Кіріспе
Солтүстік Ирландиялық актер Макс Адриан (шын аты Гай Торнтон Бор; 1 қараша 1903 – 19 қаңтар 1973) – ирландтық сахна, кино және теледидар актері және әнші. Ол Корольдік Шекспир компаниясы мен Ұлттық театрдың негіс қалаушыларының бірі болды. Классикалық драмадағы кейіпкерлік актер ретінде жеткен табысынан бөлек, ол ревю және мюзиклдерде әнші және комедиялық актер ретінде, Джордж Бернард Шоу және Гилберт пен Салливан туралы жеке көрсетілімдерде, сондай-ақ кино мен телефильмдерде, әсіресе Кен Расселдің "Жазғы ән" фильмінде ауырып жатқан композитор Делиус рөлінде танымал болды.
Max Adrian (born Guy Thornton Bor; 1 November 1903 – 19 January 1973) was an Irish stage, film and television actor and singer. He was a founding member of both the Royal Shakespeare Company and the National Theatre. In addition to his success as a character actor in classical drama, he was known for his work as a singer and comic actor in revue and musicals, and in one man shows about George Bernard Shaw and Gilbert and Sullivan, and in cinema and television films, notably Ken Russell's Song of Summer as the ailing composer Delius.
Алғашқы жылдар
Адриан Ирландияның Килкенни графтығының Килкенни қаласында Эдвард Норман Кавендиш Бор мен Мейбл Ллойд Торнтонның ұлы болып дүниеге келді. Ол Килкеннидегі Ирландия Банкінің провинциялық бөлімшесінде туды, онда оның әкесі банк директоры болып жұмыс істеген, Ирландия шіркеуіне жататын отбасында сегіз баланың жетіншісі еді. Оның әкесінің әулеті голландтық, 1689 жылы Вильгельм Оранскиймен бірге Ирландияға келген қоныс аударушылардың ұрпақтары. Ол Эннискиллендегі Портора Корольдік мектебінде білім алды, оның түлектерінің арасында Оскар Уайльд пен Сэмюэл Беккет те болды. Адриан мансабын үнсіз фильмдер көрсетілетін кинотеатрда хордың құрамында бастады, пленкалар ауыстырылатын кезде сахнаға шығатын. 1925 жылы «Катя – биші» қойылымындағы хорда алғаш рет сахнаға көтерілді. Содан кейін «Lady Be Good» және «The Blue Train» спектакльдерімен гастрольдік сапарлар жасады. 1927 жылдың желтоқсанында «Глобус» театрында «Дауыл» спектаклімен Вест-Эндте дебют жасады. Питерборо қаласындағы Тод Слоттер труппасында жұмыс істегеннен кейін, ол Нортгемптондағы апталық репертуарлық театрға қосылды, онда жылына шамамен қырық рөлді орындады. «Құпиялы резиденция» 1935 жылы «Елшілік» театрында, ал «Англия күтеді» 1934 жылы да «Елшілік» театрында қойылды.
Классикалық рөлдер мен ревю
Адриан алғаш рет 1938 жылдың қыркүйегінен бастап Вестминстер театрында тоғыз ай бойы сахнада өнер көрсетіп, көпшілік назарына ілікті. Ол «Доктордың дилеммасындағы» заманауи киімдегі «Тройлус пен Крессида» пьесасында Пандар ретінде және сэр Ральф Блумфилд Боннингтон рөлінде ойнады, сыншылардан жоғары баға алды: «М. Макс Адриан Пандарды түнгі клубтың жылтыр және жағымсыз бейнесіне айналдырып, сөйлеу қабілетін тамаша көрсетті»; «Б. Б.» – керемет әзілқой, және М. Макс Адриан оны ең керемет әдіспен сомдады». 1939 жылы Адриан «Олд Вик» труппасына қосылып, Шоудың «Сент-Жоан» пьесасында Долфин рөлін ойнады, «оның өнері зұлымдыққа, жалғандыққа, өктемдікке және ерекше жоғалған, кері айналған қадір-қасиетке толы болды». Ол Джон Гилгудтың труппасымен бірге Хеймаркет театрында (1944–45) классикалық туындыларды орындауын жалғастырды, онда ол «Жазғы түнгі арман» пьесасында Пак, «Гамлетте» Острик және Уильям Конгревтің «Махаббатқа құштарлық» пьесасында Тэтл рөлінде ойнады. Классикалық өнерден басқа, ол 1943 жылы Феникс театрында «Оз сиқыршысы» спектаклінде Қорқытқыш рөлін ойнады. 1947 жылы Хаммерсмиттегі «Лирик» театрында Адриан бірқатар ревюлерде («Tuppence Coloured», «Oranges and Lemons», «Penny Plain», «Airs on a Shoestring», «From Here to There» және «Fresh Airs») өнер көрсетіп, 2000-нан астам қойылымда ойнады, және Шеридан Морлидің сөзімен айтқанда, «өте талантты, бірақ эксцентрикалық жеңіл комедия актері» ретінде танылды. Адрианның музыкалық номерлеріне «Тарихи шағым» (қате үңгір адамы ретінде), «Excelsior» (Шерпа ретінде), «Бриттенге нұсқау» (маньяк дирижер ретінде), «Д'Ойли Картта» (тоқыған Гилберт пен Салливан актері ретінде) және «Сұрғылт қыздар» (Сент-Триниан мектебінің директоры ретінде) кірді. 