Жан Кайрол: Өлімнен қайтып келген ақынның өмірі мен шығармашылығы
Jean Cayrol
Жан Кэроль – француз ақыны, «Түн мен тұман» фильмінің авторы, француз Кедергісіне қатысқан және Гузен концлагеріндегі тұтқын. Өмірбаяны мен шығармашылығы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Жан Кайрол (6 маусым 1911 – 10 ақпан 2005) – француз ақыны, баспагер және Бордода туған Гонкур академиясының мүшесі. Ол, ең алдымен, Ален Реснестің 1955 жылғы «Түн және тұман» деректі фильмінің повествованиесін жазғанымен танымал. Ол француздың «Тель Кель» философиялық басылымына зор үлес қосты. 1941 жылы Францияның нацистер тарапынан оккупациялану кезінде Кайрол француз қарсылық қозғалысына қосылды, бірақ кейіннен оған сатқындық жасалып, 1943 жылы тұтқындалып, Гузен концлагеріне жіберілді. Ол сол лагерьдегі ең жас француз тұтқындарының бірі болды, сондықтан жолдар мен теміржолдар салу сияқты ең ауыр жұмыстарға тартылды. Кайрол тамақтан бас тартып, өлімді қалаған кезде, оның өмірін «Гузеннің қасиеттісі» Иоганн Грубер құтқарды. Грубер Кайролға 20-шы казарманың жуынатын бөлмесінде «Грубер сорпасын» берді және оны жеңіл жұмысқа ауыстыруға көмектесті. Кейін Кайрол KL Гузен I («Георгенмюле» командасы) базасында Steyr Daimler Puch-тің соңғы тексеруінде жұмыс істеді, онда ол үзіліс кезінде әдебиет жаза алды. 1944 жылдың ақпанынан 1945 жылдың сәуіріне дейін Кайрол Гузен I-де көптеген өлеңдер жинағын жасады. Осы кезеңде жазылған өлеңдерінің бірі – 1944 жылы Гузен I-дегі әріптесі Реми Гиллисқа музыкаға қойылған «Үміт әнінің» мәтіні. 1997 жылы Кайролдың Гузендегі мәтіндерінің жинағы «Alerte aux ombres 1944–1945» деген атпен жарық көрді. Лазар бейнесі Кайролдың шығармаларында жиі кездеседі. Өлімнен құтылған Кайрол, Исаның қайта тірілткен Лазар туралы оқиғаға қызығып, шабыттанды. Кайрол 1949 жылы редакциялық кеңесші ретінде жұмысқа алынған «Éditions du Seuil» баспасынан шығатын «Ecrire» журналын он жыл бойы (1956–66) басқарды және редакциялады. Ол Бордоға зейнетке шығып, 93 жасында қайтыс болды.
Jean Cayrol (kɛʁɔl; 6 June 1911 – 10 February 2005) was a French poet, publisher, and member of the Académie Goncourt born in Bordeaux. He is perhaps best known for writing the narration in Alain Resnais's 1955 documentary film, Night and Fog. He was a major contributor to the subversive, philosophical French publication Tel Quel. In 1941, during the Nazi occupation of France, Cayrol joined the French Resistance, but he was subsequently betrayed, arrested, and sent to the Gusen concentration camp in 1943. He was one of the youngest French inmates at that camp, and consequently was made to do some of the hardest work along with the construction of roads and railways. When Cayrol wanted to die by refusing any further food, his life was saved by Johann Gruber, the "Saint of Gusen." Gruber gave Cayrol some "Gruber soup" in the washroom of barrack No. 20, and intervened for Cayrol to get him transferred to an easier job. Cayrol thereafter worked at the final inspection of Steyr Daimler Puch at KL Gusen I (the "Georgenmuehle" command), where he was able to write literature during breaks. Between February 1944 and April 1945, Cayrol created a large volume of poetry at Gusen I. One of his poems from this era is the text for "Chant d'Espoir", which was set to music by a fellow Gusen I inmate, Remy Gillis, in 1944. Alerte aux ombres 1944–1945, a collection of Cayrol's Gusen texts, was published in 1997. The figure of Lazarus appears many times in Cayrol's work. Having escaped death himself, Cayrol was fascinated and inspired by the story of Lazarus who died, whom Jesus returned to life after being dead. Cayrol founded and edited for ten years (1956–66) the review Ecrire, published by Éditions du Seuil, who had recruited him as an editorial adviser in 1949. He retired to Bordeaux, where he died at the age of 93.