Кіріспе
Көше бастауының ескерткіші ежелгі Римде Миллиарий Ауреум (;), сондай-ақ "Алтын шақырық тасы" деген аудармамен белгілі, император Август Сатурн ғибадатханасының жанында, ежелгі Римнің орталық форумында орнатылған мәрмәр немесе алтын жалатылған қоладан жасалған ескерткіш болған. Барлық жолдар осы ескерткіштен басталады деп есептелді және Рим империясының барлық қашықтықтары осы ескерткішке қатысты өлшенді. Ескерткіште империяның барлық маңызды қалалары мен оларға дейінгі қашықтықтар тізілген болуы мүмкін, бірақ ескерткіштің нақты орны мен жазулары тарихшылар арасында пікір тудырады. Филип Шаффтың сөзіне сүйенсек, "барлық жолдар Римге салады" деген мақал Миллиарий Ауреумға сілтеме жасайды – барлық жолдар сонда жиналады деп айтылған нақты нүктеге. Рим форумында осы шақырық тастың негізі болуы мүмкін деген болжаммен салынған мәрмәр құрылым сақталған.
The Milliarium Aureum (; ), also known by the translation Golden Milestone, was a monument, probably of marble or gilded bronze, erected by the Emperor Augustus near the Temple of Saturn in the central Forum of Ancient Rome. All roads were considered to begin at this monument and all distances in the Roman Empire were measured relative to it. On it perhaps were listed all the major cities in the empire and distances to them, though the monument's precise location and inscription remain matters of debate among historians. According to Philip Schaff, the phrase "all roads lead to Rome" is a reference to the Milliarium Aureum—the specific point to which all roads were said to lead. A marble structure speculated to be the base of the milestone is present in the Roman Forum.
Тарих
Август, жолдардың күтшісі ретінде, б.з.д. 20 жылы ескерткішті орнатты. Ол ашылғаннан кейін көп ұзамай Milliarium Aureum деп аталды. Бұл Италияның қалған бөліктеріне және барлық империялық иеліктеріне римдік жол жүйесінің бастапқы нүктесін білдірді.
Сәулет және стиль
Монументтің жоспары Форма Урбистің табылған сынықтарынан жоғалғандардың қатарында. Рим форумының осы аймағына қатысты қалған сынықтардың бәрі V 11 тақтасында, Стэнфорд университеті #19 (алды және баспалдақтары бар Сатурн ғибадатханасы, бірақ Ростра бөлігі жоқ, Конкордия ғибадатханасы және құдай Веспасиан ғибадатханасы) орналасқан. Ежелгі авторлардың мәліметтері де өте сирек болғандықтан, Миллиарий Ауреумның нақты мәніне байланысты көптеген түсіндіру қиындықтары туындайды.
Орналасқан жері
Бұл "Рим форумының басында, Сатурн ғибадатханасының жанында" екені анық, бірақ оның нақты орналасқан жері әлі күнге дейін белгісіз. 1959 жылы Кэхлер жасаған қазбалардың археологиялық деректері, 1833 жылы Бунсен жасаған қазбалардың деректерін растағандай көрінеді, сондықтан көптеген ғалымдар қазір оның Ростра Аугусти подиумының оңтүстік-шығыс бұрышында, Рим қаласының ортасы – Умбилик урбис Ромаемен симметриялық осьте орналасқан деп санайды.
Стил, құрылым және өлшемдері
Миллиарий Ауреум алтынмен қапталған қоламен қапталған мәрмәр бағана болған сияқты; К. Хюльсеннің сөзіне сүйенсек, 1835 жылы Сатурн ғибадатханасының жанында үлкен мәрмәр цилиндр табылған, оның қола ілгектері сақталған. Ескерткіштің түрі, шамасы, стандартты римдік тіреутас сияқты болған. Кейбір ғалымдар Миллиарий Ауреум толығымен алтынмен қапталған қоладан жасалған деп есептейді. Құрылыстың болжамды өлшемдері биіктігі , ал диаметрі (тек бағана) немесе, егер болжамдық негізін ескерсек (Рим форумында "Миллиарий Ауреум" деп белгіленген оюлы мәрмәр сынықтары) болған.
"Milliarium Aureum" деген жазуы бар мәрмәр сынықтардың мәселесі
Шамамен 3 метр диаметрлі, "Milliarium Aureum" деп белгіленген, антемион фризімен әшекейленген мәрмәр сынықтары бұл ескерткіштің негізінің бөлігі деп ұзақ уақыттан бері саналады. Алайда, мұны тікелей дәлелдеуге болмайды, сондай-ақ осы негіздің диаметрі стандартты миллиарий үшін тым үлкен көрінеді. Ричардсонның пікірінше, "Milliarium Aureum" деп белгіленген қираған орындар ескерткіштің бағанасы шамамен 3 метр, ал емес 1.15 метр диаметрлі болса ғана маңызды болып есептеледі.
Still less credible is that the carved stone members labelled Milliarium Aureum at the northwest end of the Forum Romanum today actually belonged to the base of that monument. The frieze decorated with an anthemion belongs relatively high on a building, and both elements are of a diameter equal to that of the Umbilicus Romae, too large for a milestone, unless it were of colossal scale.
Форум Романустың солтүстік-батыс жағында орналасқан, "Milliarium Aureum" деп белгіленген оюлы тас элементтердің осы ескерткіштің негізіне тиесілі екеніне сенуге одан да аз себеп бар. Антемионмен әшекейленген фриз ғимараттың салыстырмалы түрде жоғары бөлігінде орналасқан, ал екі элементтің де диаметрі Umbilicus Romae-ге тең, бұл оларды, егер олар алып өлшемде болмаса, маңызды тасқа жазу үшін тым үлкен етеді.
Still less credible is that the carved stone members labelled Milliarium Aureum at the northwest end of the Forum Romanum today actually belonged to the base of that monument. The frieze decorated with an anthemion belongs relatively high on a building, and both elements are of a diameter equal to that of the Umbilicus Romae, too large for a milestone, unless it were of colossal scale.