1950 жылдардың ортасында ревюлер танымалдылығы төмендеген кезде, Адриан 1956 жылы Америкаға барып, Бродвейде Леонард Бернштейннің «Кандид» опереттасында доктор Панглосс пен Мартин рөлін ойнады. Бастапқы қойылым сәтсіз аяқталды, бірақ түпнұсқа актерлік құрамның жазбасы кейінгі жарты ғасыр бойы сатудан түспеді. Ол АҚШ-та қалып, жазғы маусымда «Пигмалиондағы» Дулиттл, «Буржуа Gentilhomme» пьесасындағы Жордан, «Венеция саудагері» пьесасындағы Шайлок және «Скандал мектебі» пьесасындағы сэр Питер Тейзл сияқты әртүрлі рөлдерде ойнады. 1959 жылы Лондонға оралып, Ноэль Ковардтың «Лулуға қарау!» пьесасында ойнады, кейін бұл рөлді Бродвейде де сомдады. Адриан 1963 жылдан бастап Лоренс Оливьедің «Олд Вик» театрындағы Ұлттық театр труппасының алғашқы мүшелерінің бірі болды және Питер О’Тул Принц рөлін ойнаған «Гамлет» спектаклінің алғашқы қойылымында Полоний рөлінде ойнады. «The Guardian» газеті оның өнерін «күлкілі, құрғақ және тым әдепті емес, бірақ бұл кейіпкердің әрбір әрекеті көрермендерге деген үлкен жанашырлықпен толған, бұл кейде артық жүктелген рөлді ерекше етті» деп бағалады. Содан кейін ол «Сент-Жоанда» Инквизитор, «Ваня ағада» Серебряков, «Рекрутинг офицерінде» Баланс және «Мастер-құрылысшыда» Бровик рөлінде ойнады. «The Times» газеті бұл қойылымды «терең түсінікпен, ойыншыл, зұлым, әдепсіз, мейірімді, ашулы және әрқашан сөздік қоры бай» деп сипаттады. Телевизияда ол 1957 жылы А. Дж. Крониннің «Beyond This Place» романының Сидни Люмет режиссерлік еткен бейімделуінде ойнады. Оның басқа теледидардағы жұмыстарына Фрэнки Ховердпен бірге «Up Pompeii!» (1969), 1962 жылы «Оливер Твист» пьесасында Фагин, «Барон», «Адам Адамнан өмір сүреді!» және 1959 жылы «Қайғылы ойыншықтың ісі» Перри Мейсон рөлі кірді. Ол сондай-ақ «Доктор Ху» сериалындағы «Миф жасаушылар» эпизодында Приам патша рөлін ойнады. Ол BBC радиосында Памела Хансфорд Джонсонның «Алты Пруст реконструкциясы» пьесасында Барон де Шарлустың рөлін сомдады. Оның дауысы мен актерлік шеберлігі ерекше еді. «The Times» газеті оның «Осрик сияқты манералық өрнектеріне» және оның дауысына «сол кездегі ағылшын сахнасында естілмеген, ирландтық және тартымды» деп сипаттады. «The Times» газеті сондай-ақ оның 1934 жылы «Англия күтеді» (Эмбасси театры) спектакліндегі «арқадағы баспалдақтың алтынға боялған адамы» рөлін ерекше деп атады.
the Inquisitor in Saint Joan, Serebryakov in Uncle Vanya, Balance in The Recruiting Officer and Brovik in The Master Builder. The Times said that the show "presented a deeply understanding portrait impish, malicious, playful, outrageous, affectionate, angry and almost always eloquent." Also on television, he appeared in a 1957 adaptation of A. J. Cronin's novel Beyond This Place, which was directed by Sidney Lumet. His other television work included the role of Senator Ludicrus Sextus in the first season of Up Pompeii! with Frankie Howerd (1969), Fagin in the 1962 dramatisation of Oliver Twist, and parts in The Baron, Adam Adamant Lives! and in 1959, in the Case of the Deadly Toy Perry Mason. He also appeared in the Doctor Who story The Myth Makers as King Priam. He played the part of the Baron de Charlus in the BBC radio plays Six Proust Reconstructions by Pamela Hansford Johnson. His voice and acting style were notably distinctive. The Times referred to his "Osric like elaborations of manner", and his voice "like no other heard on the English stage of his day, vestigially Irish and harshly attractive." The Times also described his 1934 performance in England Expects (Embassy Theatre) as "a gilded habitué of the backstairs" as outstanding.
Өлім
Адриан 69 жасында жүрек талмасынан қайтыс болды, ол және Листердің Смаркхэм Орчард, Шэмли Грин, Гилдфорд, Суррей маңындағы үйлерінде, Бертольд Брехттің "Кавказдық бор шеңбері" пьесасын BBC үшін жазбаға түсіріп келгеннен кейін.
Жеке өмір
Оның үлкен ағасы ботаник доктор Норман Лофтус Бор еді, ол одан төрт апта бұрын дүние салды. Тағы бір ағасы, лейтенант Томас Хамфри Бор, RNR, 1916 жылы Солтүстік теңізде E класты суасты қайығы минаға шағылысып қаза тапты. Оның кіші інісі Фетэрстон Бриско Бор 1965 жылы қайтыс болғанға дейін Ирландияда фермер болып жұмыс істеді.