of the MGBs, and their high speed, made them difficult targets for German E boats, though, like their opponents, they were limited by heavy weather, because they did not provide a stable enough platform to aim the guns. The large number of guns meant the crew was relatively large, numbering as high as thirty men on the largest boats.
Сипаттама
МГБ кемелері өз мөлшеріне қарағанда өте көп қаруланған. Дегенмен, алғашқы МГБ кемелері кішкентай болып, 63-70 фут ұзындықтағы моторлы суастына қарсы кемелердің негізінде салынған; кейіннен Жағалау күштері оларды «қысқа» кемелер деп санады. Олардың көпшілігі бір ауыр қарумен және көптеген жеңіл қарулармен жабдықталған. Кейінірек салынған 71,5 футтық «қысқа» МГБ кемелерінде екі ауыр қару орнатылған (алдында «пом-пом», артқы жағында екі Оерликон), бұл оларды қарсылас кемелерден, тіпті олардан үлкен кемелерден де басып өтетіндей етті. Көптеген «қысқа» МГБ кемелерінің ең маңызды ерекшелігі – 36-40 түйінге жететін жоғары жылдамдығы болды, бұл оларға шабуылдық операцияларда МТБ кемелерімен бірге немесе олардың орнына жұмыс істеуге мүмкіндік берді. 1941 жылдың маусымынан бастап «Фейрмайл» «С» типіндегі МГБ кемелері Жағалау күштеріне қосыла бастады; бұл кеме бұрынғы «А» типіндегі моторлы қайықтардың негізінде салынған және 110 фут ұзындықтағы «ұзын» кемелердің біріншісі болды. «Ұзын» МГБ кемелерінің басты ерекшелігі – олар екі ауыр қаруды және көптеген жеңіл қаруларды тасымалдайтын. 27 түйіндік «С» типіндегі кемелер Жағалау күштерінің қару-жарақ тізіміне әмбебап және күшті «Викерс пом-помды» енгізді, сонымен қатар артқы платформада әдеттегі 2 фунттік «Роллс» зеңбірегінің біреуін орнатты. 1942 жылдың наурыз айында «Фейрмайл» «D» типіндегі алғашқы кеме МГБ күштеріне қосылды, бұл тип соғыстың қалған бөлігіндегі негізгі «ұзын» МГБ кемесіне айналды. Бұл кемелер «С» типіндегі кемелерге қарағанда одан да ауыр қару-жарақ орнатуға мүмкіндік берді, ал соғыс барысында қару-жарақ салмағы үнемі арттырылып келді. Алғашқы үлгілерде алдыңғы жағында бір қуатты «пом-пом» орнатылған, артқы жағында екі 20 мм зеңбірек және көпірдің жанында екі екілтікті HMG, сондай-ақ жеңіл пулеметтер болды, бірақ көбінесе 20 мм екілтікті зеңбірек кеменің ортасына орналастырылып, артқы жағына 6 фунттік QF зеңбірек қосылды. 1945 жылға қарай МГБ 658 кемесінде A және Y мұнараларында екі қуатты 6 фунттік QF зеңбірегі, X мұнарасында екі 20 мм Оерликон зеңбірегі, көпірдің алдындағы екі жағында бір 20 мм Оерликон және көпір қанаттарында екі екілтікті .303 «Викерс» пулеметі орнатылған. Олар сонымен қатар түтін шығару құралдарымен, қарапайым радарлармен және тереңдік бомбаларымен жабдықталған.
MGBs were extremely heavily armed for vessels of their size. Early MGBs were, nevertheless, small boats, being based on Motor Anti Submarine Boats of 63–70 feet in length; these would later be considered 'short' boats by Coastal Forces. These were mostly equipped with one heavy weapon and numerous lighter guns. The later 71.5 foot short MGBs would sport two heavy weapon locations (a pom pom forward and twin Oerlikon aft), outmatching contemporary enemy boats of larger size. The outstanding feature of most short MGBs was their very high speed of 36–40 knots, enabling them to work with, or in place of, MTBs on offensive sweeps. From June 1941, the Fairmile Type 'C' MGB began to join Coastal Forces; this boat was based on the earlier Type 'A' Motor launch and was the first of the 'long boats', being 110 feet long. A major feature of the long MGBs was that they carried two heavy guns as well as numerous lighter weapons; the 27 knot Type 'C' began to introduce the versatile & hard hitting Vickers pom pom to Coastal Forces' inventory, as well as carrying one of the ubiquitous 2 pdr Rolls guns on the aft bandstand. In March 1942, the first of the Fairmile 'D's joined the MGB force, this type becoming the main long MGB for the remainder of the conflict. These had room for an even heavier armament than the Type 'C' and the weight of armament was incrementally improved as the war went on. early models had as little as one powered pom pom mount forward, twin powered 20mm aft and two twin HMGs by the bridge plus LMGs, but more often placed the 20mm twin mount amidships and added a QF 6 pdr gun aft. By 1945, MGB 658 carried two power mounted QF 6 pounders in the A and Y turret positions, a twin 20 mm Oerlikon cannon in the X turret position, a single 20 mm Oerlikon on either side forward of the bridge, and two twin .303 Vickers machine guns on the bridge wings. They were also equipped with smoke making equipment, basic radar and depth charges.
