Рыuzo Янагимачи: Сүю емдеу және клондау саласындағы ғылымның жарқыны
Ryuzo Yanagimachi
Рюзо Янагимачи (1928-2023) – американдық ғалым, сүтқоректілердің ұрықтануын зерттеуде және клондаудағы жетістіктерімен танымал. IVF және ICSI технологияларына үлкен үлес қосты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жапон туған американ ғалымы (1928–2023)
Japanese born American scientist (1928–2023)
Рюзо Янагимачи (柳町 隆造) – Жапонияда туған, Америкада қызмет еткен ғалым. Ол сүтқоректілердің ұрықтануын зерттеуге маңызды үлес қосты, сондай-ақ клондау саласында да пионер болды. Осыған байланысты ол бүкіл әлемдегі адамдардың бедеулік клиникаларында кеңінен қолданылатын сынақ түтікшесінде ұрықтандыру және сперматозоидты тікелей жұмыртқаға енгізу (әдетте интрацитоплазмалық сперматозоидтарды енгізу немесе ICSI деп аталады) сияқты ұрықтандыру технологияларын дамытуға көмектесті. 1997 жылы Гавайи университеті Маноадағы зертханасы Гонолулу әдісін пайдаланып, егешқұйрықтарды сәтті клондады.
Ryuzo Yanagimachi (柳町 隆造) was a Japanese born, American based scientist. He made numerous key contributions to the study of mammalian fertilization, and he was also a pioneer in the cloning field. Accordingly, he assisted in fertilization technologies such as in vitro fertilization and direct sperm injection into the egg (commonly called intracytoplasmic sperm injection or ICSI), which are widely used today in human infertility clinics throughout the world. In 1997, his laboratory at the University of Hawaiʻi at Mānoa successfully cloned mice using the Honolulu technique.
Өмірбаян
Янагимачи Эбетсу қаласында туып, Саппоро қаласында өскен. 1952 жылы зоология ғылымдарының бакалавры, ал 1960 жылы жануарлардың эмбриологиясы бойынша ғылым кандидаты дәрежесін алды, екеуі де Хоккайдо университетінен. Бастапқыда зерттеушілік қызметке орналаса алмағандықтан, ол екі жыл бойы жоғары мектепте мұғалім болып жұмыс істеді. Рюзо Янагамачи 2023 жылдың 27 қыркүйегінде Гонолулуде құлау салдарынан туған асқынулардан 95 жасында қайтыс болды.
Yanagimachi was born in Ebetsu and raised in Sapporo, Japan. He received a BS in zoology in 1952 and a DSc in animal embryology in 1960, both from Hokkaido University. Being unable to find a research position initially, he then worked as a high school teacher for two years. Ryuzo Yanagimachi died in Honolulu from complications of a fall on September 27, 2023, at the age of 95.
Клондау
1998 жылдың шілдесінде Янагамачи тобы Nature журналында ересек жасушалардан тышқандарды клондау туралы мақала жариялады. Янагамачи осы мақсатта жасаған жаңа клондау әдісін "Гонолулу әдісі" деп атады. Алғашқы дүниеге келген тышқанға, оның ядросы үшін пайдаланылған кумулюс жасушаларының атымен, Кумулина деп ат қойылды. Мақала жарияланған кезде осы әдіс арқылы үш буынды қамтитын елуден астам тышқан өндірілді. Бұл жұмысқа халықаралық ғалымдар тобы қатысты, оның ішінде авторлар Терухико Вакаяма, Тони Перри, Маурицио Зукотти және К. Р. Джонсон болды. Янагамачи зертханасы отыз жылдан астам уақыт бойы орналасқан қоймадан Джон А. Бернс медицина мектебінің Биомедициналық ғылымдар мұнарасындағы жаңадан құрылған Биогенез зерттеу институтына көшті. Nature журналындағы мақала ашқан мүмкіндіктерден түскен қаржы және даңқ институттың құрылуына мүмкіндік берді. Янагамачи зертханасы және оның бұрынғы әріптестері клондау саласындағы жетістіктерін жалғастырды. 1999 жылы ересек жасушалардан клондалған алғашқы еркек жануардың дүниеге келгені туралы хабарланды. 2004 жылы зертхана сүексіз еркек тышқанды клондауға қатысты. Бұл жетістік адамның сүексіздігін зерттеу үшін көптеген сүексіз жануарларды өндіруге пайдаланылуы мүмкін. Гонолулу әдісімен клондалған тышқандар Гонолулудегі (Гавайи штаты) Бишоп мұражайында және Чикагодағы (Иллинойс штаты) Ғылым және өнеркәсіп мұражайында көрсетілді.
In July 1998, Yanagimachi's team published work in Nature on cloning mice from adult cells. Yanagimachi named the new cloning technique they had created to do this to work the "Honolulu technique". The first mouse born was named Cumulina, after the cumulus cells whose nuclei were used to clone her. At the time of the publication of this work, over fifty mice spanning three generations had been produced through this technique. This was accomplished by an international team of scientists, including co authors Teruhiko Wakayama, Tony Perry, Maurizio Zuccotti and K. R. Johnson. The Yanagimachi laboratory moved from the warehouse which had housed it for over thirty years into the newly created Institute for Biogenesis Research in the Biomedical Sciences Tower of the John A. Burns School of Medicine. Money and renown from the opportunities opened up by the Nature article made the institute possible. The Yanagimachi laboratory and his former associates continued to make advances in cloning. The first male animal cloned from adult cells was announced in 1999. In 2004 the laboratory participated in the cloning of an infertile male mouse. This advance may be used to produce many infertile animals for use in research on human infertility. Mice cloned by the Honolulu technique were displayed at the Bishop Museum in Honolulu, Hawaiʻi, and the Museum of Science and Industry in Chicago, Illinois.
