Кіріспе

Дәрі-дәрмек қорабы. svg ң ені = 120 ң сурет2 = Пиразинамид шашы мен таяғы. png ң ені2 = 200 ң сауда атауы = Rifater, Tebrazid, басқалар Жалпы жасырын туберкулезді емдеу үшін ұсынылмайды. Жиі кездесетін жанама әсерлерге іш айну, тәбеті жоғалу, бұлшықеттер мен буындардағы ауырсыну, ал Жағымсыз әсерлері: подагра, бауырдың улануы, күн сәулесіне сезімталдық. Бұл дәрі Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының "Ең маңызды дәрілер тізіміне" кіреді. Пиразинамид жалпы дәрілік препарат ретінде сатылады.

Медициналық қолданыстар

Пиразинамид тек Mycobacterium tuberculosis ауруын емдеуде және тікелей бақылау терапиясы (DOT) ретінде изониязид және рифампицин сияқты басқа дәрілермен бірге қолданылады. Пиразинамидті қоспаған емдік режимді 9 ай немесе одан да көп уақыт бойы қолдану керек. Пиразинамид - күшті антиурикозурикалық препарат, сондықтан гипоурикемия мен гиперурикозурияның себептерін диагностикалауда белгісіз қолданылады. Ол URAT1- ге әсер етеді. Пиразинамид несеп қышқылының бүйрек арқылы бөлінуін азайту арқылы подаграның өршуін бастауы мүмкін. Пиразинамидтің ең қауіпті жанама әсері - гепатотоксикалық әсер, ол дозаға байланысты. Пиразинамидтің бұрынғы дозасы күніне 4070 мг/ кг болды, ал дәрілік препаратпен қоздырылған гепатиттің жиілігі тәулігіне 1230 мг/ кг- ға дейін төмендетілгеннен кейін айтарлықтай төмендеді. Стандартты төрт дәрілік режимде (изониазид, рифампицин, пиразинамид, этамбутол) пиразинамид дәрілік препараттар әсерінен болатын гепатиттің ең жиі кездесетін себебі болып табылады. Пиразинамидке байланысты гепатитті изониазид немесе рифампициннің әсерінен болған гепатиттен клиникалық жағынан ажырату мүмкін емес; сынақ дозасын белгілеу қажет (бұл туберкулезді емдеуде егжей- тегжейлі қарастырылады).

Фармакокинетика

Пиразинамид ауыз арқылы жақсы сіңіріледі. Ол қабынулы менингиттер арқылы өтеді және туберкулездік менингитті емдеудің маңызды бөлігі болып табылады. Ол бауырда метаболизмге ұшырайды, ал метаболизм өнімдері бүйрек арқылы шығарылады. Пиразинамид Ұлыбританияда және әлемнің басқа елдерінде жүктілік кезінде жүйелі түрде қолданылады; Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДҰ) оны жүктілік кезінде қолдануға кеңес береді; және кең көлемді клиникалық тәжірибе оның қауіпсіздігін көрсетеді. АҚШ-та пиразинамидті жүктілік кезінде қолдануға болмайды, себебі оның қауіпсіздігіне дәлел жеткіліксіз. Пиразинамид гемодиализ арқылы шығарылады, сондықтан дозалар диализ сеансының соңында берілуі керек.

Әрекет ету механизмі

Пиразинамид - М. туберкулезінің өсуін тоқтататын пропрепарат. Пиразинамид M. tuberculosis грануломасына таралады, онда туберкулез ферменті пиразинамидаза пиразинамидті пиразино қышқылының белсенді түріне айналдырады. 5 - 6 рН қышқылдық жағдайларында баяу ағып шығатын пиразин қышқылы протонды конъюгат қышқылына айналады, ол бацилдерге оңай таралады және жиналады деп есептеледі. Нәтижесінде қышқыл pH-да бацилдің ішінде нейтралды pH-ға қарағанда көбірек пиразин қышқылы жиналады. Пиразин қышқылы бактерияға май қышқылдарын синтездеу үшін қажет фермент FAS I- ні тежейді деп есептелді, бірақ бұл жоққа шығарылды. Пиразин қышқылының жинақталуы мембраналық потенциалды бұзады және М. туберкулездің қышқыл инфекция орнында тіршілік етуі үшін қажетті энергия өндірісіне кедергі келтіреді. Алайда қышқыл орта пиразинамидке бейімделу үшін маңызды емес және пиразинамидпен емдеу бактериялар ішіндегі қышқылдануға немесе мембраналық потенциалды тез бұзуға әкелмейтіндіктен, бұл модель де ескерілмеген. Пиразин қышқылының S1 (RpsA) рибосомалық бетіне байлануы және транстрансляцияны тежеуі ұсынылды, бірақ егжей- тегжейлі тәжірибелер оның бұл белсенділігі жоқ екенін көрсетті. Қазіргі кездегі гипотеза пиразин қышқылының А коферментін синтездеуді тежейтініне негізделген. Бұл ерекше әсер ету механизмі, өйткені пиразинамид нысананың әсерін тікелей тежемейді, бірақ жанама түрде оның жойылуын тудырады.

Қарсылық

Пиразинамидазаны кодтайтын және пиразинамидті оның белсенді түріне - пиразино қышқылына айналдыратын M. tuberculosis- тің pncA геніндегі мутациялар M. tuberculosis тұқымдарының пиразинамидке төзімділігінің басым бөлігіне жауап береді. Сондай- ақ rpsA генінде мутациялар бар пиразинамидке төзімді бірнеше штамм анықталды. Сонымен қатар бұл штамм туберкулездің тышқан үлгісінде пиразинамидке сезімтал екені анықталды. Осылайша, қазіргі деректер rpsA мутацияларының пиразинамидке қарсы тұрумен байланысты болуы мүмкін емес екендігін көрсетеді. Қазіргі уақытта пиразинамидке төзімділікті анықтау үшін үш негізгі әдіс қолданылады: 1) пиразинамидтің жоғары концентрациясы кезінде туберкулез штаммын өсіретін фенотиптік тестілеулер, 2) туберкулез штаммы өндіретін пиразинамидаза ферментінің деңгейін өлшеу немесе 3) туберкулездің pncA геніндегі мутацияларды іздеу. Пирразинамидке туберкулездің жалпы резистенттігі барлық жағдайлардың 16% -ында және көп дәріге төзімді туберкулезбен ауыратын адамдардың 60% -ында болғаны анықталды. Алайда никотинамидтің туберкулезге қарсы әсері бар екені белгілі, ал пиразинамидтің әсері де осындай деп есептелді. Lederle және Merck компаниясында тышқандармен жүргізілген тәжірибелер оның туберкулезді өлтіру қабілетін растады және ол адамдарда тез арада қолданылды.