Қызмет
Соғыстың алғашқы жылдарында MGB кемелері Ұлыбританияның оңтүстік және шығыс жағалауларындағы неміс E қайықтары сияқты, жаудың торпедалық қайықтарына қарсы кемелерді қорғауға қатысты. MGB флотилиялары (әсіресе Роберт Хиченс басқаруымен) Солтүстік теңіздегі жаудың жағалау кемелеріне шабуыл жасау үшін MTB кемелерін сүйемелдеу тактикасын дамытты. Осындай тапсырмаларда MGB-нің міндеті – жауға жақындап, күтпеген жерден оқ ату арқылы конвойдың күзетшілерінің назарын аудару болды, ал MTB кемелері немістерден көрінбей, торпедаларымен конвойға шабуыл жасауға қолайлы жағдайға түсуіне мүмкіндік берді. Үлкен және ауыр 'C' типіндегі кемелердің жылдамдығы шағын кемелерге қарағанда төмен болғандықтан, олар көбінесе қорғаныс және конвойды сүйемелдеу, сондай-ақ жасырын операцияларға тағайындалды. Осындай операцияларға оккупацияланған Франциядан одақтас агенттерді және қашқандарды эвакуациялау, сонымен қатар "Шарлот операциясы" атты командалық шабуыл да кірді: Роберт Райдер Сент-Назаир шабуылына 'C' типіндегі MGB кемесінен басшылық етті. Райдер және MGB 314 кемесіндегі қорғалмаған екі фунттық зеңбіректің мергені Уильям Савидж шабуылға қатысқандары үшін Виктория кресімен марапатталды, ал Савидж бұл награданы өмірінен ерте айырылғаннан кейін алды. Жерорта теңізінде MGB кемелері итальяндық және неміс кемелерін батыру үшін шабуылдық рөлде қолданылды. Олар флотилиялар құрып, көбінесе моторлы торпедалық кемелермен (немесе американдық PT кемелерімен) бірлесіп жұмыс істеді және 1943 жылы Солтүстік Африкадағы Орталық державаларға Италиядан жіберілетін жабдықтауды тоқтатуға көмектесті. Осы жорықтан кейін олар солтүстікке қарай жылжып, Сицилия, Сардиния, Корсика және Эльба аралдарын басып алуға көмектесті. Олар 1944 жылдың ортасына дейін Италияның батыс жағалауындағы шағын жағалау кемелері мен E қайықтарына шабуыл жасап, аралдық базалардан жұмыс істеді. Италия азат етіле келе, 56-шы флотилия сияқты кейбір флотилиялар Адриатика теңізіне, Югославия жағалауындағы аралдардағы партизандық қозғалысқа көмектесу үшін жіберілді. MGB кемелері D-Day-ден кейін де кемелерді қорғауға қатысты. MGB кемелері кеме емес, қайық болғандықтан HMS префиксін алған жоқ, ал ресми жағдайларда "HMMGB" префиксін қолданды. Кеме экипажы оларды көбінесе нөмірлерімен атады. 1947 жылы MGB 2009 кемесі Metrovick газ турбинасымен жабдықталды, осылайша газ турбинасымен жұмыс істейтін әлемдегі алғашқы әскери кеме атанды.
