Кіріспе

Адмирал сэр Арчибальд Беркли Милн, 2-ші баронет, (2 маусым 1855 – 4 шілде 1938) – Корольдік теңіз күштерінің жоғары шенді офицері, Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Жерорта теңізі флотын басқарған.

Теңіз мансабы

Милн атақты адмирал сэр Александр Милннің ұлы, 1-ші баронет, және вице-адмирал сэр Дэвид Милннің немересі болды. 1879 жылы ол Зулу соғыстары кезінде Лорд Челмсфордтың жеке көмекшісі болды, ал 1900 жылдың желтоқсанында Канал флотының HMS Юпитер доредноут тізіміндегі линкорының командирі болып тағайындалды. 1902 жылдың қазанында ол корольдің теңіз әскери көмекшісі болып тағайындалды. 1903 жылдың сәуірінен 1905 жылға дейін H. M. Yachts яхталарының командалық офицері болды, 1904 жылы контр-адмирал дәрежесіне көтеріліп, қайтадан патшалық қызметке оралды. Осы кезеңде ол король Эдуард VII және королева Александрамен дос болып, олар оны "Арки Барки" деп атады. Оның хоббилері сирек кездесетін орхидеяларды жинау және патшалық әйелдерді қонаққа шақыру болды. Мильн патшалық эскадрильядағы ресми қызмет атмосферасын ұнатып, ондағы рәсімдерге, тазалыққа және жылтыратуға берілген мәнге риза болды. Оның келесі қызметі 1906 жылға дейін Атлантика флотының бас штаб бастығының орынбасары болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Жерорта теңіз флоты үш дредноут крейсерінен, төрт ірі броненос крейсерінен, төрт жеңіл крейсерден және 16 эсминецтен тұрды.

Гёбен мен Бреслауды қуып шығу

1914 жылдың 4 тамызында Германия Ресей мен Францияға соғыс жариялағаннан кейін, бірақ Ұлыбритания Германияға соғыс жариялағанға дейін, Милн өзінің ең күшті екі ұрыс крейсерін, және , Жерорта теңізіндегі Германияның жалғыз екі кемесін іздеу үшін (бұйрық бойынша) және , адмирал Вильгельм Сухон басқаруындағы кемелерді жіберді. Кемелер немістер Италияның Мессина қаласына жанармай құю үшін қайтып бара жатқанда кездесті, олар бұрын Францияның Филиппвиль және Бона колониялық порттарын бомбалаған еді. Неміс кемелері Мессина портынан 5 тамызда түнгі жартысында, дәл Ұлыбритания Германиямен соғыс жариялаған кезде шықты. Олар Түркияға Германия тарапынан соғысқа қатысуға, қажет болса күшпен мәжбүрлеу үшін бағыт алды. Бұл бағыт адмирал Милнді таң қалдырды, ол олардың батысқа қарай Гибралтар бұғазына қарай жүзеді деп күткен еді. Оның тек бір кемесі, жеңіл крейсері , оларды қууға қабілетті болды. Келесі күні таңертең (7 тамыз) Глостер Бреслауға жақындап, атыс ашты, ол да жауап берді. Бреслау су сызығына бір оқ тигендіктен, атыс кезінде аз ғана зақымдалды. Грекияның батыс жағалауында Гёбен мен Бреслауды төрт британдық кеме, Милннің орынбасары, контр-адмирал сэр Эрнест Чарльз Томас Траубридж басқарды. Траубридждің кемелері (крейсерлер, , және ) Гёбенге қарағанда кішкентай және баяу болды; олар сондай-ақ қару-жарақ және броня жағынан айтарлықтай кемістіктерге ие болды. Траубридж және оның артиллерия офицері таң атқанға дейін неміс кемелерін тоқтату мүмкін емес екенін анықтады. Олар жаудың артық жылдамдығы мен қашықтығы оған Траубридждің кемелерін тиімді шабуылға жете алмайынша, қашықтықтан жоюға мүмкіндік беретініне келді. Соухонның кемелері Константинопольға жетіп, түріктер оларды портқа кіргізді. 1920 жылы сэр Джулиан Корбетттің соғыс тарихы Милннің оқиғаны басқаруын сынады; Милн «кітапта елеулі қателіктер бар» деді. Милн Адмиралтействодан шара қолдануды сұрады, бірақ олар бас тартты, ал 1921 жылы Милн өзінің атын ақтау үшін «Гёбен мен Бреслаудың қашуы» атты кітап жазды, ол «ресми мақұлдауды растады».