Степан Крашенинников: Сібірді зерттеуші және Камчатка тарихы
Stepan Krasheninnikov
Степан Крашенинников: Ресейлік ғалым, Сібірді зерттеуші, Камчатканың алғашқы толық сипаттамасын жасаған географияшы. Академия мүшесі, жанартау атымен сақталған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ресейлік зерттеуші, табиғатты зерттеуші және географ (1711–1755 жж.)
Russian explorer, naturalist, and geographer (1711–1755)
Степан Петрович Крашеннинников (Степа́н Петро́вич Крашени́нников; 11 қараша 1711 [е.с. 31 қазан 1711] – 8 наурыз 1755 [е.с. 25 ақпан 1755]) – 18 ғасырдың басында Камчатканы толық сипаттаған алғашқы ресейлік зерттеуші, табиғатты зерттеуші және географ. 1745 жылы Ресей ғылым академиясының академигі болып сайланды. Камчаткадағы Крашенников жанартауы оның құрметіне аталған.
Stepan Petrovich Krasheninnikov (Степа́н Петро́вич Крашени́нников; November 11 1711 [O. S. October 31 1711] – March 8 1755 [O. S. February 25 1755]) was a Russian explorer of Siberia, naturalist and geographer who gave the first full description of Kamchatka in the early 18th century. He was elected to the Russian Academy of Sciences in 1745. The Krasheninnikov Volcano on Kamchatka is named in his honour.
Ерте өмір
Крашенинников Мәскеудегі славяндық-грек-латын академиясында (1724–32) білім алды, онда Ломоносов оның сыныптасы болды. Витус Берингтің Екінші Камчатка экспедициясына қатысты кең ауқымды дайындықтарының аясында академиядан 12 студент профессорларға студенттік тәлімгерлер немесе көмекшілер ретінде іріктеліп алынды, соның ішінде Крашенинников та болды. Осылайша, ол Екінші Камчатка экспедициясына (1731–42) шығар алдында Санкт-Петербургте білімін жетілдірді.
Krasheninnikov was educated in the Slavic Greek Latin Academy of Moscow (1724–32), where Lomonosov was his class mate. As part of Vitus Bering’s extensive preparations for the Second Kamchatka Expedition, 12 students from the academy were selected as potential student interns or assistants for the professors – Krasheninnikov being one of them. Thus, he furthered his education in St Petersburg before embarking upon the Second Kamchatka Expedition (1731–42).
Екінші Камчатка экспедициясы
Крашенинников өсімдіктер, жануарлар және минералдарды зерттеді, бірақ оған қоса Сібір тарихы мен географиясына үлкен қызығушылық танытты. (Джеймс Гривтің 1764 жылғы ағылшын тілінен аудармасы "Камчатка тарихы" деп аталды). Дегенмен, ол қайтыс болған Георг Вильгельм Стеллердің қолжазбаларын кеңінен пайдаланды. Аймақтың өсімдіктері мен жануарлары туралы толыққанды мәліметтермен қатар, ол жергілікті Ительмен және Коряк халықтарының тілі мен мәдениеті туралы да хабарлады, олармен оның жақсы қарым-қатынаста болғаны айтылады.
Krasheninnikov studied plants, animals and minerals, but in addition he developed a strong interest in Siberian history and geography. English translation by James Grieve (1764) as History of Kamtschatka). However, he drew extensively on the manuscripts of the deceased Georg Wilhelm Steller. Apart from detailed accounts of the plants and animals of the region, there also were reports on the language and culture of the indigenous Itelmen and Koryak peoples, with whom he is said to have got along extremely well.
Кейінгі өмірі
Крашеннинников екінші Камчатка экспедициясында он жыл өтті. Санкт-Петербургке оралғаннан кейін 1745 жылы ихтиология саласы бойынша докторлық диссертациясын жазып, қорғады. Ол Ғылым академиясының адъюнкты болып тағайындалды, соңынан академияның ботаникалық бағының директоры және университетте табиғат тарихы профессоры болды. 18 ғасырда Академия мүшесі атанған 26 орыс ғалымының бірі болды.
Krasheninnikov spent ten years on the Second Kamchatka Expedition. On his return to St Petersburg, he wrote and defended his doctoral thesis on ichthyology in 1745. He was appointed adjunct at the Academy of Sciences, and later head of the Academy's Botanic Garden and professor of natural history at the university. He was one of only 26 Russians to become Academy members in the 18th century.
С. П. Крашеннинниковтың есімімен аталған өсімдік түрлері
Оның құрметіне 20-дан астам түр аталған, мысалы:
В.Л. Комаров 1909 жылы Крашенников екінші Камчатка экспедициясында тапқан сол төбеден жинаған саз түрі – Carex krascheninnikovii Komarov ex Hultén. Крашенниковский (Gueldenst.) туысы (Chenopodiaceae).
More than 20 species have been named in his honour, e. g.
The sedge species Carex krascheninnikovii Komarov ex Hultén, which was collected by V. L. Komarov in 1909 on the same hillock that Krasheninnikov had found it on during the Second Kamchatka Expedition. The genus Krascheninnikovia Gueldenst. (Chenopodiaceae)