In the early years of the war, MGBs saw action defending shipping against enemy torpedo boats, such as the German E boats, on the southern and eastern coasts of the UK, with the faster 'short' boats frequently undertaking patrols hunting for the enemy. MGB flotillas (particularly under Robert Hichens' command) also developed the tactic of accompanying MTBs on their patrols across the North Sea to attack enemy coastal shipping. On these missions, the MGBs' role was to close stealthily with the enemy and then attack with guns from an unexpected quarter, drawing the convoy escort's attention, while the MTBs manoeuvred into position unseen by the Germans, so as to better attack the protected convoy shipping with their torpedoes. The modest speed of the larger & heavier Type 'C' compared with the short boats saw them assigned much more frequently to defensive & convoy escort duties as well as clandestine work. The latter duties often involved extraction of Allied agents/escapees from occupied France but also included the commando raid 'Operation Chariot': Robert Ryder used a Type 'C' MGB for command of the St Nazaire Raid. Ryder and William Savage, the gunner of the unprotected two pounder gun on MGB 314, received Victoria Crosses for their part in the raid, Savage posthumously. In the Mediterranean, MGBs were used in an attacking role to sink Italian and German shipping. They were formed into flotillas which often operated alongside motor torpedo boats (or US PT boats) and helped interdict supplies being sent from Italy to Axis forces in North Africa in 1943. After that campaign, they moved northwards and assisted with the invasion of Sicily, Sardinia, Corsica and Elba. Operating from island bases they patrolled along the western coast of Italy, attacking small coastal ships and E boats until mid 1944. As Italy was progressively liberated, certain flotillas, such as the 56th, were sent around Italy to the Adriatic to assist partisans in the islands off Yugoslavia. MGBs were also involved in the protection of shipping after D Day. MGBs did not take the prefix HMS as they were boats, not ships, and instead used the prefix "HMMGB" on formal occasions. The crews generally referred to them by their numbers. In 1947, MGB 2009 was fitted with a Metrovick gas turbine, thereby becoming the world's first gas turbine powered naval vessel.
Элько
Elco компаниясы Корольдік теңіз күштері үшін 21 метрлік 12 торпедолық катер (MGB) жасады.
Elco built twelve 70 feet (21 m) MGBs for the Royal Navy.
Хиггинс
Хиггинс 12 дана 70 футтық (21 метрлік) МГБ және 15 дана 82 футтық (25 метрлік) МГБ салды.
Higgins built 12 70 feet (21 m) MGBs and 15 82 feet (25 m) MGBs.
Fairmile жобалары
Fairmile Marine Корольдік теңіз күштері үшін шағын кемелердің жобаларын жасады, бірақ көп бөлігі басқа кеме жасаушылықтарда салынды. Fairmile C моторлы қайықтары 34 метр (110 фут) ұзын болды. Ұстанымдылық үшін, келесі Fairmile D дизайны (шамамен 200 данасы салынған) MGB немесе MTB ретінде жабдықталуы мүмкін еді. Олармен Корольдік Канада теңіз күштері, Корольдік теңіз күштері және Корольдік Норвегия теңіз күштері жарақтандырылды.
Fairmile Marine produced designs for small craft for the Royal Navy but most construction was carried out in other yards. The Fairmile C motor gun boats were 110 feet (34 m) long boats. For flexibility the following Fairmile D design (approx. 200 built) could be fitted out either as MGB or MTB. These equipped the Royal Canadian Navy, Royal Navy, and Royal Norwegian Navy.
Тірі қалғандар
Екінші дүниежүзілік соғыста белсенді қызмет атқарған Корольдік теңіз күштерінің жағалау күштері MGB-ның толыққанды қалпына келтірілген және жұмыс істейтін жалғыз мысалы – MGB 81. Ол 1942 жылы British Power Boat Company, Hythe компаниясымен салынды және Нормандияға түскен кезде (сол кезде MTB 416 ретінде қайта нөмірленген, себебі соғыстың соңында Корольдік теңіз күштері MGB белгілеуін көптеп жойған) қызмет етті. Қазір ол Портсмутте орналасқан. MGB 81 Портсмут теңіз базасының мүлік сенім қорына тиесілі және олар оны күтіп ұстайды.
The only fully restored and operational example of a Royal Navy Coastal Forces MGB which saw active service in World War II is MGB 81. She was built by the British Power Boat Company, Hythe, launched in 1942, and served at the Normandy landings (although renumbered as MTB 416 by this time, as the MGB designation had been largely abolished by the RN late in the war). She is now at Portsmouth. MGB 81 is owned and maintained by Portsmouth Naval Base Property Trust