1960 жылға дейінгі және кейінгі ірі жұмыстар
Япондық Хоккайдо университетінің аспиранты ретінде Янагимачи балықтардың (сельдь) ұрықтануын және ризоцефаландардың (паразиттік ұлулардың) жыныстық құрылымын зерттеді. Балықтарда ол кальцийге тәуелді, химиотактикалық қозғалыспен сперматозоидтардың микропилге, яғни ұрықтандырушы сперматозоидтың жұмыртқаға кіретін тесікке қарай жылжуын анықтады. Бұл – омыртқалы жануарларда сперматозоидтардың химиотропизмін алғаш рет ашқан жайт. Ризоцефалаларда ол ересектердің жалпы есептеліп келгендей гермафродит емес, екі жынысты екенін тапты. Ересек ағзадағы «жасуша» – еркек дернәсілдердің жасушаларын қабылдайтын орын. Бұл жаңалық ризоцефалалар және оларға жақын жануарлардың биологиялық зерттеулерінде революция жасады. 1960-1964 жылдары Вустер биомедициналық зерттеулер қорында доктор М.С. Чангтың докторантурадан кейінгі стажеры болған кезде, ол тірі (хамстер) жұмыртқасында сперматозоидтардың зона пеллюцидадан өтуі және жұмыртқамен бірігуінің толық процесін куә болды және жазды. Бұл сүтқоректілердегі алғашқы оқиға болды. Ол сүтқоректілердің ұрықтандыру процесі мен механизмдерін зерттеген, экстракорпоралды ұрықтандыру (IVF) әдісін қолданған аз ғалымдардың бірі болды. Мансабы бойында ол сүтқоректілердің ұрықтандыруын түсінуге және бүкіл әлемдегі адамдардың сүексіздік клиникаларында кеңінен қолданылатын ин витро ұрықтандыру (IVF) және интрацитоплазмалық сперматозоидтарды инъекциялау (ICSI) сияқты көмекші ұрықтандыру технологияларын дамытуға көптеген маңызды үлес қосты. Оның 1994 жылы жарық көрген «Сүтқоректілердің ұрықтандыруының» негізгі биологиясына арналған толық шолуы (In: Physiology of Reproduction, Knobil & Neill eds, Ravan Press) – классикалық туынды. Янагимачи өзі «клондалған егешқұйрықтарды» ұрықтандыру зерттеулерінің жанама өнімі деп есептеді және түрлі жануарлардың клондарын жасау ересек соматикалық (дене) жасуша ядроларының геномдық қайта бағдарламалануын зерттеуді және терапиялық мақсаттарда ересек жасушалардан плюрипотентті дің жасушаларды өндіруді ынталандырды/жеделдетті. 2005 жылы зейнетке шықты, бірақ табиғи және көмекші репродукция бойынша жұмысын жалғастырды. 2014 жылы The Prism журналына берген сұхбатында ол: «Адамдардан айырмашылығы, табиғат ешқашан жалған айтпайды», – деген сөздерін айтты.
As a graduate student of Hokkaido University in Japan, Yanagimachi studied fish (herring) fertilization and the sexual organization of rhizocephalans (parasitic barnacles). In fish, he discovered calcium dependent, chemotactic movement of spermatozoa into the micropyle through which the fertilizing spermatozoon enters the egg. This was the first discovery of sperm chemotaxis in vertebrate animals. In rhizocephala, he found that adults are not hermaphroditic as generally thought, but bisexual. The so called "testis" in an adult animal is a receptacle of cells from larval males. This discovery revolutionized biological studies of rhizocephalans and related animals. While he was at the Worcester Foundation for Biomedical Research as Dr. M. C. Chang's postdoctoral fellow (1960 1964), he witnessed and recorded the entire process of sperm penetration through the zona pellucida and fusion with the egg proper in a living (hamster) egg, which was the first in mammals. He was one of few who began to study the process and mechanisms of mammalian fertilization using in vitro fertilization technique. Throughout his career he has made numerous, fundamental contributions to our understanding of mammalian fertilization and to the development of assisted fertilization technologies such as in vitro fertilization (IVF) and intracytoplasmic sperm injection (ICSI) which are widely used today in human infertility clinics throughout the world. His comprehensive review of the basic biology of "Mammalian Fertilization" published in 1994 (In: Physiology of Reproduction, Knobil & Neill eds, Ravan Press) is classic. Yanagimachi himself considered "cloned mice" to be byproducts of fertilization study and that the production of cloned animals in various species triggered/accelerated the research on the genomic reprogramming of adult somatic (body) cell nuclei as well as the production of pluripotent stem cells from adult cells for therapeutic purposes. He retired in 2005, but continued working on natural and assisted reproduction. In 2014, he had an interview with The Prism in which he was quoted saying: Unlike people, nature never lies.