Кіріспе
Геттинген княздігі (Fürstentum Göttingen) – Киелі Рим империясындағы Брансвик-Люнебург герцогтігінің бір бөлігі, астанасы Геттинген қаласы болған. 1286 жылы билеуші Велф әулетінің мүшелері арасындағы мүлік бөлісі кезінде ол Брансвик-Вольфенбюттель княздігінен бөлініп шықты. 1495 жылы Геттинген жерлері жаңа құрылған Брауншвик Каленберг княздігінің құрамына толыққантай бөлік ретінде қосылды және осы аймақ Ганновер курфюрсттығына біріктірілгенге дейін олар бірігіп болды.
География
Князьдік 1180 жылы герцог Генрих Арыстан биліктен қуылғаннан кейін бұрынғы Саксония герцогтығындағы Вельфтер иеліктерінің оңтүстік бөлігін қамтыды (шамамен қазіргі Оңтүстік Төменгі Саксонияға сәйкес келеді). 1235 жылы император Фридрих II Вельфтердің аллодиялық жерлерін Брансвик-Люнебург герцогтығы ретінде қайта қалпына келтіргенде, герцогтық иеліктеріне Везер өзені бойындағы Лауэнфьордеден Мюнденге дейінгі жерлер, Гессеннің франкондық жерлерімен шекара, сондай-ақ Геттингеннен Нортхайм мен Эйнбекке дейінгі Лайн жағалаулары кірді. Аумақ Хилдесхайм князь-епископтарының иеліктерімен бөлініп, солтүстік Вельф князьдіктері – Люнебург пен Брансвик-Вольфенбюттельден шалқады.
Тарих
Геттинген аумағы 13-ші ғасырдың басында Велф графы Генрих Ескінің жеке меншігіне жатқан. 1257 жылы Брансвик-Люнебургтің алғашқы герцогы Отто Бала қайтыс болғаннан кейін, оның ұлдары Альберт Биік және Иоганн әкесінің иеліктерін мұраға алды. Альберт бастапқыда әлі кәмелетке толмаған бауыры үшін билік жүргізді. 1267 жылы Иоганн есейгенде, ағалары аумақты өзара бөлісуге келісті, бұл Брансвик-Люнебург герцогтігінің ғасырлар бойғы фрагментациясының алғашқы қадамы болды. 1269 жылдан бастап оңтүстіктегі Вольфенбюттель және Геттинген қалаларының маңындағы жерлер Альбертке, сол кездегі Вольфенбюттель князіне тиесілі болды. 1279 жылы олар оның ұлдары Генрих Кереметті, Альберт II Семіз және Вильгельмге мұра болып өтті. 1286 жылы ағалар мұраларын тағы да бөліскенде, Альберт II Геттингенді өзінің резиденциясы етіп таңдап, Велфтердің бұрынғы резиденциясын қамалға айналдырып қайта жасатты. 1292 жылы оның бауыры Вильгельм қайтыс болғаннан кейін, ол ағасы Генрихке қарсы Вольфенбюттель маңындағы бөлігін де иеленуге мүмкіндік алды, ол тек Грубенхаген княздығын сақтап қалды. 1318 жылы Альберт Семіздің қайтысынан кейін Геттинген оның үлкен ұлы Отто Жұмсаққа өтті, ол «Геттинген княздығы» мен Брансвик Вольфенбюттель аумағын басқарды. Бұл герцогтар Геттинген мен айналасындағы қалаларды Геттинген маңындағы аристократтарға қарсы шайқастарға қатыстырды, оның барысында Геттингеннің тұрғындары 1323-1329 жылдары Гроне және Росдорф қамалдарының қирауына қол жеткізді. 1344 жылы Отто Жұмсақ баласыз қайтыс болғандықтан, оның кіші ағалары Магнус Ыстыққан және Эрнест жерді өзара бөлісті. Эрнест I Геттингенді, барлық Велф княздықтарының ең кедейін алды, ол Брансвик Вольфенбюттельден ғасырлар бойы бөлек қалатын еді. Сол кезде аумақ бұрын Нортхайм графтарына тиесілі болған аймақтардан, Геттинген, Услар, Дрансфельд, Мюнден, Гессенмен шектес Гизельвердер және Морингеннің жартысынан тұрды. Герцог Эрнест I билігі туралы көп мәлімет жоқ, бірақ ол аристократтарға қарсы күресін жалғастырды деп есептеледі. 1367 жылы Эрнест I қайтыс болғаннан кейін, оның ұлы Отто I Геттингендік (Зұлым; нем. der Quade) (1394 ж. қайтыс болды) оның орнына келді, ол бастапқыда қаланың қамалында тұрып, оны Велфтердің тұрақты резиденциясына айналдыруға тырысты. «Зұлым» деген лақабы Отто I-нің үздірілмейтін жанжалдарынан туындады. Ол өзінің алдыңғыларының саясатын бұзып, қалаларға қарсы шайқаста көрші аристократтармен жиі одақтасты. Отто Зұлымның тұсында Геттинген үлкен тәуелсіздікке ие болды. 1375 жылы Лайнебергтегі провинциялық сотты Геттингенге жоғалтқаннан кейін, Отто 1387 жылы Геттингенге өз ықпалын тануға тырысты, бірақ сәл табысқа жетті. 1387 жылдың сәуір айында Геттингеннің тұрғындары қала қабырғаларындағы қамалды шабуылдап, қиратты. Жауап ретінде Отто қала маңындағы ауылдар мен шаруашылықтарды қиратты. Алайда Геттингеннің тұрғындары Росдорф және Гроне ауылдары арасындағы шайқаста, олардың басшысы Мориц Услар, герцогтың әскерінен жеңіске жетіп, Оттоны қаланың және оның айналасындағы меншіктерінің тәуелсіздігін мойындауға мәжбүр етті. 1387 жыл қала тарихындағы маңызды бетбұрыс болды. Геттингеннің салыстырмалы автономиясы Оттоның мұрагері Отто II «Бір көзді» Геттингендік (Cocles / der Einäugige) кезінде одан әрі нығайтылды, себебі Брансвик Геттингеннің Велф желісі Отто II-нің қайтысымен аяқталды, ал оның 1435 жылы тақтан бас тартуынан кейін оның мұрагерлігіне қатысты туындаған сұрақтар аймақтық аристократияны тұрақсыздандырды. Қалаға қатысты Велфтердің ықпалының азаюы 15 ғасырдың соңына дейін жалғасты, бірақ қала ресми түрде Велфтердің меншігі болып қалды. Дегенмен, ол кейбір замандас құжаттарында Императорлық еркін қалалардың қатарында саналады. Геттингеннің Велф әулетінің тармағы 1463 жылы герцог Отто II Бір көзді еркек мұрагерсіз қайтыс болған кезде жойылды. Оның иеліктерін оның туысы, сол кездегі Каленберг князі, герцог Вильгельм Жеңімпаз мұраға алды. Вильгельм 1473 жылы Вольфенбюттель княздығын мұра еткеннен кейін Геттингенді өзінің үлкен ұлы Вильгельм IV-ке берді. 1482 жылы Вильгельм IV әкесі Вольфенбюттель князі болған кезде екі аумақ та тағы бір рет жеке одақта билік етті, бірақ ол ұзаққа соқпады, өйткені 1491 жылы ол Вольфенбюттельді өзінің үлкен ұлы Генрих IV Зұлымға тапсырды және Геттингенді Каленберг княздығының ажырамас бөлігі ретінде біріктірді, оны ол екінші ұлына, герцог Эрик I «Ескіге» 1495 жылы берді. Геттинген қаласы 1504 жылы Эрик I-ге адал болудан бас тартты, нәтижесінде Эрик I император Максимилиан I қаланы заңнан тыс деп жариялады. Соңғы шиеленістер Геттингеннің экономикалық жағдайын нашарлатты, нәтижесінде қала 1512 жылы Эрик I-ге адал болуға мәжбүр болды. Содан кейін Эрик пен қала арасындағы қарым-қатынас Эриктің Геттингенге қаржылық тәуелділігіне байланысты жақсарды. Каленберг княздығымен бірге Геттинген 1584 жылы тағы да Брансвик Вольфенбюттель герцогтарының меншігіне көшті. Тридцять жылдық соғыста герцог Фридрих Ульрих пен оның інісі («ақылсыз») Христианның басқаруымен қиратылған Геттинген 1634 жылы Люнебург Целле желісінің герцогы Георгқа өтті, оның ұрпақтары содан бері оны басқарып келеді. Герцог Эрнест Августтың басқаруымен 1692 жылы ол Ханой сайлаулық мемлекетінің бөлігі ретінде бөлінбес аумақ деп аталды.